Wat is mindmapping? Hoe doe je het en welke tools gebruik je?
Heb je ooit zo’n moment gehad waarop je gedachten maar bleven rondspoken over een project en je niet lieten slapen? Mindmapping is een visueel hulpmiddel dat je niet alleen helpt om die razende gedachten tot rust te brengen, maar je ook helpt om je ideeën met je projectteam te delen en ideeën bij hen te verzamelen!
Wat is mindmapping?
Kort gezegd is mindmapping een brainstormtechniek die is ontworpen om al je ongefilterde, ongeorganiseerde gedachten vast te leggen, te delen en te stroomlijnen, en tegelijkertijd verbanden tussen die verschillende gedachten te leggen. Je kunt mindmapping individueel of in teamverband gebruiken.
Eenvoudig gezegd is het een diagram dat er een beetje uitziet als een boom:
Continue Reading for Free
Create a free account to finish this article, plus get ongoing access to timely insights and practical resources.
Have an account? Log In
Hiervoor heb ik de mindmappingtemplate van Miro gebruikt.
In het midden staat het centrale onderwerp: het concept, probleem of idee dat besproken moet worden. Vanuit dat centrale concept of die stam lopen takken en knooppunten die deelonderwerpen vormen. Vanuit elke tak ontstaan vervolgens nieuwe takken die voortbouwen op de vorige tak om steeds fijnere details in een hiërarchische structuur over te brengen.
Zo zou het begin van een mindmap voor een probleem of idee er bijvoorbeeld uit kunnen zien:
Je diagram kan vervolgens complexer worden naarmate je ideeën zich ontwikkelen, zoals in het onderstaande voorbeeld:
Een korte geschiedenis van mindmapping
Hoewel het al bestaat sinds de tijd van Aristoteles — in de 3e eeuw werd het gebruikt door Porphyrius van Tyros om de categorieën van Aristoteles in kaart te brengen — werd het in de jaren 1970 opnieuw populair en blijft het een geweldig hulpmiddel in de gereedschapskist van de facilitator voor visueel en creatief denken.
Wat we tegenwoordig beschouwen als een mindmap — een radiaal netwerk van knooppunten en vertakkingen — werd in 1974 populair gemaakt door Tony Buzan, een Britse populair psycholoog.
Het doel van mindmapping
In onze wereld van digitaal projectmanagement is mindmapping een geweldig hulpmiddel of een geweldige techniek om ideeën en verbanden in kaart te brengen, met name bij het opstellen van vereisten met klanten tijdens brainstormactiviteiten en het oplossen van problemen.
Het doel is om een visuele weergave te maken van de discussie en de bijbehorende verbanden rond het centrale thema (het probleem of idee). Visuele modellen zoals mindmaps helpen teams echt om effectief samen te werken tijdens een vergadering, en deze modellen zijn veel beter in het vastleggen van verbanden tussen ideeën dan eenvoudige tekst in een document.
Lees hier meer over het doel van mindmapping.
Voordelen van mindmapping
Mindmapping heeft talrijke psychologische voordelen die uiteindelijk de productiviteit binnen je projecten zullen verbeteren. Hier zijn er 8 van:
- Effectiever problemen oplossen: Mindmapping stelt je in staat problemen vanuit alle hoeken te bekijken en zowel de linker- als rechterhersenhelft te gebruiken.
- Verhoogde productiviteit: Iedereen kan ideeën bundelen en snel creatieve oplossingen bedenken, en vervolgens mindmaps gebruiken om deze op te delen in beheersbare taken of onderdelen.
- Verbeterde communicatie: Mindmaps helpen je je ideeën te ordenen, zodat je ze vervolgens effectiever kunt communiceren aan teamleden en belanghebbenden.
- Beter onthouden en begrijpen: Doordat je gedachten en ideeën geordend zijn, kun je het vasthouden van informatie in je geheugen en je algehele begrip van elk stukje informatie verbeteren.
- Verbeterd leren en meer creativiteit: Onderzoek heeft aangetoond dat mindmapping leerresultaten en creatief denken bevordert.
- Complexe ideeën vereenvoudigen: Met mindmaps kun je zowel het grote geheel zien als de manier waarop de details met elkaar samenhangen.
- Verbeterde presentaties: Mindmaps zijn een uitstekend visueel hulpmiddel voor je publiek en helpen presentaties te organiseren en structureren op een manier die gemakkelijk te volgen is.
- Betere vaardigheden op het gebied van kritisch denken: Onderzoek heeft aangetoond dat mindmaps het kritisch denken verbeteren en gebruikers helpen creatieve oplossingen te bedenken en deze oplossingen te evalueren voor betere besluitvorming.
Lees hier meer over de voordelen van mindmapping, samen met meer ondersteunende onderzoeken en gegevens.
Voorbeelden van mindmapping
We nemen drie casestudy's door om beter te begrijpen wanneer en hoe je mindmapping gebruikt.
- Brainstormen: een uitstekende manier om vage vereisten uit te werken tot betekenisvollere details
- Problemen oplossen: een uitstekende manier om te achterhalen wat de hoofdoorzaak van het probleem is en het probleem beter af te bakenen
- Visueel denken: een uitstekende manier om die ideeën uit je hoofd te halen en in een structuur te plaatsen, zodat je ze aan iemand anders kunt uitleggen
Brainstormen
Een scenario dat ik meerdere keren ben tegengekomen, vooral bij projecten waarbij digitale middelen worden ontworpen, gebouwd en gedeeld, is een situatie waarin we een bepaalde pagina moeten ontwerpen op basis van zeer vage vereisten van de klant. Stel dat het om een verkooppagina gaat.
We weten dat de belangrijkste elementen van een verkooppagina zijn:
- Kop
- Tekst
- Interessante afbeelding of video
- Oproep tot actie
- Formulier voor het verzamelen van potentiële klanten
Bij het gebruik van de mindmap plaats je het type verkooppagina in het midden van de map, met vijf vertakkingen: één voor elk van de bovenstaande belangrijkste elementen. Je begint met iets dat er als volgt uitziet:
Laat het team—eventueel samen met de klant—verdere vertakkingen maken vanuit de 5 hoofdvertakkingen om de bijbehorende inhoud voor elk onderdeel te creëren. Je kunt zelfs alternatieve opties binnen de hoofdvertakkingen opnemen, die vervolgens kunnen worden geëvalueerd of geselecteerd.
Problemen oplossen
In ons tweede scenario, het oplossen van problemen, is een voorbeeld dat meteen bij me opkomt het presenteren van een webpagina aan een klant, waarna die besluit dat de pagina niet werkt.
Het probleem is dat de klant je geen specifieke terugkoppeling heeft gegeven die nuttig is voor het herontwerp. Je moet dus begrijpen wat het werkelijke probleem met de pagina is.
Om in dit scenario een mindmap te gebruiken, begin je met enkele standaardelementen van de pagina, zoals de kop, navigatie enzovoort. Vervolgens wil je inbreng van het team verzamelen over mogelijke aanvullende vertakkingen van het probleem—zachtere of minder specifieke elementen, zoals uitstraling en gevoel, of specifiekere subvertakkingen, zoals een kop die te groot of te klein is.
Deze zijn mogelijk niet altijd specifiek genoeg om te weten wat je moet doen (ten minste zonder bevestiging van de klant), maar ze helpen wel een beeld te schetsen van waar de problemen zich bevinden. Dit zou resulteren in een mindmap die er als volgt uit kan zien:
Van daaruit kan je team bepalen aan welke elementen ze willen werken om de pagina opnieuw op te stellen.
Visueel denken
Ik vind dit een geweldige tool om een idee dat in mijn hoofd rondspookt te ‘ontrafelen’—dus dit voorbeeld gaat over het zelfstandig uitwerken van iets. Mindmaps kunnen een geweldige manier zijn om je te helpen goed te slapen. Teken de stam en een paar takken en ga weer naar bed!
Een voorbeeld dat je misschien wakker houdt of waardoor je moeilijk in slaap valt: een nieuwe baan in projectmanagement vinden! Zo zou het eruit kunnen zien:
Tips om aan de slag te gaan met mindmaps
- Begin met het centrale of belangrijkste idee. Dit is de ‘stam’ van de mindmap. Kies een paar trefwoorden—één zelfstandig naamwoord en één werkwoord zijn voldoende om het centrale idee te beschrijven. Vergeet niet dat je een boom bouwt die meerdere hoofdtakken en zijtakken zal hebben. Maak het niet ingewikkeld.
- Laat elke persoon (als je met je team werkt) een gerelateerd idee toevoegen aan die centrale stam. Zorg ervoor dat je per persoon één nieuw idee krijgt, zodat iedereen deelneemt aan en gehoord wordt tijdens de brainstormsessie.
- Gebruik geen mindmaps met groepen van meer dan 6 personen. Zorg ervoor dat de juiste mensen in de ruimte zijn om je te helpen je mindmap op te bouwen!
- Laat de groep individueel of in kleine groepen werken aan het opbouwen van een specifieke zijtak van de mindmap. Zo voorkom je dat de boom onhandelbaar en overdreven ingewikkeld wordt. Elk van deze zijtakken moet rechtstreeks verband houden met de ‘tak’ ervoor.
Bekijk voor meer tips deze lijst met cursussen over mindmaps.
Fouten die je moet vermijden bij het maken van mindmaps
Hier zijn vijf veelgemaakte fouten waar je op moet letten bij het maken van je mindmaps.
- Maak het centrale of belangrijkste idee niet te specifiek. Dan heb je geen ruimte om verder te gaan. Zoals gezegd: houd het bij één of twee trefwoorden.
- Gebruik geen oppervlak dat te klein is. Je wilt niet zonder ruimte komen te zitten op je whiteboard of vel papier. Software is hierbij geweldig, omdat die vaak onbeperkte ruimte biedt.
- Betrek niet te veel mensen. Zoals gezegd: beperk je sessies tot maximaal 6 personen en zorg ervoor dat je de juiste mensen erbij hebt. Je projectsponsor hoeft waarschijnlijk geen inspraak te hebben in het ontwerpprobleem waar je tegenaan loopt.
- Beperk jezelf niet tot tekst. Voeg afbeeldingen, illustraties, diagrammen en al het andere toe dat je nodig hebt om je punt duidelijk te maken. De meeste mindmapsoftware biedt deze mogelijkheid ook.
- Vergeet niet om een duidelijk doel voor de sessie vast te stellen. Werk je aan oplossingen of ben je gewoon aan het brainstormen? Zorg ervoor dat je deelnemers duidelijk voor ogen hebben wat de gewenste uitkomst van de sessie is.
Aanbevolen tools voor efficiënt mindmappen
Hoewel met de hand getekende mindmaps bijzonder nuttig kunnen zijn, kun je met mindmapsoftware online mindmaps maken en aanpassen, vaak ook samen met anderen. Gelukkig is er een grote markt voor mindmaptools, dus je hebt volop mogelijkheden om de beste tool voor jou te vinden.
Er zijn zelfs gratis mindmapsoftwaretools beschikbaar als je van de voordelen wilt profiteren zonder extra overhead. Teams die meer controle willen over aanpassingen of implementatie kunnen ook open-sourcemindmapsoftware overwegen.
Ik raad aan een tool te vinden die meerdere mogelijkheden biedt voor het maken van diagrammen en ook meerdere manieren om je resultaten uit te voeren, zodat je ze kunt delen met je team en je klanten. Denk aan andere diagrammen die je vaak gebruikt voor je digitale projecten—zoals storyboards, conceptmaps, spiderdiagrammen, processtroomdiagrammen en wireframes—zodat je zoveel mogelijk uit één tool kunt halen.
Hier zijn enkele van de beste opties voor het maken van mindmaps die momenteel op de markt zijn:
Clicks on the links below may earn a commission, which supports our independent testing and review of software and services. Learn more about how we stay transparent.
De Digital Project Manager wordt door lezers ondersteund. We kunnen een commissie ontvangen wanneer je via links op onze website doorklikt—lees meer over hoe we transparant blijven.
Waar ga je nu heen?
Je weet nu dus wat een mindmap is, hoe en waarom je er een zou moeten maken, en je hebt een lijst met mindmappingsoftware om op zoek te gaan naar jouw ideale hulpmiddel. Wat nu?
Zoals altijd zal een kort overzicht je niet alles leren wat je moet weten. Als je meer wilt leren over mindmappingtechnieken, heeft DPM verschillende bronnen beschikbaar. Je kunt bijvoorbeeld DPM-lid worden en mijn workshop over faciliteren bekijken, waarin ik besprak hoe je groepsdiscussies faciliteert, projectdoelen bevordert en teamdeelname stimuleert (allemaal in Miro!).
