Handleiding voor de kritieke padmethode: zo gebruikt u deze + voorbeelden
De kritieke-pad-methode is een techniek die wordt gebruikt om de langste reeks afhankelijke taken (het kritieke pad) in een project te identificeren en de kortst mogelijke tijd om deze te voltooien te bepalen.
Om je kritieke pad te vinden, moet je echter inzicht hebben in elke afzonderlijke taak, deadline en afhankelijkheid binnen je project. Dat is niet eenvoudig, maar het is belangrijk om de stappen te doorlopen om het goed te doen. Deze handleiding leidt je door elke stap van het proces.
Wat is de kritieke-pad-methode?
De kritieke-pad-methode (CPM) is een planningstechniek die wordt gebruikt in projectmanagement en andere sectoren om:
Continue Reading for Free
Create a free account to finish this article, plus get ongoing access to timely insights and practical resources.
Have an account? Log In
- Het kritieke pad in een project te identificeren
- De minimale tijd te bepalen die nodig is om een project te voltooien.
Voorbeeld van een kritiek pad
Voordat we de stappen en berekeningen bespreken die je moet uitvoeren, neem ik je eerst mee door een kort visueel voorbeeld.
Het onderstaande diagram bevat de letters A tot en met P. A en P staan respectievelijk voor het begin en het einde van het project. Het getal naast elke letter geeft ondertussen de duur van die activiteit in dagen weer.
Zoals je kunt zien, zijn er meerdere paden van A naar P. Om het kritieke pad te vinden, moet je de totale duur van elk pad berekenen door de afzonderlijke taakduren bij elkaar op te tellen.
Je zoekt naar het pad dat de meeste dagen nodig heeft om te voltooien. In dit voorbeeld is pad “A-C-E-F-G-K-L-P”, met een duur van 52 dagen, het kritieke pad.
Het kritieke pad voor je project vinden
De activiteiten op het kritieke pad worden kritieke activiteiten genoemd. Ze zijn afhankelijk van een voorganger die eerst moet plaatsvinden en hebben daarom de minste flexibiliteit van alle activiteiten. Elke vertraging in deze kritieke activiteiten zal vrijwel altijd leiden tot vertragingen in het project.
Ik weet dat je waarschijnlijk projectmanagementsoftware of software voor projectplanning zult gebruiken om projecttijdlijnen te maken en je kritieke pad te vinden, vooral bij complexe projecten. Maar het kan ook zonder die software (en ik neem je hier door het proces mee!).
Hieronder vind je stapsgewijze instructies om het kritieke pad van je project te vinden.
Stap 1: Identificeer de samenstellende activiteiten van je project
Identificeer om te beginnen de activiteiten waaruit je project bestaat. Het zou enorm helpen als je eerder een document met een werkdecompositestructuur hebt gemaakt. Een WBS-document laat zien uit welke activiteiten je project bestaat en in welke volgorde de activiteiten plaatsvinden.
Stel dat je een online tijdschrift moet lanceren. De volgende activiteiten kunnen deel uitmaken van je project (er zijn nog veel meer activiteiten die zouden kunnen worden opgenomen; voor onze doeleinden is dit vereenvoudigd).
THEMA
- Themakeuze
- Goedkeuring van het thema
INHOUD
- Inhoudsideeën
- Inhoud schrijven
- Goedkeuring van inhoud
- Ideeën voor grafisch materiaal
- Grafisch materiaal maken
- Goedkeuring van grafisch materiaal
SPONSORING
- Sponsorvoorstel presenteren
- Advertentie-inhoud maken
- Sponsordeals sluiten
LAY-OUT
- Lay-outontwerp van het tijdschrift
- Goedkeuring en ondertekening
ONLINE GAAN
- Platform aanschaffen
- Tijdschrift uploaden
- Lancering
Stap 2: Orden je activiteiten in volgorde
Nadat je de afzonderlijke taken waaruit je project bestaat hebt geïdentificeerd, orden je de taken in volgorde. Welke activiteit moet eerst plaatsvinden? Welke activiteiten zijn afhankelijk van de voltooiing van andere activiteiten?
Bij ons voorbeeld van de publicatie van een online tijdschrift zijn de volgende taken in volgorde gerangschikt en zijn de afhankelijke taken geïdentificeerd.
| TAKEN | AFHANKELIJKHEDEN |
|---|---|
| A. Thema selecteren | - |
| B. Thema goedkeuren | A |
| C. Inhoudsideeën | B |
| D. Inhoud schrijven | C |
| E. Inhoud goedkeuren | D |
| F. Ideeën voor grafisch materiaal | E |
| G. Grafisch materiaal maken | F |
| H. Grafisch materiaal goedkeuren | G |
| I. Sponsorvoorstel presenteren | H |
| J. Advertentie-inhoud maken | I |
| K. Sponsordeals sluiten | H, I |
| L. Lay-outontwerp van het tijdschrift | B, E, H, I, J |
| M. Goedkeuring en ondertekening | L |
| N. Platform aanschaffen | M |
| O. Tijdschrift uploaden | M, N |
| P. Lancering | O |
Stap 3: Schat de duur van activiteiten
Schat de duur van elke afzonderlijke taak met behulp van een of meer van de volgende technieken.
- Deskundigenbeoordeling. Een deskundige of een team van deskundigen bepaalt de duur van een activiteit.
- Analoge schatting. Gebruik een vergelijkbaar project uit het verleden als sjabloon om de duur van je project te schatten, of gebruik een vergelijkbare activiteit uit het verleden om de duur van een bepaalde activiteit te schatten.
- Parametrische schatting. Combineer historische gegevens en actuele projectparameters om de duur te schatten.
- Schatting met drie punten. Schat de duur als het gemiddelde van drie mogelijke looptijden: de meest waarschijnlijke duur, de optimistische duur en de pessimistische duur.
- Schatting van onderaf. Verdeel de afzonderlijke taak in specifiekere subtaken. Schat vervolgens de duur van een activiteit door de geschatte duur van de samenstellende activiteiten bij elkaar op te tellen.
- Besluitvorming op basis van consensus. Iedereen die bij het project betrokken is, kan als team beslissen over de duur van afzonderlijke activiteiten. De projectleider kan tijdsinschattingen toewijzen, eventueel met behulp van een of meer van de hierboven beschreven technieken, waarna de projectleden kunnen stemmen over de duur.
Ik moet ook vermelden dat er nog een vergelijkbare techniek is die je kunt gebruiken om te evalueren hoe lang taken duren wanneer er onzekerheid is: deze heet PERT. Lees meer over wanneer je PERT versus CPM gebruikt.
Stap 4: Maak een netwerkdiagram
Nu je je activiteiten, de volgorde van de taken, de afhankelijkheden en de geschatte taakduur kent, kun je je netwerkdiagram opstellen.
| TAAK | AFHANKELIJKHEDEN | DUUR VAN ACTIVITEITEN |
|---|---|---|
| BEGIN | - | - |
| A. Thema selecteren | - | 1 |
| B. Thema goedkeuren | A | 1 |
| C. Inhoudsideeën | B | 5 |
| D. Inhoud schrijven | C | 15 |
| E. Inhoud goedkeuren | D | 3 |
| F. Ideeën voor grafisch materiaal | E | 5 |
| G. Grafisch materiaal maken | F | 10 |
| H. Grafisch materiaal goedkeuren | G | 3 |
| I. Sponsorvoorstel presenteren | H | 10 |
| J. Advertentie-inhoud maken | I | 10 |
| K. Sponsordeals sluiten | H, I | 10 |
| L. Lay-outontwerp van het tijdschrift | B, E, H, I, J | 3 |
| M. Goedkeuring en ondertekening | L | 3 |
| N. Platform voor het tijdschrift aanschaffen | M | 3 |
| O. Tijdschrift uploaden | M, N | 1 |
| P. Online tijdschrift lanceren | O | 1 |
| EINDE |
Stap 5: Identificeer het kritieke pad
Op basis van het eenvoudige netwerkdiagram is het kritieke pad A-B-J-K-L-M-O-P. De volgende activiteiten behoren tot het kritieke pad:
A. Themaselectie
B. Thema goedkeuren
J. Reclamecontent creëren
K. Sponsordeals sluiten
L. Lay-out van het tijdschrift ontwerpen
M. Goedkeuring en ondertekening
O. Tijdschrift uploaden
P. Online tijdschrift lanceren
Stap 6: Bepaal de minimale projectduur
Gebruik het kritieke pad om de kortst mogelijke projectduur te bepalen. Zoals je in de onderstaande tabel kunt zien, duurt het kritieke pad 30 dagen. Dat is ook de minimale projectduur.
| TAAK | DUUR VAN ACTIVITEITEN (in dagen) |
|---|---|
| Themaselectie | 1 |
| Thema goedkeuren | 1 |
| Reclamecontent creëren | 10 |
| Sponsordeals sluiten | 10 |
| Lay-out van het tijdschrift ontwerpen | 3 |
| Goedkeuring en ondertekening | 3 |
| Tijdschrift uploaden | 1 |
| Online tijdschrift lanceren | 1 |
| TOTAAL | 30 |
Stap 7: Maak een projectplanning
Nu je de minimale projectduur kent, kun je een eerste projectplanning maken. Gebruik de eerdere grafiek om een planning van het kritieke pad op te stellen.
| TAAK | AFHANKELIJKHEDEN | DUUR VAN ACTIVITEITEN | VROEGE STARTDATUM | VROEGE EINDDATUM |
|---|---|---|---|---|
| START | ||||
| A. Themaselectie | - | 1 | 6/10 | 6/10 |
| B. Thema goedkeuren | A | 1 | 6/13 | 6/13 |
| C. Contentideeën bedenken | B | 5 | ||
| D. Content schrijven | C | 15 | ||
| E. Content goedkeuren | D | 3 | ||
| F. Grafische ideeën bedenken | E | 5 | ||
| G. Grafische elementen creëren | F | 10 | ||
| H. Grafische elementen goedkeuren | G | 3 | ||
| I. Sponsoringvoorstel presenteren | H | 10 | ||
| J. Reclamecontent creëren | I | 10 | 6/13 | 6/24 |
| K. Sponsordeals sluiten | H, I | 10 | 6/24 | 7/8 |
| L. Lay-out van het tijdschrift ontwerpen | B, E, H, I, J | 3 | 7/9 | 7/12 |
| M. Goedkeuring en ondertekening | L | 3 | 7/13 | 7/16 |
| N. Platform voor het tijdschrift aanschaffen | M | 3 | ||
| O. Tijdschrift uploaden | M, N | 1 | 7/17 | 7/18 |
| P. Online tijdschrift lanceren | O | 1 | 7/19 | 7/20 |
Hoe zit het met de niet-kritieke activiteiten? Wanneer moeten ze beginnen en eindigen? Dat hangt voornamelijk af van de voorkeuren van de projectmanager, de beschikbaarheid van middelen en de afhankelijkheden tussen activiteiten.
Neem bijvoorbeeld activiteit E (contentideeën bedenken). Deze kan pas na 13 juni beginnen, omdat ze afhankelijk is van activiteit D (thema goedkeuren). Ze hoeft echter niet per se op die datum te beginnen.
Als de projectmanager dan niet wil beginnen of als het team dat de contentideeën bedenkt op die datum niet beschikbaar is, kan het bedenken van contentideeën op een later tijdstip beginnen.
Houd er ook rekening mee dat niet-kritieke activiteiten, wanneer ze afhankelijkheden zijn van kritieke activiteiten, niet later kunnen eindigen dan de dag voordat de afhankelijke kritieke activiteit volgens de planning begint.
Stap 8: Pas je projectplanning indien nodig aan
Met je planning van het kritieke pad kun je nu andere projectmanagementtechnieken toepassen om je planning in te korten of te optimaliseren.
Moet je project minder dan 30 dagen duren? Dan kun je technieken voor planningscompressie toepassen, zoals het toevoegen van extra middelen en het versnellen van activiteiten.
Zijn de middelen die je voor je activiteiten nodig hebt niet beschikbaar of overbelast op de data die door de methode van het kritieke pad zijn vastgesteld? Dan kun je technieken voor middelenoptimalisatie toepassen, zoals het nivelleren van middelen en het afvlakken van middelen, om je planning aan te passen.
Lees hier meer over het belangrijkste verschil tussen het nivelleren en het afvlakken van middelen.
Stap 9: Werk je planning bij op basis van de voortgang van het project
Dit moet je doen terwijl het project loopt. Als er wijzigingen zijn in de CPM-planning—bijvoorbeeld omdat er vertragingen zijn opgetreden—moet je je planning dienovereenkomstig bijwerken.
Een Gantt-diagram is het ideale projectmanagementhulpmiddel voor het bijwerken van de voortgang. Daarom kun je je project het beste in een Gantt-diagram zetten nadat je kritieke-padanalyse je een haalbare planning heeft opgeleverd. Natuurlijk moet je start- en einddata hebben voor alle activiteiten in je project voordat je een Gantt-diagram van je project kunt maken (waarschijnlijk met behulp van een hulpmiddel voor het maken van Gantt-diagrammen).
Zo bereken je het kritieke pad
De berekening volgens de kritieke-pad-methode bestaat uit twee fasen: de voorwaartse en de achterwaartse berekening.
De voorwaartse berekening
Met de voorwaartse berekening bepaal je de vroegste begin- en einddatums van afzonderlijke activiteiten.
De vroegste begindatum
De vroegste begindatum van een activiteit is de laatste van de volgende datums:
- De startdatum van het project
- De vroegste einddatum van de voorafgaande activiteiten, plus één dag
- Als de activiteit meer dan één voorafgaande activiteit heeft: de laatste van de vroegste einddatums van alle voorafgaande activiteiten, plus één dag
- De datum van toepasselijke of bestaande beperkingen van het type ‘niet eerder dan’ (als een vereiste resource voor een activiteit bijvoorbeeld pas op 13 juni beschikbaar is, mag die activiteit op 13 juni of later beginnen, maar niet eerder)
- De huidige datum voor de activiteit (de eerste dag van de resterende planning nadat het project is bijgewerkt)
De vroegste einddatum
De vroegste einddatum is ondertussen de vroegste begindatum plus de duur van de activiteit min één dag (omdat de begindatum onderdeel is van de duur van de activiteit). Natuurlijk moet je de datums mogelijk aanpassen voor weekenden als er alleen op werkdagen wordt gewerkt.
Nadat je de vroegste begintijden en vroegste eindtijden van alle projectactiviteiten hebt bepaald, moet je de achterwaartse berekening uitvoeren.
De achterwaartse berekening
Met de achterwaartse berekening bepaal je de laatste eind- en begindatums voor alle activiteiten.
Je kunt het als volgt bekijken. Enerzijds helpt de voorwaartse berekening je om de begin- en einddatums van activiteiten te vinden, uitgaande van de startdatum van het project. Anderzijds kun je met de achterwaartse berekening de begin- en einddatums schatten, uitgaande van de einddatum van het project. Met andere woorden: je werkt achteruit, vandaar de term achterwaartse berekening.
Omdat je achteruit werkt, is het eerste wat je moet berekenen de laatste einddatum.
De laatste einddatum
De laatste einddatum is de uiterste datum waarop een activiteit kan worden afgerond zonder de projectplanning te vertragen. Dit is de vroegste van de volgende datums:
- De einddatum van het project
- De laatste einddatum van de opvolgende activiteit min één dag; je trekt één dag af omdat een voorafgaande activiteit één dag vóór de opvolgende activiteit eindigt.
- Als de activiteit meer dan één opvolger heeft: de vroegste van de laatste einddatums van alle opvolgende activiteiten min één dag
- De datum van toepasselijke of bestaande beperkingen van het type ‘niet later dan’
De laatste begindatum
Je berekent de laatste begindatums op basis van de laatste einddatums. Dit is simpelweg de laatste einddatum min de duur van de activiteit, plus één dag. We moeten één dag optellen omdat het simpelweg aftrekken van de duur een datum oplevert die één dag vóór de daadwerkelijke begindatum ligt. Door één dag op te tellen, zorg je er dus voor dat de begindatum onderdeel is van de duur van elke activiteit.
De speling berekenen
Nu we de vroegste begin- en einddatums en de laatste begin- en einddatums hebben, kunnen we de speling berekenen. De totale speling is het aantal dagen dat een activiteit kan worden uitgesteld zonder het hele project te vertragen, terwijl de vrije speling aangeeft hoeveel dagen we een activiteit kunnen uitstellen zonder de begindatum van de opvolgende activiteit te beïnvloeden.
Een spelinganalyse laat zien welke activiteiten je zonder gevolgen kunt uitstellen en met hoeveel dagen. Zo zie je meteen dat kritieke activiteiten (vetgedrukt) niet mogen worden uitgesteld als je op tijd wilt afronden; de totale en vrije speling voor kritieke activiteiten is nul. Je hebt meer vrijheid om niet-kritieke taken uit te stellen.
Rekenmachines voor CPM
Projectmanagementsoftware, zoals hulpmiddelen voor het kritieke pad, moet je kunnen helpen het kritieke pad te identificeren, de begin- en einddatums te vinden en de speling te berekenen. Je kunt ook online een rekenmachine voor de kritieke-pad-methode gebruiken.
Deze PERT-rekenmachine (Program Evaluation and Review Technique) of deze CPM-rekenmachine helpt je het kritieke pad en de geschatte projectduur te identificeren. Handmatig kun je je activiteiten in een diagram plaatsen en vervolgens, zodra je de paden van begin tot eind ziet, de duur van de activiteiten op elk pad bij elkaar optellen. Het pad met de hoogste som is je kritieke pad.
Nadat u uw kritieke pad hebt geïdentificeerd, kunt u Google Spreadsheets gebruiken om datums te berekenen, waaronder de start- en einddatums voor elke activiteit.
Als u rekening moet houden met de toewijzing van resources, probeer dan software voor resourcebeheer.
Formule voor het berekenen van datums en speelruimte
Onthoud de volgende formule:
Vroegste startdatum = PS/PEF+1/NET
Dat is de vroegste van de projectstartdatum, de vroegste einddatum van de voorganger plus één dag, of een van de datumbeperkingen ‘niet eerder dan’.
Vroegste einddatum = (ES + D) - 1
Dat is de vroegste startdatum van de activiteit plus de duur, verminderd met één dag.
Laatste einddatum = PF/SLF-1/NLT
Dit is de vroegste van de einddatum van het project, de laatste einddatum van een opvolgende activiteit min één dag, of een datum ‘niet later dan’, indien van toepassing.
Laatste startdatum = (LF - D) + 1
Dit is de laatste einddatum van de activiteit verminderd met de duur ervan, plus één dag.
Totale speelruimte = LF - EF of LS - ES
Dit is de laatste einddatum van een activiteit min de vroegste einddatum. Het kan ook de laatste startdatum min de vroegste startdatum zijn.
Vrije speelruimte = (SES - EF) - 1
Dit is de vroegste startdatum van de opvolgende activiteit min de vroegste einddatum van de activiteit, waarna het verschil met één dag wordt verminderd.
Formule voor het berekenen van datums en speelruimte wanneer alleen werkdagen worden meegerekend
Als u alleen werkdagen berekent, moet u de functies WORKDAY en NETWORKDAYS gebruiken. WORKDAY berekent de datum op basis van een startdatum, duur en eventuele feestdagen of niet-werkdagen, terwijl NETWORKDAYS het aantal werkdagen tussen twee datums telt.
Hieronder staan de varianten van de bovenstaande formule, aangepast met WORKDAY of NETWORKDAYS.
Vroegste startdatum = WORKDAY( PEF, 1, [holidays] )
Deze functie vereist de startdatum (de vroegste einddatum van de voorganger), de duur (dit moet één zijn, omdat de vroegste startdatum één dag na de vroegste einddatum van de voorganger ligt) en een optionele variabele voor feestdagen die betrekking heeft op datums die u als feestdagen wilt beschouwen (in datum- of serienotatie).
Dit zou niet nodig moeten zijn als de vroegste startdatum de projectstartdatum of een datum ‘niet eerder dan’ is.
Vroegste einddatum = WORKDAY( (ES-1), D, [holidays] )
Merk op dat ik de aftrekking van één dag in de functie opneem om ervoor te zorgen dat de resulterende datum altijd een werkdag is.
Laatste einddatum = WORKDAY( SLF, -1, [holidays] )
Deze functie trekt één dag af van de laatste einddatum van de opvolgende activiteit en geeft, als het antwoord een weekenddag of feestdag is, de voorafgaande werkdag terug.
Laatste startdatum = WORKDAY( (LF+1), -D, [holidays] )
Deze functie vereist de laatste einddatum van de activiteit plus één dag, de duur omgezet in negatieve gehele getallen, en feestdagen of andere niet-werkdagen.
Ik neem de toevoeging van één dag op in de WORKDAY-functie om ervoor te zorgen dat de resulterende datum altijd een werkdag is.
Totale speelruimte = NETWORKDAYS( EF, LF ) - 1
Dit telt het aantal werkdagen vanaf de vroegste einddatum van de activiteit tot en met de laatste einddatum. We verminderen dit met één omdat de functie ook de laatste einddatum meetelt; we hebben alleen het verschil nodig.
Vrije speelruimte = NETWORKDAYS( EF, SES ) - 2
Dit telt het aantal werkdagen vanaf de vroegste einddatum van de activiteit tot de vroegste startdatum van de opvolgende activiteit. We trekken twee af van het resultaat: één om rekening te houden met de aftrekking van één dag die vereist is door de oorspronkelijke formule en nog één om de extra dag te verwijderen die de functie introduceert omdat deze ook de vroegste einddatum meetelt.
Resourcebeperkingen bij de kritieke-pad-methode
Laten we aan de hand van een voorbeeld bekijken wat er gebeurt als de resources die uw activiteiten nodig hebben niet beschikbaar zijn binnen de planning die door de analyse van het kritieke pad (CPA) is aangegeven.
Beschikbaarheid van resources, leveringsschema’s, eisen van belanghebbenden en een veranderende projectscope zijn voorbeelden van resourcebeperkingen die uw kritieke pad langer of korter kunnen maken, of het volledig kunnen wijzigen.
Laten we dit voorbeeld van een kritiek pad nog eens bekijken:
En laten we dit voorbeeld in een Gantt-diagram zetten ter illustratie:
In dit voorbeeld begint het project op 1 april en eindigt het op 13 juni. Dat zijn in totaal 52 werkdagen, wat overeenkomt met de tijd die nodig is om alle activiteiten op het kritieke pad van het project te voltooien.
Maar wat als de persoon die aan taak E is toegewezen (die op 15 april zou moeten beginnen) aan een ander project is toegewezen en pas op 20 april beschikbaar is?
Als niemand anders taak E kan overnemen, kun je technieken voor het nivelleren van resources toepassen en de planning aanpassen aan de beschikbaarheid van dat teamlid.
Dit betekent dat de startdatum van taak E wordt verschoven van 15 april naar 20 april, waardoor taak E en uiteindelijk het project vertraging oplopen. De verwachte einddatum is nu 16 juni in plaats van 13 juni. Merk op dat het kritieke pad hetzelfde blijft, maar langer is geworden.
Als het verlengen van de einddatum van het project niet acceptabel is, moet je mogelijk technieken voor planningscompressie toepassen, zoals het toevoegen van resources en het versnellen van activiteiten, om het project in een kortere periode te voltooien.
Bij het toevoegen van resources worden meer resources (zoals mensen of apparatuur) aan activiteiten toegevoegd om de duur te verkorten. Bij het versnellen van activiteiten worden sommige taken parallel uitgevoerd.
Stel in ons voorbeeld dat we het aantal mensen dat aan taken G en L is toegewezen verdubbelen, waardoor de duur van taak G van 12 dagen naar zes dagen wordt verkort en die van taak L van 15 dagen naar 8 dagen. Hierdoor wordt de duur van het pad verkort van 55 dagen naar 42 dagen.
We halen taak O ook naar voren, zodat deze onmiddellijk na de voorafgaande taak K begint. Dit betekent dat taak O één dag later eindigt dan taak L, waardoor het kritieke pad van het project verandert in A-C-E-F-G-K-O-P, met een duur van 43 dagen.
Wat nu?
Meer hulp nodig bij het kritieke pad? Praat mee in Slack met meer dan 100 andere digitale projectmanagers via het DPM-lidmaatschap!
