Waterval 101: De watervalmethode is een lineaire manier om projecten te beheren waarbij afzonderlijke fasen worden doorlopen. Elke fase is afhankelijk van de voltooiing van de vorige fase en er is steeds maar één actieve fase.
Een aanpak op basis van fasen: Waterval bestaat uit zes fasen: vereisten verzamelen, ontwerpen, implementeren, testen, implementeren en onderhouden. Deze fasen komen overeen met de levenscyclus van het project.
De rol van software: Projectmanagementsoftware is de beste manier om watervalprojecten te beheren (of projecten die welke methode dan ook volgen). Het is de eenvoudigste manier om projecten op schema, binnen de afgesproken scope en binnen het budget te houden.
Projectmanagement volgens de watervalmethode is een lineaire methodologie waarbij de planning en vergaderingen vooraf worden afgerond om de projectomvang, vereisten en risico's vast te stellen.
Dit is de juiste methode voor je project als je vereisten specifiek en vaststaand zijn, eerdere fasen moeten zijn afgerond voordat toekomstige fasen kunnen beginnen en wijzigingen of herzieningen nadat het project is gestart beperkt zijn. Zo werkt projectmanagement volgens de watervalmethode.
Wat is projectmanagement volgens de watervalmethode?
Projectmanagement volgens de watervalmethode is een lineaire projectmanagementmethodologie die verschillende werkfasen doorloopt. De volgende werkfase is afhankelijk van de vorige fase, waardoor er steeds maar aan één projectfase tegelijk kan worden gewerkt.
Het projectplan bij een watervalproject wordt tot in detail uitgewerkt, met mijlpalen onderweg van de start van het project tot de projectafsluiting.
De 5 fasen van projectmanagement volgens de watervalmethode
Wanneer je de watervalmethode gebruikt, doorloopt je project zes opeenvolgende fasen. Je gebruikt daarbij de projectlevenscyclus als aanvulling: de onderstaande stappen overlappen met de vijf fasen van projectinitiatie, planning, uitvoering, monitoring en beheersing, en afsluiting.
1. Vereisten verzamelen
In de eerste stap van de watervalmethode verzamel je alle vereisten voor het project. Dit houdt in dat je met je belanghebbenden en team praat, het projectcharter en andere documenten over de projectomvang bekijkt en specifieke resultaten en activiteiten beschrijft.
Je verzamelt vier soorten vereisten: functionele vereisten, technische vereisten, niet-functionele vereisten en systeemvereisten. Vervolgens schrijf je je vereistendocument (naast je projectplan). Je moet dit document bijwerken als de vereisten tijdens het project veranderen.
Bespreek dit document met je projectteam voordat je met het werk begint en zorg er ook voor dat je instemming krijgt van externe belanghebbenden of klanten (dit gebeurt vaak tijdens de projectstart).
2. Ontwerp
In deze stap begint je projectteam oplossingen te ontwerpen op basis van de vereisten. Wijs resultaten toe aan teamleden op basis van hun beschikbaarheid en vaardigheden (met behulp van projectmanagementsoftware). De exacte resultaten zijn afhankelijk van het type project waaraan je werkt (bijvoorbeeld: bij een websiteproject moet het team wireframes en webpaginaontwerpen opleveren).
Als projectmanager beoordeel je in deze fase de resultaten en geef je feedback, beheer je de projectplanning en deadlines en houd je het kritieke pad in de gaten om ervoor te zorgen dat het project op koers blijft om de deadline te halen.
Zodra de ontwerpen zijn goedgekeurd door belanghebbenden of klanten, kun je verdergaan.
3. Implementatie
In de implementatiefase implementeert het ontwikkelingsteam de ontwerpen die in de vorige fase zijn gemaakt. Ook nu houd je als projectmanager de planning in de gaten en wijs je taken toe. Je moet het project ook monitoren op mogelijke risico's en afhankelijkheden die kunnen ontstaan en ervoor zorgen dat het budget niet te snel wordt opgebruikt.
De resultaten van het ontwikkelproces zijn opnieuw afhankelijk van het type project. In ons voorbeeld van een websiteproject bestaan de resultaten uit werkende webpagina's (waarschijnlijk eerst in een testomgeving of niet-liveomgeving, zodat kwaliteitsborging mogelijk is).
In deze fase ontdek je misschien dat iets wat tijdens de ontwerpfase is gemaakt technisch niet mogelijk is. Daardoor moet je mogelijk teruggaan naar de vorige fase en de ontwerpen opnieuw bewerken (wat je tijd kost). Je kunt dit beperken door het softwareontwikkelingsteam te betrekken bij het beoordelen van de ontwerpen.
4. Testen & kwaliteitsborging
In deze fase testen en beoordelen jij en je team de kwaliteit van wat is opgeleverd, om er zeker van te zijn dat het aan de vereisten en verwachtingen van belanghebbenden voldoet.
Het projectteam neemt dit voor zijn rekening, maar als je als projectmanager een technische achtergrond hebt, kun je er ook bij betrokken zijn. Je moet testgevallen schrijven, problemen of bugs documenteren die moeten worden opgelost, resultaten beoordelen aan de hand van kwaliteitsmetingen (die tijdens de fase waarin de vereisten worden verzameld moeten zijn vastgelegd) en rekening houden met alle gebruiksscenario's.
Misschien moet je het project terugsturen naar je ontwikkelaars om grote bugs of problemen op te lossen die je tijdens dit proces ontdekt. Daarom is het belangrijk om extra tijd in je projectplanning op te nemen voor de testfase: je wilt niet op het laatste moment vertraging oplopen door bugs te moeten oplossen.
5. Ingebruikname
Zodra het team alle bugs en problemen heeft opgelost die tijdens de kwaliteitsborgingsworkflow zijn gevonden, kan het team het project implementeren. Het resultaat hiervan is het liveproduct, samen met een plan om het te onderhouden (zie hieronder de informatie over de onderhoudsfase) en documentatie over wat er is opgeleverd.
Houd het liveproduct in de gaten voor bugs of problemen die tijdens de kwaliteitsborgingsfase over het hoofd zijn gezien. Als projectmanager moet je voortdurend in contact staan met belanghebbenden of klanten om ervoor te zorgen dat alles volgens verwachting verloopt.
6. Onderhoud
Vervolgens voert het team onderhoud uit aan het product volgens het plan dat in de vorige stap is opgesteld. Wees duidelijk tegenover belanghebbenden of klanten over wat in het plan valt onder regulier onderhoud en wat buiten de scope valt en extra kosten met zich mee kan brengen (bijv. nieuwe functies, extra pagina's, enz.).
3 Toepassingen van watervalprojectmanagement
Watervalprojectmanagement werkt het best voor projecten met duidelijk gedefinieerde resultaten en beperkingen, evenals vaste budgetten en tijdlijnen.
Als de projectscope nog veel onbekende factoren bevat of aan verandering onderhevig is, is waterval waarschijnlijk niet de projectmanagementaanpak die je wilt gebruiken. Waterval werkt het best voor de volgende soorten projecten:
Bouwprojecten
Bouw (ook wel kapitaalprojectmanagement genoemd) leent zich goed voor de watervalmethode, omdat een strikt projectmanagementproces helpt de veiligheid te waarborgen van iedereen die aan het project werkt of het voltooide product gebruikt.
Dit komt doordat bouwplannen door ingenieurs en vaak ook overheidsinstanties moeten worden goedgekeurd voordat de bouw kan beginnen. Plannen zijn onderweg niet aan verandering onderhevig en een sequentieel plan kan eenvoudig worden gevolgd.
Er zijn gespecialiseerde projectmanagementsoftware voor de bouw en AI-tools voor projectmanagement in de bouw die je voor dit soort projecten kunt gebruiken.
Websiteontwerp- en bouwprojecten
Websiteontwerp- en bouwprojecten kunnen gebruikmaken van het watervalproces of van een van de vele agilemethoden. Waterval werkt goed wanneer de behoeften duidelijk zijn gedefinieerd.
Als je een exacte sitemap en stijlgids moet gebruiken, is het eenvoudig om de fasen te plannen en vast te leggen wanneer elke pagina klaar is voor beoordeling en goedkeuring. Je kunt ook met een hoge mate van zekerheid je beoogde lanceringsdatum bepalen.
Software met specifieke functionaliteit
Als je team software bouwt met specifieke functionaliteit en een duidelijk gedefinieerde reeks vereisten, is het watervalmodel mogelijk de juiste keuze. Voorbeelden hiervan zijn een CRM-systeem, HR-software of een compliance-tool van welk type dan ook.
Deze projecten hebben een aanvankelijke reeks vereisten en het werk kan lineair worden gepland en uitgevoerd. Een Gantt-diagram met de tijdlijn en de momenten waarop belanghebbenden statusupdates ontvangen en/of beschikbaar moeten zijn voor gebruikersacceptatietests, zorgt ervoor dat iedereen op één lijn zit met je plan.
Voordelen van watervalprojectmanagement
Hier zijn de belangrijkste voordelen van het gebruik van watervalprojectmanagement.
- Scopebepaling en planning vinden vooraf plaats: Wanneer scopebepaling en planning vooraf plaatsvinden, is er minder ruimte voor onduidelijkheid of veranderingen naarmate het project vordert. Teamleden moeten duidelijk begrijpen wie wat gaat doen en wanneer zij dat zullen doen.
- Een duidelijk plan en duidelijke doelstellingen: Het projectteam en de belanghebbenden hebben een gezamenlijk begrip van het plan. Als er tijdens het project nieuwe ideeën ontstaan, kunnen die worden bewaard voor een nieuw project of een andere werkfase, of kan de projectmanager een wijzigingsopdracht initiëren. Hierdoor blijft het project soepel verlopen en wordt geholpen te garanderen dat het aan de projectdoelstellingen voldoet.
Nadelen van watervalprojectmanagement
Dit zijn de belangrijkste nadelen van de watervalprojectmanagementmethodologie.
- Een rigide structuur maakt verandering ingewikkeld: Het kan een uitdaging zijn om wijzigingen aan te brengen in watervalprojecten. Naarmate de technologie zich snel ontwikkelt of de behoeften van gebruikers veranderen, zal het project niet zo flexibel zijn als wanneer je een van de agilemethodologieën (bijv. Scrum of Kanban) of een andere methodologie zou gebruiken die het mogelijk maakt om de scope van het werk iteratief te bepalen.
- Het kan langer duren voordat het werk is afgerond: Omdat de watervalaanpak betekent dat de initiatie en planning vooraf worden uitgevoerd, kan het langer duren voordat een project is voltooid of een bruikbaar product beschikbaar is. Agile teams brengen vaker bruikbaar werk uit, maar bij watervalprojectmanagement wacht het team totdat alles klaar is om het werk uit te brengen.
Agile versus watervalprojectmanagement
Het belangrijkste verschil tussen agile en waterval is dat agile zich richt op iteratie en aanpasbaarheid, waarbij je je plan kunt wijzigen om onderweg rekening te houden met nieuwe vereisten en feedback, terwijl watervalprojectmanagement een lineair plan volgt vanaf de start tot het einde van het project. Daarnaast kunnen sommige teams beide methodologieën zelfs combineren, wat ook wel "water-agile-fall" wordt genoemd.
Bij agile projectmanagement wordt het werk vastgelegd in een backlog en uitgevoerd in sprints met een vaste tijdsduur. De sprints leveren een werkbaar product op dat een increment wordt genoemd, en elke sprint wordt feedback van klanten gegeven, meestal tijdens een demo.
Wat nu?
Wil je de relatieve voordelen van waterval en verschillende agilebenaderingen bespreken? Word lid van DPM Membership en krijg toegang tot het gesprek in Slack met honderden andere digitale projectmanagers! Je krijgt ook toegang tot meer dan 100 sjablonen voor belangrijke projectdocumenten, zoals projectplannen, risicoregisters en werkbeschrijvingen.
