9 projectmanagementmethodologieën eenvoudig uitgelegd
Combineer en pas aan, werk niet alleen in batches: Vooruitstrevende projectmanagers combineren verschillende methodologieën in plaats van zich aan één methode vast te houden. Ze passen deze aan de projectbehoeften aan en vergroten zo de algehele effectiviteit van het project.
Methodologieën: het raamwerk voor succes: Projectmanagementmethodologieën bieden regels en werkwijzen voor het voltooien van projecten, variërend van op principes gebaseerde methoden tot complete systemen.
Kies verstandig voor een ideaal project: Effectieve strategieën ontstaan door de juiste methodologie te kiezen, waardoor een soepele uitvoering wordt gewaarborgd door processen af te stemmen op de behoeften van het project en de klant.
Als het gaat om methodologieën voor projectmanagement, zijn er minstens evenveel (zo niet meer) meningen over als daadwerkelijke methodologieën—en dat zijn er nogal wat.
Vooruitstrevende projectmanagers en leiders houden zich niet aan één enkele methodologie. Ze verdiepen zich in veel verschillende methodologieën en leren hoe ze diverse werkwijzen kunnen combineren om tegemoet te komen aan wat het project vraagt.
Wat zijn methodologieën voor projectmanagement?
Methodologieën voor projectmanagement zijn raamwerken die uiteenzetten hoe het werk gedurende een project wordt uitgevoerd door procedures, regels en werkwijzen te bieden.
Continue Reading for Free
Create a free account to finish this article, plus get ongoing access to timely insights and practical resources.
Have an account? Log In
Een methodologie hoeft geen complete, volledige implementatie van een “full-stack”-systeem te zijn om als methodologie te worden beschouwd.
- Sommige methodologieën voor projectmanagement definiëren simpelweg principes, zoals Agile.
- Andere definiëren een “full-stack”-raamwerk voor methodologieën met thema’s, principes en processen, zoals PRINCE2.
- Sommige bestaan uit een uitgebreide lijst met standaarden en enkele processen, zoals de Project Management Body of Knowledge (PMBOK).
- Andere, zoals de Scrum-methodologie, definiëren simpelweg processen.
Hoewel deze definitie simplistisch is, is ze realistischer, omdat projectmanagers een mengelmoes van principes, thema’s en processen gebruiken die zijn afgestemd op onze klanten en projecten. Het is ook belangrijk om te bedenken hoe software voor projectmanagement aansluit bij methodologieën voor projectmanagement.
De 9 populairste methodologieën voor projectmanagement
In dit gedeelte beschrijf ik enkele van de populairste methodologieën voor projectmanagement.
Effectieve strategieën voor projectmanagement zorgen ervoor dat je de meest geschikte methodologie selecteert voor een soepele uitvoering van het project.
1. Agile: een flexibel, iteratief proces
De waarheid is dat Agile projectmanagement geen methodologie is, maar een reeks principes voor softwareontwikkeling. Zodra je deze Agile-principes (beschreven in het Agile-manifest) onderschrijft, moet je nog steeds de processen definiëren die je zult volgen.
Dit zijn doorgaans flexibele, iteratieve ontwerp- en bouwprocessen waarbij taken worden uitgevoerd en aangepast naargelang de situatie dat vereist, in plaats van via een vooraf gepland proces (in tegenstelling tot de watervalmethode, waarbij de planning vooraf wordt uitgevoerd).
Teams kunnen reageren op onvoorspelbaarheid door incrementele, iteratieve werkprocessen te gebruiken en zich te richten op aanpasbaarheid en het bieden van adequate, doorlopende communicatie. Agile-methoden zijn het meest bruikbaar in dynamische omgevingen, zoals softwarelevering en gameontwikkeling. Er zijn volop Agile-tools die zich goed lenen voor Agile-aanpakken.
2. Scrum: Snelle levering via een klein team
Scrum is een populair en eenvoudig raamwerk om de principes van agile in de praktijk te brengen. Scrum is eerder een lichtgewicht structuur voor het ontwikkelen en onderhouden van complexe projecten dan een echte methodologie.
Scrum definieert een eenvoudige set rollen (waaronder de rol van Scrum-master), bijeenkomsten die Scrum-evenementen worden genoemd, en hulpmiddelen om iteratief en incrementeel waardevolle, opleverbare functionaliteit te ontwikkelen. Het werk wordt verdeeld in ‘sprints’, een ontwikkelcyclus van 2-4 weken, waarin het team werkt aan items in de backlog (een verzameling gebruikersverhalen of vereisten, geprioriteerd door de producteigenaar).
Scrum is oorspronkelijk ontworpen voor softwareontwikkeling en past niet naadloos in de bureauwereld. In plaats daarvan nemen veel bureaus enkele Scrum-concepten over—zoals dagelijkse korte bijeenkomsten, voortgangsdemo’s en sprintretrospectieven—en passen ze toe in een hybride aanpak, waarbij doorgaans Scrum-tools worden gebruikt om de voortgang en op te leveren resultaten van projecten bij te houden.
3. Kanban: Meer zichtbaarheid van WIP en multitasken beperken
Kanban is een projectmanagementmethodologie die gericht is op het verhogen van de efficiëntie en het vroeg en vaak uitbrengen van resultaten met een samenwerkend en zelfsturend team. Vergeleken met Scrum is Kanban minder voorschrijvend.
De Kanban-methodologie, die door Toyota is ontwikkeld, bevat weinig processen, is flexibel en kent geen voorgeschreven rollen. De doorvoer wordt verbeterd door de agile werkstroom in realtime zichtbaar te maken, werk in uitvoering te beperken, het proces expliciet te maken en voortdurend verbeteringen te evalueren. Bij het invoeren van Kanban geven projectmanagers de werkstroom van het team weer op een Kanban-bord (dit kunnen plakbriefjes op een whiteboard zijn of digitale kaarten met behulp van Kanban-software).
Kanban is zeer geschikt voor werk dat een constante uitvoer vereist, maar waarbij prioriteiten kunnen veranderen, zoals productie, ondersteuning of onderhoud. Binnen de wereld van agile bureaus biedt het meer ruimte voor veranderingen, en klanten veranderen voortdurend van gedachten. Als Scrum te rigide lijkt, maar je wel “agile wilt werken”, is Kanban een eenvoudiger alternatief.
4. Scrumban: Beperkt WIP en voegt extra structuur & processen toe
Scrumban is een relatief nieuwe hybride projectmanagementmethodologie die Scrum- en Kanban-benaderingen voor projectmanagement combineert. Het neemt de flexibiliteit van Kanban over en voegt een deel van de structuur van Scrum toe om een nieuwe manier te creëren om projecten te beheren.
In plaats van te werken in mogelijk beperkende, tijdgebonden sprints, gebruikt Scrumban een planningsprincipe op aanvraag om de backlog te vullen. Net als bij Kanban haalt het team taken op en wijst het die toe wanneer het team ze kan verwerken, waarbij het werk in uitvoering wordt beperkt. Het ontwikkelingsteam blijft zo gefocust op de taak die voorhanden is, in plaats van zich zorgen te maken over wat het heeft toegezegd in de sprint op te leveren.
In tegenstelling tot Kanban behoudt Scrumban de dagelijkse Scrum, maar houdt het alleen sprintbeoordelingen en retrospectieven wanneer dat nodig is. Het team plant ook alleen wanneer dat nodig is. Scrumban is nuttig bij productontwikkeling wanneer er geen duidelijke visie of routekaart is en de vereisten zich blijven ontwikkelen. Het is ook nuttig wanneer een proces ondersteunings- en onderhoudswerk omvat.
5. Lean: Meer leveren met minder
De Lean-methodologie is gericht op meer doen met minder. Ze identificeert waarde en maximaliseert die vervolgens door voortdurende verbetering en het elimineren van verspilling, die voorkomt in de vorm van drie vormen van disfunctioneren.
- Muda gaat over het uitbannen van verspilling: alles verwijderen wat uiteindelijk geen waarde toevoegt voor de klant.
- Mura gaat over het elimineren van variaties: de extra overhead verwijderen die afwijkingen van het standaardproces veroorzaken.
- Muri gaat over het wegnemen van overbelasting: de optimale capaciteit van een team is 60-70%. Als die hoger ligt, vertraagt alles.
Lean-agileprojectmanagement draait om het optimaliseren van de projectstroom tussen technologieën, bedrijfsmiddelen en afdelingen naar klanten. Lean kan een nuttige denkwijze zijn om toe te passen bij het beoordelen van je projectopleveringsproces. Bedenk hoe je je ontwikkelproces kunt terugbrengen tot de essentiële onderdelen die waarde opleveren en overbodige elementen en tradities omwille van zichzelf kunt schrappen.
6. eXtreme Programming: Robuust ontwikkelen om softwarekwaliteit te waarborgen
eXtreme programming (XP) definieert waarden en processen om de softwarekwaliteit te verbeteren en zorgt ervoor dat er snel kan worden ingespeeld op veranderende klantvereisten. De waarden van XP lijken op die van Scrum en draaien om eenvoud, communicatie, feedback, respect en moed.
Waar XP afwijkt van Scrum, is in het definiëren van regels, of voorschrijvende processen, die specifiek zijn voor ontwikkelprojecten. Deze regels omvatten onder andere gebruikersverhalen, testgestuurde ontwikkeling, programmeren in paren en continue integratie.
7. Waterval: Voorspelbaarheid voor budget, planning en scope
De watervalmethode, ook wel de levenscyclus van softwareontwikkeling (SDLC) genoemd, is een eenvoudige sequentiële aanpak die waarde hecht aan een grondige planning om het in één keer goed te doen. Het team plant het werk vooraf uitgebreid en voert het vervolgens in een strikt vaste volgorde uit, volgens de vereisten, om het project in één (en meestal lange) cyclus op te leveren.
Het projectteam definieert de vereisten volledig voordat er werk begint. Nadat de projectsponsor het projectplan heeft goedgekeurd, is er weinig ruimte voor aanpassingen tenzij die absoluut noodzakelijk zijn, en voor wijzigingen zijn meestal wijzigingsverzoeken nodig. Daarna stroomt het werk door de opeenvolgende projectfasen, zonder overlap.
Er is weinig ruimte om te reflecteren, herzien en aanpassen nadat je iets hebt uitgevoerd, maar de watervalmethode kan een nuttige en voorspelbare aanpak zijn als de vereisten vastliggen, goed gedocumenteerd en duidelijk zijn, de technologie bekend en volwassen is en het project kort is. Een watervalaanpak kan een voorspelbaarder eindresultaat bieden voor budget, planning en scope, vooral als je watervalprojectmanagementsoftware gebruikt om de voortgang te plannen en bij te houden.
8. PRINCE2: Duidelijk gedefinieerde processen voor grootschalige projecten
PRINCE2 is een procesgerichte methode die projecten opdeelt in meerdere fasen, elk met een eigen plan en processen die moeten worden gevolgd. De methode definieert invoer en uitvoer voor elke projectfase, zodat niets aan het toeval wordt overgelaten. Het acroniem PRINCE2 staat voor PRojects IN Controlled Environments.
PRINCE2 is buitengewoon grondig—het is uitstekend geschikt voor het uitvoeren van grote, voorspelbare bedrijfsprojecten (meer over methoden voor enterpriseprojectmanagement vind je hier). Het verduidelijkt wat er wordt opgeleverd, benadrukt de levensvatbaarheid van het project, definieert rollen en verantwoordelijkheden en ondersteunt management op basis van uitzondering.
Hoewel PRINCE2 waarschijnlijk te complex is voor gebruik binnen een bureauomgeving (het is ontwikkeld voor IT-projecten), zijn de nadruk op het ontwikkelen van een goede businesscase, het definiëren van duidelijke rollen en verantwoordelijkheden en het beheren van veranderingen en risico's nuttige aandachtspunten om op onze eigen projecten toe te passen.
9. PMI's PMBOK: Pas beproefde werkwijzen toe om je projecten te optimaliseren
De PMBOK van het Project Management Institute is geen echte methodologie, maar eerder een raamwerk van standaarden, conventies, processen, beste werkwijzen, terminologieën en richtlijnen voor projectmanagement.
PMBOK verwijst naar vijf procesgroepen binnen projectmanagement (ook wel de levenscyclus van een project genoemd): initiëren, plannen, uitvoeren, monitoren en beheersen, en afsluiten. Het beschrijft ook 49 processen voor procesmanagement, die het indeelt in 10 kennisgebieden.
De beste werkwijzen ervan zijn nuttig als basis, maar om PMBOK als methodologie te implementeren, moet je bepalen welke processen je toepast, wanneer, door wie en in welke mate. Je moet ook rekening houden met de structuur, het bestuur en de werkprocessen van je organisatie om het aan te passen aan jouw specifieke omstandigheden. PMBOK werkt niet goed binnen een bureau, maar je kunt uit de standaarden ervan kiezen wat je op je projecten wilt toepassen.
3 meest gebruikte methodologieën
Bij bureaus zijn de 3 meest gebruikte methodologieën die je doorgaans tegenkomt wendbaar werken, Scrum en Kanban (of een hybride methodologie waarin elementen van verschillende projectmethodologieën zijn verwerkt).
Als je in een meer rigide sector of overheidsorganisatie werkt, zul je misschien merken dat de traditionele watervalmethodiek, PRINCE2 of PMBOK vaker wordt gebruikt, hoewel ook hier hybride methodologieën voorkomen.
Hoe kies je de juiste projectmanagementmethodologie?
De juiste methodologie kiezen is belangrijk omdat deze bepaalt hoe we werken. Ze biedt de structuren die ons naar projectsucces of -falen leiden. Hier zijn enkele factoren om te overwegen wanneer je beslist welke projectmanagementmethode je voor je project gebruikt:
1. Mate van complexiteit van het project
Dit omvat het project zelf, de klant, beschikbare middelen en andere projectbeperkingen (waaronder de bereidheid tot verandering en risico), de planning, hulpmiddelen voor projectmanagement en mensen. Noteer deze factoren en classificeer ze op basis van hun eenvoud of complexiteit. Projectmanagers in de logistiek hebben bijvoorbeeld vaak te maken met complexe planningen met meerdere leveranciers, internationale regelgeving voor verzending en bederfelijke goederen, waardoor de keuze van een methodologie extra belangrijk is.
2. Starheid of flexibiliteit van je werkomgeving
Als je in een dynamische omgeving werkt waarin ruimte is voor ontwikkeling en verandering, kan een wendbare methodologie goed voor je werken. Als je werkt met vaste vereisten, planningen en budgetten, kun je beter kiezen voor een watervalbenadering of andere traditionele projectmanagementstrategieën.
3. Wat levert de meeste waarde op?
Vraag jezelf af wat de meeste waarde oplevert voor de klant (of de belanghebbende of eindgebruiker). Als klanten bijvoorbeeld regelmatig verzoeken doen en voortdurende actualiseringen en wijzigingen verwachten, zal een iteratieve methodologie met korte cycli meer waarde opleveren.
4. Afstemming op organisatiedoelen
Gebruik de projectdoelen of projectdoelstellingen die je al als team of organisatie hebt opgesteld om je keuze van een projectmethodologie te sturen. Het is duidelijk dat je methoden een middel moeten zijn om je doelen te bereiken: de beste methode is de methode die je het meest rechtstreeks naar je strategische doelstellingen leidt, met de grootste voordelen en de minste negatieve impact.
5. Afstemming op organisatorische en teamwaarden
Duik diep in jullie waarden. Teamleden zijn verantwoordelijk voor het implementeren van de methodologie die jullie kiezen—vergeet niet dat deze teamleden mensen zijn met gewoonten, meningen en waarden. Gebruik de manier waarop jullie belanghebbenden denken, relaties aangaan en werken om een methodologie op te bouwen die hier natuurlijk bij aansluit.
Andere projectmanagementmethodologieën
De bovenstaande lijst met projectmanagementmethodologieën is geenszins volledig—dit zijn simpelweg de meest voorkomende methodologieën in de wereld van projectmanagement binnen bureaus. Aanvullende projectmanagementbenaderingen zijn onder meer:
Methodologie van het adaptieve projectkader
De methodologie van het adaptieve projectkader (APF) is ontworpen voor projecten waarbij de scope flexibel blijft, terwijl tijd en kosten vaststaan. Hiermee kunnen teams zich aanpassen aan veranderende vereisten en de bedrijfswaarde maximaliseren door middel van iteratieve cycli.
APF is voortgekomen uit traditionele methodologieën en integreert agile en iteratieve principes. De methodologie is geschikt voor sectoren met veranderende behoeften, zoals softwareontwikkeling, marketing en onderzoek.
Om APF toe te passen, moeten teams zich richten op incrementele oplevering, open communicatie onderhouden en prioriteiten opnieuw beoordelen. Regelmatige herzieningen van de scope zorgen voor afstemming op de bedrijfsbehoeften.
Six Sigma
Six Sigma verbetert bedrijfsprocessen door defecten te elimineren en variatie te verminderen. De methode werd ontwikkeld door Motorola en later actief gepromoot door General Electric. Ze gebruikt statistische hulpmiddelen om prestaties te optimaliseren. Six Sigma is waardevol in sectoren die precisie vereisen, zoals productie, financiën en gezondheidszorg.
Six Sigma verbetert kwaliteit en klanttevredenheid via twee raamwerken: DMAIC (Definiëren, Meten, Analyseren, Verbeteren, Beheersen) voor het verbeteren van bestaande processen en DMADV (Definiëren, Meten, Analyseren, Ontwerpen, Verifiëren) voor het ontwerpen van nieuwe processen.
Een succesvolle implementatie vereist training en certificering van medewerkers (gele, groene, zwarte of meester-zwarte band).
Lean Six Sigma
Lean Six Sigma verhoogt de procesefficiëntie door verspilling en variabiliteit te verminderen. De methode combineert de afvalreductie van Lean met de statistische grondigheid van Six Sigma.
Voordelen zijn onder meer een hogere productiviteit, kostenbesparingen en een verbeterde kwaliteit. In de productie helpen hulpmiddelen zoals oorzaak-gevolgdiagrammen en regelkaarten om knelpunten te elimineren en defecten te verminderen.
Een effectieve implementatie vereist training in DMAIC en aandacht voor continue verbetering, gegevensanalyse en samenwerking tussen verschillende functies.
Kritieke-pad-methode (CPM)
Kritieke-pad-methode (CPM) is een techniek voor projectplanning die de meest efficiënte volgorde van taken bepaalt. De methode werd in de jaren vijftig ontwikkeld door DuPont en identificeert het langste pad van afhankelijke activiteiten en benadrukt taken die volgens planning moeten blijven verlopen.
Een belangrijk voordeel is het optimaliseren van planningen en de toewijzing van middelen. In de bouw helpt CPM managers bij het plannen van kritieke taken, zoals funderingswerkzaamheden, terwijl ook taken worden geïdentificeerd die kunnen worden uitgesteld.
Om CPM effectief te gebruiken, moeten managers een werkstructuur voor taakverdeling (WBS) maken, afhankelijkheden in kaart brengen en taakduren berekenen.
Projectmanagement volgens de kritieke keten (CCPM)
Projectmanagement volgens de kritieke keten (CCPM) verschilt van CPM doordat bij het berekenen van taakduren rekening wordt gehouden met de beschikbaarheid van middelen. De methode werd in de jaren negentig ontwikkeld door Eliyahu Goldratt en zorgt ervoor dat middelen efficiënt worden toegewezen om knelpunten te voorkomen.
CCPM vermindert vertragingen die worden veroorzaakt door multitasking en een inefficiënte verdeling van middelen. In softwareontwikkeling helpt de methode ontwikkelaars om zich op één taak tegelijk te concentreren, waardoor vertragingen door het wisselen van context worden geëlimineerd.
Techniek voor evaluatie en beoordeling van programma’s
PERT is een planningsmethode die is ontworpen om onzekerheid in taakduren te beheren (in tegenstelling tot CPM, waarvoor zekerheid vereist is) . De methode werd in de jaren vijftig ontwikkeld door de Amerikaanse marine voor defensieprojecten en is nuttig voor het inschatten van doorlooptijden in onderzoek, ontwikkeling, bouw en innovatiegedreven werk (je kunt de methode ook gebruiken in combinatie met AI-software voor schattingen).
Een belangrijk voordeel is dat variatie in planningen kan worden opgevangen. In de lucht- en ruimtevaarttechniek, waar taken experimentele ontwerpen omvatten, bieden PERT-diagrammen gestructureerde schattingen voor verschillende opleveringsscenario’s—optimistisch, meest waarschijnlijk en pessimistisch.
Om PERT effectief te gebruiken, moeten teams een netwerkdiagram maken, tijdsinschattingen berekenen met behulp van de drievoudige schattingsmethode en prognoses bijwerken naarmate het werk vordert.
Wat nu?
Ontvang hulp om deze methodologieën optimaal toe te passen (en leer de basisprincipes van projectmanagement!) met relevante, praktische trainingen onder leiding van experts. Onze online cursus digitaal projectmanagement biedt deskundige begeleiding, zodat je gelukkige teams kunt leiden en projecten met een hoge waarde kunt opleveren in de digitale wereld.
