Kendisini “profesyonel proje düğüm çözücüsü” olarak tanımlayan Kim Wasson, bu podcast bölümünde program yönetimi, proje yönetimi, süreç yönetimi ve kalite güvencesi alanlarında ekiplerle danışmanlık yaparak edindiği yıllara dayanan deneyimini özetliyor.
Kim, yazılım geliştirme metodolojileri ve çevik süreçler konusunda derin bir uzmanlık geliştirdi ve sosyal zekâya sahip ekiplerin etkisine defalarca tanık oldu.
Kim bu bölümde sosyal zekânın ne olduğunu, neden önemli olduğunu ve bir proje yöneticisi olarak sosyal zekâya sahip uygulamaları nasıl kullanabileceğinizi gösteren pratik örnekleri açıklıyor.

İlgili bağlantılar:
- Dijital Proje Yöneticisi topluluğuna katılın
- Bültene abone olun ve en yeni makalelerimiz ile podcast bölümlerimizi alın
- Ivybay Consulting’e göz atın
- Kim’i LinkedIn’de bulun
- Kim’i Twitter’da takip edin
İlgili makaleler ve podcast bölümleri:
- Podcast hakkında
- proje yönetimi özgeçmişiniz için gereken temel becerileri açıklayan makale
- ekip üyelerine nasıl geri bildirim verileceğini gösteren makale
- müşterilerle güven oluşturma hakkında podcast bölümü
- ekibinizin tercihlerini dikkate alan iş akışlarının nasıl tasarlanacağını anlatan makale
- müşteri ilişkilerini yönetmeye yönelik ipuçları içeren video
- yüksek performanslı ekipler oluşturmanın yollarını açıklayan makale
Transkripti okuyun:
Podcast'lerimizin transkripsiyonunu bir yazılım programı kullanarak deniyoruz. Bot her zaman yüzde 100 doğru çalışmadığı için lütfen yazım hatalarını mazur görün.
Ben Aston:
Şu istatistiği dinleyin. Teknoloji projelerinizin yalnızca yüzde 30'u gerçekten başarılı olacak. Bunu tersine çevirirsek projelerinizin yüzde 70'inin muhtemelen başarısız olacağı anlamına gelir. Eğer bu konuda bir şey yapmak istiyorsanız başarı olasılığınızı artırabilirsiniz. Bugün teknik uzmanlığın artık tek başına yeterli olmaması hakkında konuşacağız.
Proje yöneticileri, ekiplerine liderlik edebilmek, projelerinin başarısız olmasını önlemek ve başarılı olmalarını sağlamak için yalnızca teknik uzmanlıktan ve teknik becerilerden daha fazlasına ihtiyaç duyar. Bazı sosyal becerilere ihtiyacımız var. Güçlü sosyal becerilere ihtiyacımız var. Peki tüm bu beceriler, tüm bu sosyal beceriler neler ve bunları nasıl uygulamaya koyarız? Sosyal zekâ hakkındaki bugünkü podcast'i dinlemeye devam edin.
Bizi dinlediğiniz için teşekkürler. Benim adım Ben Aston. Dijital proje yöneticisiyim. Yaptığımız bu ilk video podcast'e katıldığınız için size teşekkür etmek istiyorum. Misyonumuz dijital proje yöneticilerinin başarılı olmasına, daha özgüvenli ve yetkin hale gelmesine ve bağlantılar kurmasına yardımcı olmak. Daha fazla bilgi edinmek isterseniz sunduğumuz çevrim içi eğitim ve üyelik kaynakları hakkında bilgi almak için thedigitalprojectmanager.com adresine gidin.
Bugün Kim Wasson bize eşlik ediyor. Kim, daha önce muhtemelen adını duyduğunuz IBM ve eBay dahil olmak üzere çeşitli yazılım kuruluşlarında çalıştı. Şimdi ise danışmanlık yapıyor. Kendisine göz atmak isterseniz IvyBay'de danışmanlık hizmetleri sunuyor. Proje yöneticileri ve program yöneticileri için danışmanlık hizmetleri veriyor. Aslında proje yöneticilerinin başarılı olmasına ve projelerin sürekli başarısız olmasını engellemeye yardımcı olmaya çalışıyor.
Bugün tam olarak bunları konuşacağız. Proje başarısızlığından ve yanımda bulunan kitabından söz edeceğiz. Kitabın adı Sosyal Zekâya Sahip Proje Yöneticisi: Zor Günleri Önleyen Sosyal Beceriler. Zor günleri önlemek istiyoruz. Bu nedenle bunun iyi bir sohbet olacağını düşünüyorum. Merhaba Kim, bugün bize katıldığınız için çok teşekkürler.
Kim Wasson:
Beni davet ettiğiniz için teşekkür ederim.
Ben Aston:
Günlük işiniz hakkında biraz daha bilgi edinmek istiyorum. Elbette harika bir kitap yazdınız. Ancak proje yöneticilerinin başarılı olmasına ve insanlara koçluk yapmasına yardımcı olduğunuz IvyBay Consulting kapsamındaki işiniz açısından, günlük işiniz nasıl görünüyor?
Kim Wasson:
Çeşitlilik gösteriyor. Hâlâ müşterilerle çalışıyor ve proje yönetimi yapıyorum. Ayrıca, herkesin kahraman olduğu dönemden çıkıp gerçek projeler yürütmeye geçmeye çalışan girişimlerle de çok çalışıyorum. Şu anda yaptığım işlerin büyük bölümü bu. Bazen büyük şirketlerle çalışıyorum ve özellikle yeni proje yöneticileri olmak üzere proje yöneticilerine çokça koçluk yapıyorum.
Kapsamı geniş. Bir kısmı süreçlerle ilgili; özellikle de yeni proje yöneticileriyle ilgili. Çünkü deneyimimdeki tüm parçaları bilmiyorlar. Deneyimli proje yöneticilerinde ise genellikle sorun çıkaran şey insan tarafı oluyor.
Ben Aston:
Bahsettiğiniz girişim ortamı ilgimi çekiyor. Herkes bunun son derece heyecan verici olduğunu düşünüyor. İşler hızlı ve esnek olabilir. Bu girişimlerin veya genç kuruluşların işlerin gerçekten yapılmasını ve sonuçların ortaya çıkmasını sağlamada karşılaştığı tipik zorluklar neler?
Kim Wasson:
Başlangıçta, bir girişimde herkes kahramandır. İşleri kahramanlar sayesinde tamamlarlar ve bundan geri adım atmak zordur. Her şey hızlı ilerler. İnsanlar süreçlere zamanları olmadığını düşünür, sonra ölçeklenebilirliğin ötesine geçtiklerinde birbirleriyle koordinasyon sağlamak için çok daha fazla zaman harcarlar.
Asıl büyük sorun, insanların biraz koordinasyon sağlamak için yeterince uzun süre durmasını sağlamak. Büyük miktarda süreçle gelmem. Süreçleri zaman içinde geliştirebilirim. Ancak ilk adımı atmak önemli. Şu anda çalıştığım şirkette yöneticilerden biriyle telefonda konuştum. Bana, süreç işlerini yapacağımız söylendiğinde bundan gerçekten hoşlanmadığını söyledi. Ama bunun çok yardımcı olduğunu ve daha fazlasını yapmak istediğini de ekledi. Bir şeyi benimseyen birinin size yardımcı olması gibisi yok.
Ben Aston:
Evet, süreç çoğu zaman teslimatın önünde bir engel olarak görülüyor. İnsanlar gece yarılarına kadar çalışıyor, ilerleme kaydediyor ve hareketi başarıyla karıştırıyor. Oysa çalışma biçimlerindeki verimsizliği fark etmiyorlar. Bu nedenle başlangıçta bir süreç uygulamak inanılmaz derecede yararlı olabilir.
Kim Wasson:
Evet. İnsan yönetiminin ve işin insan tarafının devreye girdiği yerlerden biri de bu. Onları durup ne yaptıkları hakkında konuşabileceklerine, hemen işe dalmak zorunda olmadıklarına ikna etmem gerekiyor.
Ben Aston:
Teslimat ekibinin katkınızı istemediğini düşünen proje yöneticilerine veya proje yöneten kişilere nasıl koçluk yaparsınız? İyi koçluk nasıl görünür? İnsanların bunu yapmanın daha iyi bir yolu olduğunu fark etmelerine nasıl yardımcı olursunuz?
Kim Wasson:
Önce genellikle bazı temel çalışmaları yaparım ve birkaç araç sunarım. Özellikle süreç odaklı proje yöneticilerinin insanlarla çalışırken kullanabilecekleri süreç benzeri bir araca sahip olması daha kolaydır. İnsanlarla çalışmak jelatini ağaca çivilemeye benzer; sürekli hareket eder. Ancak temel oluşturduktan sonra, onların aklındaki sorunlarla çalışırım.
Araçları nasıl uygulayabileceğimizi, benim neler gördüğümü ve onların kendi ortamlarında neyin işe yarayacağını düşündüklerini konuşmaya başlarız. Bunu bir veya iki kez deneyip gerçekten işe yaradığını görmek oldukça motive edicidir. İnsanlar sizi dinler çünkü onlarla kolayca anlayabilecekleri bir şekilde konuşursunuz.
Ben Aston:
Bahsettiğiniz araçlar neler?
Kim Wasson:
Birkaç favorim var. Öğrenme stilleri en sevdiğim araçlardan biri. Herkes bilgiyi farklı biçimlerde alır, ancak beş temel öğrenme stilinden biri her kişi için daha kolaydır. Telefon görüşmesinin mi işe yarayacağını, e-posta yanıtlamayı mı tercih ettiğini, bir resim çizmeniz mi gerektiğini veya uzun bir metni okumayacağını anladığınızda iletişiminizi kişiye göre uyarlayabilirsiniz.
Hepimiz en kolay olana yöneliriz. Çok meşgulüz. Bu nedenle biriyle bilgiyi almasının en rahat olduğu biçimde iletişim kurabilirseniz, onun öncelik listesinde üst sıralara çıkarsınız; çünkü iletişim sizinle kolaydır.
Ben Aston:
Harika. Bunlar proje yöneticileri olarak kendi ekiplerimizde kullanabileceğimiz araçlar. Ekibiyle iletişim kurmakta zorlanan, insanların kendisini görmezden geldiğini veya istediği kanalları kullanmadığını düşünen biri için iletişim planı yardımcı olabilir. Ancak insanların iletişim kurmayı tercih ettiği stilleri anlamak, onlarla istedikleri şekilde iletişim kurmamızı sağlamak açısından çok faydalı olabilir.
Kim Wasson:
Kesinlikle. Ekibinizin sürece katılmasını sağlamak ve onların ekibin bir parçası olduklarını hissettirmek çok önemli.
Ben Aston:
Kim'in thedigitalprojectmanager.com adresinde harika bir yazısı var. Yazının adı Yıkıcı Proje Başarısızlığından Nasıl Kaçınılır ve Nasıl Kurtulunur?. Bugünkü konuşmada proje yöneticileri olarak proje başarısızlığını önleme ve süreçleri hayata geçirme konusunda ihtiyaç duyduğumuz özellikleri, Kim'in kitabında ele aldığı sosyal zekâ konusunu konuşmak istiyorum. Öncelikle bu kitabı yazmak istemenize ne sebep oldu?
Kim Wasson:
İşlerin insan tarafına büyük ilgi duyuyorum. Çoğu proje yöneticisi gibi ben de başlangıçta “Gantt çizelgeleri hazırlayabilirim; herkes işini yapsa yeter, dırdır etmek zorunda kalmasam” diye düşünüyordum. Ancak dırdır etmek zorunda olmasaydık işimiz bile olmazdı. İşimizin bir kısmı insanlara ne yapmaları gerektiğini hatırlatmak.
Danışmanlık yaparken diğer insanların yapmadığı neyi yaptığımı düşünmeye başladığımda cevabın bu olduğunu fark ettim. Koçluk yapmaya başladım ve konuyu gerçekten sevdim. Proje yöneticileri açısından bu konu büyük ölçüde göz ardı edilmişti. Oysa bizim işimiz insanlar aracılığıyla işleri tamamlamak. İnsanlar olmadan projemiz olmaz. Bunu paylaşmak istedim.
İnsanların mutlu olmasını istiyorum. Mutlu insanlarla çalışmayı seviyorum. Sektörün buna gerçekten ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. Önce teoriden söz etmek ama ardından işi yapmanıza yardımcı olacak araçları sunmak istedim.
Ben Aston:
Kitabın en iyi yanı da bu. Çok pratik bir rehber. Yoğun teori ve oluşturmanız gereken belgelerle dolu değil; daha çok bir yol gösterici. Herkesin duygusal zekâyı duyduğunu düşünüyorum. Ancak sosyal zekâ fikrini o kadar sık duymuyoruz. Sosyal zekâ ile duygusal zekâ arasındaki farkı anlatır mısınız? Sosyal zekâ, sizin için nasıl görünüyor ve proje yöneticileri açısından neden önemli?
Kim Wasson:
Her ikisi üzerine de aynı kişi araştırma yaptı ve bazı araştırmalar ortak kullanıldı. Duygusal zekâ kitapta yer alan bir konu. Daha çok bire bir ilişkiler ve sizin başlattığınız etkileşimlerle ilgili. Sosyal zekâ ise ağ oluşturma, insanlar arasındaki bağlantılar ve ilişkilerle daha fazla ilgilidir.
Proje yöneticileri olarak birlikte çalıştığımız insanlarla ilişkilerimizi kurmamız gerekir. Ancak ekibimizin işlevsel olmasını da sağlamalıyız. Bu, ekip üyeleri arasındaki bağlantıları anlamak ve yönetmek anlamına gelir.
Ben Aston:
Kitabınızda, onları motive etmeden önce ekibinizi tanımanız; onları yönetmeden önce de motive etmeniz gerektiğini söylüyorsunuz. Ekibinizi tanımak için neler işe yarıyor? Öğrenme stillerinden söz ettik. Ekibinizi tanımanıza yardımcı olan başka araçlar var mı?
Kim Wasson:
Kesinlikle. Öğrenme stilleri aslında ikincil kalıyor; önce ekibimdeki kişileri tanımam gerekiyor. Onlarla bireysel olarak zaman geçiriyorum. Her ekip üyesiyle iki haftada en az yarım saat görüşmeyi önerdiğimi söylediğimde insanlar şaşırıyor. Ben haftada bir saat ayırmaya çalışıyorum.
Bu görüşmelerde bana durum raporu vermezler. Onlara yanlış yaptıklarını söylemem veya yeni görevler vermem. Onların zihninde ne olduğunu anlatabilecekleri zamandır. İnsanların “Konuşacak bir şeyim yok” demesine izin vermem; çünkü bu hiçbir zaman doğru değildir. Bu görüşmelerden bilgi edinir, ilişkiyi sağlamlaştırır ve güven inşa ederiz.
Ekibinizdeki insanlarla zaman geçirmenin yerini hiçbir şey tutamaz. İçinde bulunduğumuz ortamda bunu video ve ses aracılığıyla yapıyoruz. Önce video kullanmaya çalışıyorum. Böylece birbirimizin nasıl göründüğünü ve konuştuğunu anlayabiliyor, ses tonunu yüz ifadeleriyle ilişkilendirmeye başlayabiliyoruz.
Bunun yanında gündemsiz şekilde yanlarına uğramak da önemlidir. Ofislerine habersiz gitmek istemezsiniz, ancak sadece merhaba demek, kahve içmeye gitmek veya durum raporu istemeden sohbet etmek harika bir başlangıçtır. İlişki kurduğunuzda bunu sürdürmeniz gerekir; ilişki kendiliğinden sabit kalmaz.
Ben Aston:
Gündemsiz şekilde insanlarla bağlantı kurma fikrini seviyorum. Proje yöneticileri olarak projenin ne durumda olduğunu anlamamız gerekir. Bunun için resmî bilgilere ihtiyacımız vardır; ancak riskleri nasıl yöneteceğimiz, ekibi nasıl yönlendireceğimiz ve kaynakları nasıl etkili kullanacağımız konusunda bize yardımcı olacak gayriresmî bilgilere de ihtiyaç duyarız. Bahsettiğiniz yönlendirici sorulardan bazılarını paylaşır mısınız?
Kim Wasson:
Genellikle “Nasıl hissediyorsun?”, “Proje sence nasıl gidiyor?”, “Şirket hakkında ne düşünüyorsun?” gibi açık uçlu sorular sorarım. İlişkiyi kurduysam “Geçen hafta sonu ne yaptın?” diye de sorabilirim. Bu, birçok ilginç bilgiye ulaşmamı sağlar.
İnsanların bugün kendilerini nasıl hissettiğini sormak da yararlı olabilir. Huysuz veya endişeli olup olmadıklarını anlamaya çalışırım. Bunun işle ilgisi olmayabilir; bu da sorun değildir. Çünkü bu hâlâ ilişki ve güven inşa etmektir.
Ben Aston:
İnsanları tanımak, onları motive etmek ve ardından yönetmekten söz ettiniz. Ekibimizle zaman geçirip onları insan olarak tanıdıktan ve onları neyin motive ettiğini anladıktan sonra, para kullanmadan onları nasıl motive edebiliriz?
Kim Wasson:
Para iyi bir motivasyon aracı değildir. Çok kısa bir süre için güçlü bir motivasyon sağlayabilir. Ancak etkisi hızla azalır. Bazı insanlar öğretmekten motive olur. Onlara öğretebilecekleri birini vermek, yeni bir konuyu araştırıp ekibe sunmalarını istemek veya ekip dışında bir yerde sunum yapmalarına fırsat tanımak iyi olabilir.
İnsanların boş zamanlarında ne yaptıklarını gözlemlemek de büyük miktarda bilgi verir. Hafta sonlarını macera sporlarıyla geçiriyorlarsa adrenalinden hoşlanıyor olabilirler. Aileleriyle geçiriyorlarsa biraz ek izin onlar için iyi bir motivasyon olabilir.
Ben Aston:
İnsanların yapabileceği Myers-Briggs gibi pek çok test var. Bunları ekiplerinizde kullanıyor musunuz?
Kim Wasson:
Kullanıyorum ancak dikkatli davranıyorum. Bu testler insanları sınıflandırmak için kullanılmamalı. Bunlar ekibin birbirini tanımasına yardımcı olan iyi bir sohbet başlatıcı olabilir; fakat insanları tek bir tipe indirgememek gerekir.
Ben Aston:
Yüksek performanslı bir ekip yönetmenin sırları nelerdir? Ekibimizin bir sonraki performans seviyesine ulaşmasını nasıl sağlayabiliriz?
Kim Wasson:
Temel nokta, ekipteki herkesin önemli olduğunu kabul etmektir. Birine ekipte ihtiyacımız olmasaydı o kişi ekipte olmazdı. Bu nedenle stajyerimi de mimarımı dinlediğim kadar dinlemeliyim. Herkesin oynayacağı bir rol vardır.
Ekibin ortak bir kimlik oluşturmasına yardımcı olmak da önemlidir. İnsanların birbirlerine güvenebildiği ve yeni fikirleri utanmadan paylaşabildiği bir ortam yaratmalıyız. Bireysel olarak güven inşa etmek duygusal zekâdır; ekip üyelerinin birbirlerine güvenebileceği bir ortam oluşturmak ise sosyal zekânın önemli bir parçasıdır.
Ekibinizin nasıl çalıştığını gördükten sonra ekip kimliğini güçlendirecek semboller, ifadeler veya ortak uygulamalar oluşturabilirsiniz. Herkes ortak bir hedef doğrultusunda çalışırsa ekip çok daha etkili olur.
Ben Aston:
Proje yönetiminin aslında bir liderlik rolü olduğunu düşünüyorum. Vizyonun netleşmesi, ekip biriminin oluşturulması ve insanların sonraki adımlarını bilmesi liderlik gerektirir. Proje yöneticileri, kendilerinden daha kıdemli kişilere liderlik etmek zorunda kaldığında ekibin desteğini nasıl kazanabilir?
Kim Wasson:
İnsanlara sormalıyız. Her şeyi tek başımıza yapamayız. Riskleri belirlerken ekibe “Bu projede sizi endişelendiren ne?” diye sorarım. Herkesin iyi olduğu bir şey vardır. Stajyerinizin de iyi olduğu şeyler vardır. İnsanların güçlü yönlerini bulup bunları ekip içinde görünür hâle getirmeye çalışırım.
Liderlik insanlara yalnızca ne yapacaklarını söylemek değildir. Onlara nasıl hissedeceklerini ve nasıl davranacaklarını da göstermektir. Asla panik yaptığımızı göstermemeliyiz. Biz panik yaparsak ekip de panik yapma zamanının geldiğine karar verir.
İnsanlar bilgi ve yönlendirme için bize bakmalı, ancak biz de ekibin bir parçası olduğumuzu göstermeliyiz. Proje yöneticisi olarak kendimi ekibin dışında değil, ekibin içinde görürüm.
Ben Aston:
İnsanların işi anlama biçimi ile bizim onların işini anlama biçimimiz aynı olmayabilir. Bu nedenle öncelikler de farklılaşır. Kendi önceliklerimizi ekip üyelerimizin öncelikleri hâline nasıl getirebiliriz?
Kim Wasson:
Bu, onları ve neyin motive ettiğini anlamakla ilgilidir. Onlara kişisel önceliklerini karşılayacak küçük fırsatlar verirseniz karşılığında çok şey alırsınız. Ayrıca “Başka ne üzerinde çalışıyorsun?” ve “Bunu yapmanı engelleyen ne?” diye sormak da önemlidir.
Bazen sorun başka işler değildir; ihtiyaç duydukları bilgiye sahip olmayabilirler, gereksinimler net olmayabilir veya eğitim ve desteğe ihtiyaç duyabilirler. Bir görev için tahmin yaptıklarında, bu tahmine ne kadar güvendiklerini sıfır ile yüz arasında puanlamalarını istemek iyi bir araçtır. Düşük güven düzeyi bir sorun olduğunu gösterir ve bu sorunun kaynağını birlikte inceleyebilirsiniz.
Ben Aston:
Sosyal zekâ becerilerini geliştirmek isteyen biri için kolay bir ilk adım nedir?
Kim Wasson:
Ekibinizde kimlerin olduğunu listeleyin ve her kişinin size ne zaman dikkat ettiğini gözlemleyin. E-postalarınızı okuyorlar mı? Telefona hemen yanıt veriyorlar mı? Çok fazla metin gönderdiğinizde zorlanıyorlar mı? Resimlere mi ihtiyaç duyuyorlar? İlk adım, her kişiyle nasıl iletişim kuracağınızı anlamaktır. Bunu oldukça hızlı bir şekilde gözlemleyebilirsiniz.
Ben Aston:
Bence bu harika ve basit bir ilk adım: Ekibinizi tanıyın ve gözlemleyin. Neyin işe yaradığını ve neyin yaramadığını anlayın. Proje yöneticileri olarak mesajlarımızın anlaşılmasını ve bizim de doğru şekilde anlamamızı sağlama konusunda büyük bir sorumluluğumuz var. Kim, bugün bize katıldığınız için çok teşekkürler.
Kim Wasson:
Beni davet ettiğiniz için teşekkür ederim.
Ben Aston:
Sosyal zekâ için sizin ipuçlarınızı ve yöntemlerinizi öğrenmek isterim. Yüksek performanslı ekipler oluşturmak için neler yapıyorsunuz? Ekibinizi projeye nasıl dahil ediyor, doğru yola nasıl sokuyor ve etkili iletişim kurmasını nasıl sağlıyorsunuz? Yorumlarda bize bildirin.
Proje başarısızlığı ve başarı hikâyelerinizi de paylaşabilirsiniz. Başarısızlığın nedeni neydi ve başarıyı ne sağladı? Daha fazla öğrenmek ve işinizde ilerlemek isterseniz DPM Üyeliği ile topluluğumuza katılın: thedigitalprojectmanager.com/membership.
Foruma, atölye çalışmalarına, şablonlara, soru-cevap oturumlarına, danışma saatlerine ve daha fazlasına erişebilirsiniz. Bugün dinlediklerinizi beğendiyseniz abone olun ve thedigitalprojectmanager.com ile iletişimde kalın. Bir sonraki bölüme kadar kendinize iyi bakın.
Ekiplerinizin daha iyi performans göstermesine yardımcı olun: En Kullanımı Kolay 10 Proje Yönetimi Yazılımı
