Beyin fırtınası ya da beyin yazımının 1953'ten beri var olduğunu biliyor muydunuz! Bunun Alex Osborn'a atfedildiği bilinir ve bu, projelerde ve çeşitli iş durumlarında düzenli olarak kullandığım bir tekniktir. Son 6 ay içinde platformlarına beyaz tahta işlevi ekleyen çevrim içi platformların sayısı bir gösterge olarak kabul edilirse, beyin fırtınası sanal dünyadaki toplantıların temel bir işlevidir.
Proje yöneticileri olarak temel rollerimizden veya becerilerimizden biri kolaylaştırıcı olmaktır—ister bir sorunu çözmek için fikir üretme, ister geriye dönük değerlendirmeler yapma ya da farklı bakış açılarını bir araya getirme olsun, bir beyin fırtınası oturumunu kolaylaştırmak proje yöneticisi için temel bir beceridir.
Ekiplerden katkı almak temel bir uygulama olsa da bu her zaman iyi yapılmaz. Ekibinizde bunu nasıl daha etkili bir şekilde yapabileceğinizi inceleyeceğim ve ekibinizin odağını nasıl toplayacağınızdan, grubun en iyi sonuçları elde etmesini ve gerçek sonuçlar üretmesini sağlayacak beyin fırtınası tekniklerine kadar her şeyi ele alacağım.
Alex Osborn'un söylediği gibi:
Çılgın bir fikri yumuşatmak, yeni bir fikir bulmaktan daha kolaydır
Grup beyin fırtınası, bu çılgın fikirleri bulmakla ilgilidir ve şu özelliklere sahip kişilerden yaratıcı fikirler almamıza yardımcı olur:
- Uzmanlaşmış bilgi
- Çeşitli düşünme biçimleri
- Çeşitli bakış açıları
Grup beyin fırtınasından yararlanmak ve dijital projenize kapsam fikirleri oluşturma, yaratıcı problem çözme ve geriye dönük değerlendirmeler yapma gibi temel alanlarda yardımcı olmak için beş en iyi uygulamayı inceleyeceğim.
Ben, uzaktan çalışan ekipler ve projeleri için iş birliği deneyimleri oluşturmaktan büyük keyif alan, tutkulu ve deneyimli bir proje yöneticisi ve koç olan Annie MacLeod'um. Bu deneyimler, proje planları oluşturmaktan ve derinlemesine geriye dönük değerlendirmeler yapmaktan kararlar almaya ve ekip kültürünü geliştirmeye kadar proje yönetiminin tüm yelpazesini kapsar.
1. En iyi beyin fırtınası sürecini oluşturmak
Çelişkili gelebilir, ancak etkili bir beyin fırtınası oturumu gerçekleştirmek için önceden planlama yapmaya biraz zaman ayırmanız gerekir—grup düzeni, teknoloji veya araçlar, temel kurallar ve roller.
Nasıl uygulanır?
Oturumunuzu planlamadan önce vermek isteyeceğiniz bazı önemli kararlar şunlardır:
- Oturumun kolaylaştırıcısı kim olacak? Proje yöneticisi etkin bir şekilde katılmak istiyorsa ayrı bir kolaylaştırıcı kullanmayı düşünün. Proje yöneticisinin zaman tutma, tarafsızlığını ve objektifliğini koruma ve oturum boyunca etkin bir şekilde dinleme becerisini göz önünde bulundurun. Bu diğer fikirlere göz atın—bir kolaylaştırıcının bulunması PM üzerindeki baskının büyük bir kısmını alabilir ve onun katılmasına ve gerçekten derinlemesine dinlemesine olanak tanıyabilir.
- Oturum nasıl gerçekleştirilecek? Bu, özellikle dağıtık veya hibrit bir ortamda yapılıyorsa önemlidir. Kitleye, teknolojiye yatkınlıklarına ve katkıları kaydetmek için kullanacağınız araçlara bağlı olarak, beyin fırtınası fikirlerine geçmeden önce katılımcıların pratik yapabileceği materyaller hazırlamayı düşünebilirsiniz.
- Psikolojik güvenlik ortamını nasıl oluşturacağım? Hızlı bir ipucu, oturum için temel kurallar belirlemektir. Kötü fikir yoktur, başkalarının sözünü kesmeyin, aynı anda tek bir konuşma yürütülsün gibi kurallar “olmazsa olmazlar” olarak bilinir. Bu bağlantıdan diğer fikirleri inceleyin.
2. Oturumu çerçevelemek için sonucu en baştan göz önünde bulundurun
Beyin fırtınası aniden yapılabilecek bir etkinlik olsa da (her müşteri toplantısına, tam da böyle bir durum için yapışkan not kâğıtları ve keçeli kalemlerle doldurduğum bir araç seti götürüyorum), toplantının planlanan sonucuna katkıda bulunan bir etkinlik olduğunda en etkili olduğunu düşünüyorum—bu da etkinliğin çerçevelenmesi gerektiği anlamına gelir.
Çılgın fikirleri teşvik etmeye çalışırken aynı zamanda bir sonuca ulaşmaya da çalışıyoruz ve beyin fırtınası, çok sayıda fikir üretmeyi ve ardından bunları geliştirmeyi içerdiği için oraya ulaşma yönteminin bir parçasıdır.

Etkili bir beyin fırtınası oturumu için yapmamız gereken, katılmaları üzere doğru kişileri davet etmek ve beyin fırtınasının bağlamını ortaya koymaktır.
Bu, doğru miktarda fikir toplarken herkesin beyin fırtınası oturumu bağlamında eşit koşullarda olmasını sağlayacaktır.
Bunun bazı temel proje toplantılarımızda nasıl uygulandığına bakalım: kapsam fikir geliştirme, problem çözme ve geriye dönük değerlendirmeler.
| Örnek Toplantı | Davetliler | Bağlam |
|---|---|---|
| Kapsam Fikir Geliştirme | Bu projenin başarısını ölçecek kişilere mümkün olduğunca yakın olduğunuzdan emin olun. Ayrıca kapsamı planlayacak, yani problemin nasıl çözülebileceğini anlayan kişilerin de toplantıda bulunduğundan emin olun. Orada bulunamayacak paydaşlar adına fikirleri savunup ifade edebilecek veya problemin ne olduğuna ilişkin verileri ya da araştırmaları destekleyebilecek katılımcılarınız olduğundan emin olun (bu, özellikle müşteri sorunları için geçerlidir). | Çözmeye çalıştığımız problem nedir? Bunu kimin için çözmeye çalışıyoruz? Bu neden önemli? Bu problem ne zaman ve nasıl ortaya çıkıyor? |
| Problem Çözme | Burada amaç, mümkün olduğunca çok sayıda çözümü masaya yatırmak ve odadaki tüm uzmanlık bilgisinden gerçekten yararlanmaktır. Problem hakkında ilk elden bilgisi olan, yani problemi gözlemlemiş veya yaşamış kişileri istersiniz. Etkilenen ortama aşina olan kişilerin, bu ortamın gerektirdiği tüm teknik ayrıntıları ele aldığından emin olun. Yalnızca olası teknik çözümleri değil, olası çözümün eğitim, iletişim ve diğer yönlerini de açıklayabilecek kişilerden görüş isteyin. | Nerede bozuluyor? Problemi çözmek için şimdiye kadar neleri denedik? Kim etkileniyor? Sorunun boyutu nedir? Neler etkilenmiyor? |
| Geriye Dönük Değerlendirme | Yalnızca işi yapan kişiler değil, işin müşterileri de. | Neyi değerlendiriyoruz? Hangi zaman aralığını? Bu geriye dönük değerlendirmeyi neden yapıyoruz—öğrenmek, içimizi dökmek, ilişkileri iyileştirmek için mi? |
Bunun ikinci kısmı, beyin fırtınası oturumunu uygun şekilde yapılandırmak ve odadaki kişi grubunda karşılık bulacak teknikleri kullanmaktır. Yöntemleri çeşitlendirdiğinizden emin olun.
Aynı yöntemleri sürekli kullanmak istemezsiniz; çünkü bu yeni fikirleri teşvik etmez—insanlar yalnızca işi yapıyor gibi görünürler.
Burada, basitten daha karmaşığa doğru sıralanmış ve değerlendirebileceğiniz birkaç teknik yer alıyor. Her zaman çerçeveyi oluşturarak başlamayı unutmayın.
| Teknik | Adımlar | Dikkat Edilmesi Gerekenler |
|---|---|---|
| Hızlı Fikir Geliştirme | Her kişi, belirlenen süre içinde mümkün olduğunca çok fikir yazar. | Aciliyet duygusu oluşturmak için süreyi kısa tutun; ancak daha fazlası daha iyidir—mümkün olduğunca çok fikir istersiniz. |
| Zihin haritası oluşturma | Çerçeveye dayanarak ana temanızı belirledikten sonra herkesin dallar ve kollar eklemesini sağlayın. | Bu yöntem, yerleşik ekiplerde iyi çalışır—birlikte çalışmamış veya birbirinden çok farklı işlevlerden ya da rollerdeki kişiler varsa, herkesin ilişki kurabileceği ortak bir dile sahip olmayabilirler; bu da sonraki adımlarda zihin haritasını etkisiz kılabilir. |
| İmgesel Görüntü | Her kişi, çerçeve hakkındaki düşüncelerini yansıtan görselleri sessizce oluşturur ve bunları desteklemek için bir temsil çizer veya internetten bir görsel seçer | Bu yöntem, beynin sağ tarafını kullanan kişilerin gücünden gerçekten yararlanır—yüz yüze en etkili şekilde uygulamak için elinizde bol miktarda renkli kalem, çıkartma ve diğer araçların bulunduğundan emin olun. |
| Yazılı Beyin Fırtınası | Her kişi bir fikir yazar ve fikri geliştirmesi, dikkate alınabilecek açıklamalar veya stratejiler eklemesi için sağındaki kişiye verir. Her fikrin odada en az bir kez dolaşmasını sağlayın | Uygulanması zaman aldığı için bu yöntem küçük gruplarda iyi çalışır |
Denemek isteyebileceğiniz başka bir teknik de sessiz beyin fırtınası dır.
Nasıl Uygulanır?
Bu süreç doğru kişileri davet etmek, beyin fırtınası oturumunun bağlamını oluşturmak ve ardından uygun bir teknik seçmekle başlar. Beyin fırtınası konusunu toplantı davetine eklemek isteyebilirsiniz—bu, toplantıya gerçekten doğru kişilerin katıldığından emin olmanızı sağlayabilir. Doğru kişi değillerse genellikle size haber verirler.
Ayrıca, herkesin grubu aynı anlayış düzeyine getirmek için soru sormasına olanak tanımak amacıyla beyin fırtınası toplantısının kendisinde bağlamı herkese yeniden hatırlatmak da iyi bir fikirdir. Odada farklı kaynaklara sahip kişiler bulunacağından, başlangıçta sağlayabildiğinizden daha fazla bilgiye sahip olabilirler; bu nedenle beyin fırtınasına başlamadan önce bu etkinlik için biraz zaman ayırın.
Ayrıca, PM olarak bazı teknikleri uygularken kendinizi rahat hissetmiyorsanız, beyin fırtınası etkinliklerini bir kolaylaştırıcının yürütmesini sağlayabileceğinizi unutmayın. Bu, sorumluluğun bir kısmını omuzlarınızdan almanın ek faydasını sağlayabilir; ayrıca kolaylaştırıcı, fikir listesine yeni ve tarafsız bir ses katabilir.
3. Herkesin zinde kalmasını sağlamak için bir tanışma etkinliği yapın
Daha önce konuştuğumuz gibi, beyin fırtınası oturumları tamamen fikir üretmekle ilgilidir ve ne kadar sıra dışı olursa o kadar iyidir! Bunu yapmak için beyinlerimizi yaratıcı düşünme moduna sokmamız, tabiri caizse onları tazelememiz gerekir.
Çoğu insan toplantıdan toplantıya telaşla koşturuyor; eğer bunu yapmıyorlarsa da diğer görevleri üzerinde özenle çalışıyorlar. Bu nedenle, yaratıcı düşüncelerin akışını sağlamak için buz kırıcı etkinliklerden yararlanabiliriz. Buz kırıcı etkinliklerin, biraz eğlenerek ekip uyumunu geliştirmek gibi ek bir faydası da vardır!
Nasıl Uygulanır
Bir buz kırıcı etkinlik seçerken beyin fırtınası oturumunuzda neyi başarmaya çalıştığınızı göz önünde bulundurun.
| Örnek Toplantı | Değerlendirme | Teknikler |
|---|---|---|
| Fikir üretme | Sağ beyni etkinleştirme | Vücudunuzun sol tarafını etkinleştirin—sol elinizle yazın veya fareyi sol elinizle kullanın |
| Sorun çözme | Yüzeyin ötesine geçme, temel nedeni araştırma | Bulmaca çözün veya bir gizemi aydınlatın |
| Retrospektif | İlişkiler kurma ve güvenli alanlar oluşturma | 2 doğru ve 1 yanlış |
Daha fazla fikir için bu sol ve sağ beyin etkinlikleri listesine göz atın. İlham ve şablonlar için MiroVerse'e göz atın. Yukarıda da belirttiğim gibi, bu etkinlikleri bir kolaylaştırıcının gerçekleştirmesini istemekten çekinmeyin—birlikte çalışmak konusunda uzmanlaşmış ve harika fikirleri olan bazı muhteşem buz kırıcı etkinlikler ve kolaylaştırıcılar olduğunu gördüm.
4. Grubun gücünden yararlanın
Beyin fırtınası oturumlarını etkili kılmanın en önemli unsurlarından biri, sonuçlar doğrultusunda harekete geçmektir! Bir sürü fikir üretip sonra bunlarla hiçbir şey yapmamanın anlamı yoktur.
Ekibinizin fikirleri benzer alanlarda gruplandırmasını ve ardından her grup için bir tema üzerinde anlaşmasını sağladığınızda, tüm bu harika fikirler doğrultusunda harekete geçebileceğinizi düşünüyorum.
Nasıl Uygulanır
Bu, fikirler için bir renkte, temalar için de başka bir renkte yapışkan notlar kullanmak kadar basit olabilir. Ekibin yapışkan notları gruplara ayırmasını sağlayın.
En büyük yapışkan not grubundan başlayabilirsiniz (çünkü herkesin eğilimi bu yöndedir) veya tam tersine, tek başına duran notlardan başlayabilirsiniz (neyi başarmaya çalıştığınıza ve mevcut zamana bağlı olarak).
Temaya ait yapışkan notlarda en az bir isim ve fiil bulunduğundan emin olun; ayrıca ifadelerin, bunları eyleme dönüştürebilmeniz için yeterli olduğundan emin olun.
Bu tür bir etkinliği planlarken proje yöneticisinin katılımını engellememeye dikkat edin—bir kolaylaştırıcı yeni bir bakış açısı sunar ve tarafsızdır.
Ayrıca kolaylaştırıcıların, düşüncelerinizin ekip üyeleriniz ve tüm grup tarafından eksiksiz şekilde ifade edildiğinden emin olmak için açıklık talep ederken ‘aptalca’ olarak algılanabilecek sorular sorabildiğini gördüm.
Sonunda elinizde şöyle görünen bir şey olacaktır:

5. Eşzamansız olarak deneyin
Özellikle birden fazla saat dilimindeki veya farklı düşünme biçimlerine sahip kişilerle çalışırken, beyin fırtınasının insanların zamanını kullanmanın en değerli yolu olmadığını gördüm. Beyin fırtınası egzersizleri gruptaki içe dönük kişileri korkutabilir ya da toplantınız kahvenin henüz etkisini göstermediği veya etkisinin geçtiği bir zamanda yapılabilir!
Bu değerli grup zamanını gruplandırma ve eylem geliştirme için ayırın! Beyin fırtınası oturumunu eşzamansız yapmayı deneyin.
More Articles
Nasıl Uygulanır
Beyin fırtınasının çerçevesini hâlâ belirlemeniz gerektiğini unutmayın—bunu eşzamansız yapacaksanız talimatların özellikle açık olması ve mümkün olduğunca görsel hâle getirilmesi gerekebilir. Bu tür bir etkileşimi oluşturmak için özellikle bir Miro panosu ile Loom videosunu birlikte kullanmayı seviyorum!
Eşzamansız beyin fırtınasında önemli bir husus, kullanacağınız yazılımdır. Bu nedenle bütçenize bakın ve paranız azalıyorsa endişelenmeyin. Oturumunuz üzerinde çalışmak için ücretsiz zihin haritalama yazılımını kullanabilirsiniz.
Alanı oluşturmak için adımlar şunlardır:
- İnsanların nereden başlayacağını bilmeleri için görsel bir gösterge bulundurun. Bunu büyük ve renkli yapın; İngilizce konuşanlar için görsel olarak genellikle sol üst başlangıç noktasıdır
- Bir Loom videosu hazırlıyorsanız, bağlantıyı başlangıca yakın bir yere ekleyin.
- Talimatların ayrı bir alanda açıkça görünür olmasını sağlayın
- Çerçeveleme bilgilerini açıkça görünür kılın
- Beyin fırtınası alanını ayrı bir yerde bulundurun
- Sonraki adımları açıkça belirtin (ör. bunları gruplandırmak ve bir eylem planı ya da sonraki adımlar geliştirmek için çarşamba günü buluşuyoruz).
Sonunda şöyle görünen bir şey elde edebilirsiniz:

Zihin haritalamanın ayrıntıları hakkında daha fazla bilgi edinmek için şu zihin haritalama kurslarına göz atın.
Özetle
Beyin fırtınası, yalnızca kutuyu işaretlemek için yaptığınız bir uygulama olmamalıdır; ayrıca bir beyin fırtınası oturumu düzenlemek kültürünüzü iyileştirmez veya ne kadar yaratıcı olduğunuzu göstermez.
Ancak bu teknikleri kullanırsanız beyin fırtınası oturumunuzu bir üst seviyeye taşıyabilir ve bir amaca hizmet etmesini sağlayabilirsiniz.
Gerçekten yaratıcı olun, ekibinizin bilgi ve deneyiminden etkin bir şekilde yararlanın ve yoğun bir çalışma ortamında zaman kaybetmemek için asenkron iletişimin gücünden faydalanın!
Project Management GameBoard olarak, beyin fırtınasının kuruluşunuzu ve projelerinizi daha iş birlikçi hâle getirme yolculuğundaki temel gerekliliklerden yalnızca biri olduğunu düşünüyoruz.
Projeler için dijital iş birliğinin uygulamada nasıl göründüğünü daha fazla görmek isterseniz üye etkinliklerimize (buradan kaydolun!) göz atın veya buradaki bazı iş birliği teknikleri hakkındaki kısa sunumumuza göz atın.
Bir sonraki yazımızda beyin fırtınası ve içe dönük kişiler hakkında beyin fırtınasını daha ayrıntılı olarak ele alacağız! DPM Slack alanında bize bildirin veya bir sonraki yazıda neler hakkında bilgi almak istediğinizi söylemek için yorum bırakın!
Daha fazlasını öğrenmek için The Digital Project Manager bültenine abone olmayı unutmayın!
