Serbest Çalışan Proje Yöneticisi Nasıl Olunur: 6 Adımlı Rehber

Serbest çalışan proje yönetimi, seçtiğiniz müşteriler için projeleri kendi başınıza yönetmektir. Bu senaryoda, yerleşik bir şirket veya ajans için çalışmazsınız; kendiniz için çalışırsınız. 

Bu, yarı zamanlı veya geleneksel 9-5 çalışma saatleri dışında çalıştığınız anlamına gelebilir. Ayrıca farklı müşteriler için aynı anda birden fazla projeyi yönetebilir ya da bir projenin yalnızca proje başlatma veya proje planları oluşturma gibi belirli yönlerini yönetebilirsiniz.

Serbest çalışan bir proje yöneticisi olmak çeşitli avantajlar sunar.

1. Daha Esnek Çalışma Saatleri

Serbest çalışan proje yönetimi, kendi programınızı ve çalışma saatlerinizi belirleme fırsatı sunar. Kadrolu çalışırken, temel çalışma saatleri boyunca ulaşılabilir olmanız beklenir. Serbest çalıştığınızda ise beklentileri belirlemek için müşterilerinizle birlikte çalışmak size kalır.

2. Yaratıcı Özgürlük İçin Daha Fazla Fırsat

Kadrolu çalışırken, etik veya yaratıcı açıdan size çekici gelmeyen projeleri ya da müşterileri genellikle reddetme fırsatınız olmaz. Kendiniz için çalıştığınızda kiminle çalışacağınızı siz seçersiniz ve tek yaratıcı kısıt, müşterinizin onayıdır. Aynı anda birden fazla müşteriyle çalışmak da görev çeşitliliğini artırır.

3. Ücretlerinizi Belirleyebilme ve Daha Fazla Kazanma İmkânı

Serbest çalışan bir proje yöneticisi olarak ne kadar kazanacağınıza karar verebilir ve ihtiyaç duyduğunuzda veya deneyim ya da kıdem açısından ilerledikçe kendinize zam yapabilirsiniz. Kadrolu çalışırken, şirketinizin ücret yapısına ve kıdem tanımlarına bağlı olursunuz.

1. Serbest Çalışan Proje Yönetimi Alanınızı Belirleyin

Sunduğunuz hizmetlere ilişkin açık ve öz açıklamalar oluşturmanız ve bunları anlamanız, potansiyel müşterilerle yapacağınız her görüşmeye katkı sağlar.

Yönettiğiniz geçmiş projeler üzerine düşünün:

• Neleri iyi yaptınız?
• Liderliğiniz altında ekibiniz hangi alanlarda başarılı oldu?
• Proje yöneticisi olarak birlikte çalıştığınız en iyi müşteriler hangileriydi? 

Bu projeler arasındaki ortak noktaları değerlendirin.

• Benzer teslimatlar veya zorluklar var mıydı (ör. sıkışık zaman çizelgeleri, küçük bütçe, çok sayıda paydaş)?
• Ne tür projeler üzerinde çalıştınız (ör. yazılım geliştirme)?
• Peki pazarınız veya sektör uzmanlığınız hakkında ne söyleyebilirsiniz? 
• Hangi proje yönetimi araçlarını (ör. Asana, Trello, Jira) veya proje metodolojilerini (ör. çevik veya Scrum) kullandınız?
• Ne tür bir proje yönetimi deneyiminiz var?
• Proje Yönetimi Profesyoneli (PMP) veya başka bir proje yönetimi sertifikasına sahip misiniz?

Proje yönetimi becerilerinizi ve kişisel proje geçmişinizi anlamanız, serbest çalışan olarak faaliyet göstermeye uygun olduğunuz belirli alanları belirlemenize yardımcı olur.

2. Kendiniz İçin Bir İş Tanımı Oluşturun

Birçok kişi, deneyimli bir proje yöneticisinin (serbest çalışan bir proje yöneticisi bir yana) projelerine veya kuruluşlarına nasıl fayda sağlayabileceğini anlamaz. “Benim için ne yapabilirsiniz?” sorusunu o anda yanıtlamak zor olabilir. 

Sunabileceğiniz hizmet türlerini özetlemek için kendinize bir iş tanımı oluşturmanız faydalı olur. İş tanımınızı becerileriniz, deneyimleriniz, örnek olay incelemeleriniz ve üzerinde çalıştığınız durumlara ilişkin örneklerden oluşan bir listeyle güncel tutun ve düzenli olarak geliştirin.

Şablon mu Arıyorsunuz?

Başlamak için fikir arıyorsanız, sizin için bir dijital proje yöneticisi iş tanımı şablonu hazırladık (bu şablonlara erişmek için üye olmanız gerekir!).

• Dijital Proje Yöneticisi İş Tanımı
• Kıdemli Dijital Proje Yöneticisi İş Tanımı
• Proje Direktörü İş Tanımı
• Dijital Proje Koordinatörü İş Tanımı

3. Görüş ve Tavsiyeler Toplayın

Mümkünse daha önce birlikte çalıştığınız müşterilerden görüş veya tavsiye alın. Serbest çalışan olarak ilk müşterilerinizi ve projelerinizi üstlenirken, işler küçük olsa bile her bir müşteriden görüş istemeyi unutmayın.

Bunu düzenli proje sonlandırma ve kapanış sürecinizin bir parçası hâline getirin; böylece her zaman yeni alıntılar ve görüşler elde edebilirsiniz. Bu, bir sonraki adım olan portföy oluşturma aşamasında da işinize yarar.

4. Bir Portföy Oluşturun

Daha önce üzerinde çalıştığınız projeleri sergilemek için bir proje yöneticisi portföyü oluşturun. Proje portföyü kullanmak, müşterilerin çalışmalarınızı, uzmanlığınızı ve sonuçlarınızı görmesini sağlar. Uygun olduğunda, önceki müşterilerden alınan görüşlerin yanı sıra projenin bağlamı, sizin katkınız ve karşılaştığınız zorluklarla ilgili ayrıntıları da ekleyin.

Belirli proje ayrıntılarını, sonuçlarını veya verilerini açıklayamıyorsanız, herkes tarafından anlaşılabilecek nitel verileri veya iş ölçümlerini (gelir, üretkenlik oranları vb.) kullanmayı deneyin.

5. Potansiyel Müşteri Tabanınızı Genişletmek İçin İlişkiler Geliştirin

Ağ kurma becerisi, başarılı bir serbest çalışan proje yöneticisinin temel unsurlarından biridir. Serbest çalışan proje yöneticiliği işleri bulmanın başlıca yolu budur.

Mevcut ilişkilerinizden başlamak faydalı olur: arkadaşlarınıza, eski iş arkadaşlarınıza ve tanıdığınız işletme sahiplerine tek başınıza çalışmaya başladığınızı ve paylaşabilecekleri her türlü referans veya tavsiyeyi memnuniyetle karşılayacağınızı bildirin.

İlk adımda belirlediğiniz potansiyel pazarlara kendinizi nasıl tanıtabileceğinizi düşünmeye başlayın. Çalışmak istediğiniz bir şirketle tanıştırması için tanıdığınız birinden yardım istemekten çekinmeyin; ancak bu konuda ısrarcı olmayın.

6. Serbest Çalışan Proje Yönetimi İşleri Arayın

Her şey başarısız olduğunda, klasik iş arama yöntemlerini denemekten zarar gelmez. LinkedIn gibi iş ilanı panolarını tarayın, ticaret odanızın web sitesindeki yerel ilanları arayın, serbest çalışanlara özel iş sitelerine göz atın ve hatta zaman zaman Craigslist'i kontrol edin.

Çok sayıda serbest çalışan proje yöneticisinin aramayabileceği pozisyonları araştırın; böylece bir sonraki fırsatınızı bulabilirsiniz.

2023 yılında gerçekleştirdiğimiz bir ankete göre, ABD'de serbest çalışan proje yöneticilerinin günlük ücretleri, beceri setine ve deneyim yılına bağlı olarak $51-$2,000 arasında değişmektedir. Ortalama günlük ücret $451'dir.

Birleşik Krallık ve Kanada ücretleri hakkında daha fazla bilgi için maaş rehberimize göz atın.

Serbest çalışan bir proje yönetimi uzmanı olmak, iyi ve geleneksel proje yönetimi becerilerinin yanı sıra kendi işinizi başarıyla yürütme becerisinin bir bileşimini gerektirir. Gerekli beceriler şunlardır:

Koordinasyon, orkestrasyon ve iletişim becerileri

Müşteriler, farklı paydaş gruplarını ortak bir hedefe ulaşmaları için hizalayabilen ve bu grupları sorumlu tutabilen bir proje yöneticisi ister.

Bütçe ve zaman yönetimi

Proje yöneticileri, müşterilerin istedikleri teslimatları zamanında ve bütçe dahilinde almasını sağlamalıdır.

Süreç iyileştirme

Proje yöneticileri, ekiplerin iş yapma biçimlerini iyileştirmek (ve kendi işlerini yürütme şekillerini optimize etmek!) için iş akışlarını tasarlayabilmeli, basitleştirebilmeli ve gerektiğinde otomatikleştirebilmelidir.

Serbest çalışma görevine başlamadan önce mali durumunuzun düzenli olduğundan ve ilgili yasal hususları anladığınızdan emin olmanız önemlidir.

1. Birikim Yapın: Makul Bir Güvenlik Ağı ve Acil Durum Fonu Oluşturun

Bir Excel çalışma sayfası hazırlayın ve düzenli ev/fatura/hizmet giderlerini, kredi ödemelerini, market masraflarını, emeklilik fonu katkılarını, çeşitli harcamaları ve diğer tüm “düzenli” giderleri toplayın. Bu giderleri en az 3-6 ay karşılayacak kadar parayı bir kenara ayırın.

Özetle

Serbest çalışma kariyerini düşünüyorsanız, karar vermeden önce deneyin. İşinizden vaktinden önce ayrılmayın.

2. Serbest Çalışmanın Ek Maliyetlerini Anlayın

Sağlık ve diğer sigorta maliyetlerini göz önünde bulundurun, ihtiyaç duyacağınız yazılım satın alımlarını ve mobil uygulamaları araştırın, ev ofisi giderlerini ve kendi başınıza çalışmaya başladığınızda haftalık, aylık veya yıllık olarak karşılaşabileceğiniz tüm ek maliyetleri hesaba katın.

Çalışmanızı düzenlemeniz gerekeceğinden, işe başlamak için uygun fiyatlı proje yönetimi yazılımını incelemek isteyebilirsiniz.

3. Giderleri, Maliyetleri ve Gelirleri Takip Etme Konusunda Tavsiye Alın

Gelecekte bir işletme sahibi olarak vergi işlemlerinizi her zaman doğru şekilde yürütebilmek için neleri takip etmeniz gerektiğini en güncel bilgilerle öğrenmek üzere deneyimli bir muhasebeci veya vergi uzmanı bulun ve onunla görüşün.

Profesyonel İpucu

Çoğu zaman bir muhasebeci veya finans uzmanıyla yapılan ilk görüşme genellikle ücretlendirilmeyen bir danışma veya tanışma toplantısıdır. Bu, işinize doğru şekilde başlamanıza yardımcı olacak bilgilere erişmek için harika bir yoldur.

İlk görüşme, serbest çalışma kariyeriniz geliştikçe işletmenizin finansal kararlarında size yardımcı olabilecek biriyle uzun vadeli bir ilişkiyi de başlatabilir.

4. Yasal Belgeleri Hazırlamaya Başlayın

Müşterilerle ilişki kurmaya başladığınızda, muhtemelen yasal olarak bağlayıcı sözleşmeler ve diğer belgeleri hazırlamaya başlamanız gerekecektir. Başlamak için diğer serbest çalışanlara veya çevrim içi danışmanlara sorun ya da ücretsiz yasal belgeleri çevrim içi olarak dikkatlice inceleyip değerlendirin. 

Bağımsız yüklenici belgelerinde yer alan tipik şartlara aşina olun ve başkalarıyla anlaşma imzalarken nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğrenin. Ayrıca, eyaletinizde/ülkenizde bir işletme tüzel kişiliği veya lisansı için başvurup başvurmayacağınızı belirleyin—dikkatli plan yapın, çünkü bu durum vergi ve mali işlerinizi nasıl yürüteceğinizi etkileyecektir.

5. Ev Ofisinizi Hazırlayın

Bu bölüm eğlenceli! Ev ofisi için belirlediğiniz bir alan var mı? Ne tür ekipmanlara ihtiyacınız var (proje yöneticilerine yönelik bu hediyelerden fikir edinebilirsiniz)? En iyi nerede çalışıyorsunuz? Şehrinizde ortak çalışma alanları varsa, bunlar evden çalışmaya harika bir destek veya alternatif oluşturur (ancak gider tablonuza başka bir düzenli maliyet eklemeyi unutmayın!)

1. İşiniz ve Müşterileriniz Etrafında Sınırlar Belirleyin

Zamanınızı ve becerilerinizi koruma, üstlenmek istemediğiniz ya da üstlenemeyeceğiniz işleri sınırlama konusunda eşsiz bir konumdasınız. Bu, zamanınızı ve becerilerinizi gereksiz yere tüketmeyecek projelere hayır demek anlamına gelir.

Author's Tip

Serbest çalışan bir dijital proje yöneticisi olarak zamanınız en değerli kaynağınızdır; bu nedenle onu koruyun.

2. Niyetleriniz Konusunda Açık Olun ve Beklentileri Belirleyin

Bir projedeki rolünüz, ekibinizin rolü, ekipten beklentileriniz ve müşterilerle olan tüm etkileşimler konusunda niyetlerinizi ifade edin ve beklentileri belirleyin. proje durumunu ve etkilerini sürekli olarak iletişim halinde aktardığınızdan emin olun.

Ayrıca müşterilerinizi programınız ve uygunluk durumunuz, proje rolleri, hedefleri ve proje ekibi üyeleriyle paydaşların beklentileri hakkında bilgilendirmek isteyeceksiniz.

3. Tatiller, Hayat Değişiklikleri ve (Beklenmedik) İzinler İçin Plan Yapın

Belgeleyin, belgeleyin, belgeleyin. Proje ekibiniz, paydaşlarınız ve müşteri bağlantılarınız için geride iz bırakın. “Otobüs çarparsa” ilkesini kullanın: Uygunluk durumunuzla ilgili herhangi bir şey olursa, nerede kaldığınız ve başka birinin işinizi nasıl devralabileceği açıkça görülebilmelidir. 

Şeffaflık, itibarınızı korumak için kritik öneme sahiptir. Tatil öncesinde yoğun bir döneme girerken veya aniden seyahat etmeniz gerektiğinde kendinize teşekkür edeceksiniz: hazırlık çalışmalarınızın çoğu zaten tamamlanmış ve belgelenmiş olacağından, izin ayarlamak ve bunu bildirmek kolaylaşacaktır.

4. Proje Yönetimi İlkelerini Serbest Çalışma Hayatınıza Uygulayın

Belirli kısıtlar dahilinde neleri tamamlayabileceğinize ilişkin beklentilerinizde gerçekçi olun. Zamanınızın değerini ve her müşteri için yaptığınız işin maliyetini hesaplayın ve bu sayıların kârlılığa dönüşüp dönüşmediğini görün. Baş edebileceğinizden fazlasını üstlenirseniz kaliteli iş sunamaz ve itibarınıza zarar verirsiniz.

Kendiniz ve müşterileriniz için sınırlar belirleyerek ve yeni bir sözleşme istemeniz ya da rolünüz hakkında ek açıklama talep etmeniz gereken zamanı bilerek, kendi sözleşmelerinizdeki “kapsam kaymasını” sınırlayın.

1. Yeni veya Ek Serbest Proje Yönetimi İşleri Arayın

İş tanımınızı ve beceri/proje listenizi yeniden değerlendirin.

• Yeni bir şey ekleyebilir misiniz?
• Denemek istediğiniz başka proje türleri var mı?
• Müşteriler ve projeler için potansiyel pazarınızı genişletebilir misiniz?

Müşterilere yönelik pazarlama yaklaşımlarınızdan veya odak noktalarınızdan herhangi birini yenilemeniz gerekip gerekmediğine bakın. Kıdemli bir proje yöneticisiyseniz, belki de bağımsız danışmanlığı denemenin, bir atölye çalışması yürütmenin veya konferanslarda konuşma yapmanın zamanı gelmiştir.

2. Ücretlerinizi Artırın

Gerçekçi olalım: Çoğu zaman ücretlerimizi, uzun süredir olması gerekenden çok daha düşük ücret talep ettiğimizi fark ettikten sonra artırırız. Neyse ki bilginizi ve becerilerinizi geliştirdiğiniz sürece, ücretlerinizi yıllık veya altı aylık olarak küçük bir oranda artırmanız makuldür.

Müşterilerinize yaklaşan ücret değişikliği hakkında en az birkaç ay önceden haber verin. Mevcut sözleşmelerde ücretlerinizi artıramıyorsanız, kendinizi olmanız gereken noktaya getirebilmek için her yeni müşteri sözleşmesine bir öncekinden biraz daha fazla ücret talep etme planıyla yaklaşın.

3. Kendinizi Yeni Yollarla Pazarlayın

Yeni müşteriler kazanmak için neler yaptığınızı değerlendirin. Sizin için neler işe yaradı veya yaramadı? Belki bir blog ya da podcast başlatmak potansiyel müşteri kitlenizin ilgisini çekebilir. Ya da yerel topluluğa daha fazla dahil olmak işletmeniz için faydalı olabilir.

Kendinizi pazarlamak, talebi ve dolayısıyla hizmetleriniz için talep edebileceğiniz ücreti artırmanın en iyi yollarından biridir.

4. Proje Yöneticisi Olarak Mesleki Gelişiminizi Sürdürün

Serbest çalışanların tam zamanlı çalışanların sahip olduğu kurumsal finansal veya eğitim desteğine erişimi olmasa da sürekli eğitim için hâlâ pek çok seçenekleri vardır. proje yönetimi konferanslarından ve buluşmalarından yararlanın.

Serbest proje yönetimi daha fazla esneklik sunsa da bazı zorluklar da yaratır. Bu zorluklar şunları içerebilir:

1. Düzenli gelir eksikliği

İşlerin yoğun veya durgun olmasına bakılmaksızın ödeme aldığınız tam zamanlı bir işin aksine, serbest çalışmadaki iniş çıkışlar gelirinizde de yükseliş ve düşüşlere dönüşür. Buna göre plan yapmanız gerekir.

2. Daha uzun çalışma saatleri olasılığı

Serbest çalışan proje yöneticileri mevcut müşteri işlerini tamamlamanın yanı sıra yeni işler aramak için de zaman harcamalıdır. Çalışma saatlerinizi kendiniz belirleyebilseniz de tükenmişliği önlemek için sınırlar koymak kritik önem taşır.

3. Potansiyel olarak yüksek işletme maliyetleri

ABD'de sözleşmeli işler genellikle sağlık sigortası veya başka yan haklar sunmaz; bu nedenle başka birinin poliçesine bağımlı olma seçeneğiniz yoksa yan hakları ayrı olarak satın almanız gerekir. Bunu yapmak maliyetli olabilir, bu yüzden bu harcamalar için bütçenizi buna göre ayarlamanız gerekir.

Proje yönetimi iş yan hakları hakkında daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz.

Serbest çalışan proje yöneticileri, doğru işlevlere sahip bir seçenek tercih etmeleri halinde proje portföylerini yönetmeyi kolaylaştırmak için proje yönetimi yazılımından yararlanabilir. Örneğin, proje yönetimi yazılımını şu amaçlarla kullanabilirsiniz:

• Görev yönetimi ve yürütme dahil olmak üzere proje zaman çizelgelerini yönetmek
• Saatleri ve giderleri takip etmek
• Riskleri izlemek ve azaltmak.

İhtiyaçlarınızı karşılayacak en iyi uzaktan proje yönetimi araçları veya serbest çalışanlar için proje yönetimi yazılımı hakkında daha fazla bilgi edinin.

Siz Ne Düşünüyorsunuz?

Patrice Embry ile serbest çalışmanın tüm yönlerini derinlemesine ele aldığı Canlı Mentorluk oturumları serimize mutlaka göz atın (bu oturumlara erişmek ve Slack'teki sohbete katılmak için DPM üyesi olmanız gerekir):

• Serbest Çalışmanın Temelleri
• Serbest Çalışma İşleri için İş Fırsatı Hattı Oluşturma
• Serbest Çalışan Olarak Temponuzu Korumak