Diyelim ki kuruluşunuz satışları %25 artırmak istiyor ve bunu gerçekleştirmenin en iyi yolunun yeni bir ürün piyasaya sürmek olduğuna karar veriyor. Proje yöneticisi olarak projenin amacından sorumlusunuz. Yani yeni bir ürün piyasaya sürmekten.
Amacın satışları %25 artırmak olduğunu mu düşündünüz?
Böyle düşünen yalnızca siz olmazdınız.
Proje Amaçları Nelerdir?
Proje amaçları, iş hedeflerinize ulaşmak için tamamlamanız gereken somut, pratik ve ölçülebilir görevlerdir. Ulaşmak istediğiniz nihai sonucun kendisi değil, bu sonuca nasıl ulaşacağınızdır.
Yukarıdaki örnekte:
- Projenin hedefi satışları %25 artırmaktır.
- Projenin amacı yeni bir ürün tasarlamak ve piyasaya sürmektir.
Proje amaçları ulaşılabilir, gerçekçi, doğrudan kontrolünüz dahilinde olan ve ayırdığınız süre içinde tamamlanabilecek niteliktedir.
Proje hedefleri, projeyi ilk etapta gerçekleştirerek elde etmeyi umduğunuz uzun vadeli sonuçlardır. Proje hedefleri genellikle iş amaçlarını tanımladığı için bu iki terim sıklıkla birbirine karıştırılır. Sıklıkla kullanılan bir diğer terim olan proje amacı, projenizin ardındaki "neden"dir.
İşte bu konuya hızlı bir genel bakış:
Amaçları proje planınız ve proje kilometre taşlarıyla karşılaştırarak takip etmek için proje yönetimi yazılımı veya diğer iş yönetimi araçlarını kullanmak faydalı olacaktır.
Proje Amaçları Neden Önemlidir?
Proje amaçları önemlidir, çünkü:
- Yaptığınız işin nasıl gerçekleştirileceğini açıklar
- Projenin başlangıcından sonuna kadar teslimatları açıkça aktarır
- Projenin yaşam döngüsü boyunca alınan kararlara yön verir
- Proje paydaşlarının proje metodolojisini hızlıca incelemesine, eleştirmesine ve onaylamasına olanak tanıyarak uyumu sağlar
- Müşteri sizin için yön değiştirmeye karar verdiğinde CYA (sorumluluğu üzerinizden atma) konusunda yardımcı olur
Etkili proje amaçları sizin yönünüzü gösterir; onları takip ederseniz hedefinize giden yolu bulursunuz.
SMART Proje Amaçları Nasıl Yazılır?
İyi bir proje amacının temel unsuru netliktir; bunu sağlamanın en iyi yolu şu ifadelerin baş harflerinden oluşan SMART çerçevesini kullanmaktır:
- S = Belirli: Amacınızın açıkça tanımlandığından emin olun. Çok somut ve belirli bir sonuç elde edene kadar amacınızın kapsamını daraltın. Amaca ulaşma şansınızı en üst düzeye çıkarmak için hangi proje teslimatlarına ihtiyacınız olacağını değerlendirin (bunları proje kapsam bildiriminize dahil etmeniz gerekir; örnekleri burada görebilirsiniz).
- M = Ölçülebilir: Amacı nicel olarak ifade edebildiğinizden emin olun; sonuçta ölçülebilir değilse proje amacına ne zaman ulaşıldığını bilemezsiniz. Bu KPI'lar, proje ilerledikçe sizin ve ekibinizin sorumluluklarını yerine getirmesine yardımcı olur.
- A = Ulaşılabilir: Amacı gerçekleştirmek için gereken kaynaklara sahip olduğunuzdan emin olun. Sahip değilseniz başka hangi iş birliği araçlarına ihtiyacınız var? Bu, ekibinizin amacı gerçekleştirme konusunda mücadele edebilmesi için uygun kaynaklara sahip olmanızı sağlar.
- R = İlgili: Amacın, işletme hedefleriyle ve hem projenizin hem de kuruluşunuzun genel uzun vadeli hedefleriyle uyumlu olduğundan emin olun.
- T = Zamana bağlı: Herkesin bu amaca ne zaman öncelik vermesi gerektiğini bilmesi için net bir bitiş tarihi veya zaman aralığı belirleyin. Bu, genel projenin tamamlanması için doğru yolda olup olmadığınızı görmenize de yardımcı olur.

SMART Amaç Örnekleri

SMART çerçevesi kullanılarak oluşturulmuş bir hedef ifadesi örneği:
Aralık 2024'e kadar kıdemsiz tasarımcımız ve kıdemsiz geliştiricimiz, haftada fazladan 4 saatlerini kullanarak 5 sayfalı ve 1 formlu bir web sitesi oluşturacak ve toplam maliyet $3,000 olacaktır.
- Belirli: $3,000 karşılığında bir web sitesi oluşturacağım.
- Ölçülebilir: Web sitesi 5 sayfaya ve 1 forma sahip olacak.
- Ulaşılabilir: Bütçe dahilinde kalarak, karma ücret $30/saat iken bir kıdemsiz tasarımcı ve kıdemsiz geliştirici için 100 saat ayırabilirim.
- İlgili: Web sitesi, daha fazla potansiyel müşteri elde etme yönündeki daha büyük hedefimize ulaşmamıza yardımcı olacak.
- Zamana bağlı: Aralık 2024'e kadar
SMART Proje Hedeflerine Dair Daha Fazla Örnek
Konuyu iyice pekiştirmek için birkaç örnek daha:

- Şunun yerine: Daha fazla projeyi bütçeye uygun şekilde tamamlamak istiyorum.
- Şunu deneyin: Tahmin iş akışına dahil olacağım, bütçeyi her gün takip edeceğim ve sonraki 3 projemi orijinal tahminin +/- %10 aralığında tamamlamak için günlük toplantımızda ekiplerime bütçeyle ilgili endişelerimi ileteceğim.
- Şunun yerine: Sitenin kullanıcı deneyimini iyileştirmek.
- Şunu deneyin: Web sitesi kullanıcılarımızın çoğunun düzenli olarak ziyaret ettiği, en fazla trafiğe sahip sayfaya (üye dizini) sitenin herhangi bir noktasından ulaşmak için gereken tıklama sayısını, 1 Mart'taki tasarım aşamamızın sonuna kadar 2 veya daha aza indireceğiz.
- Şunun yerine: Daha fazla form tamamlanması.
- Şunu deneyin: Formdaki zorunlu alanları azaltarak, 2. çeyreğin sonuna kadar nitelikli potansiyel müşteri sayısını (Salesforce tarafından doğrulandığı üzere) %5 artıracağız.
- Şunun yerine: Erişilebilir web sitesi.
- Şunu deneyin: Web sitesini WCAG 2.1 AA standartlarını karşılayacak şekilde oluşturacağız; site, kriterlere göre kapsamlı bir şekilde test edilecek ve Mayıs 2024'e kadar üretim ortamına dağıtılacak.
- Şunun yerine: Bu yıl iyi bir değerlendirme almak istiyorum
- Şunu deneyin: Mart 2024'e kadar, bir kursu (örneğin DPM okulunu 👀) tamamlayarak, bir kitap okuyarak ve mesleki gelişim için haftada ortalama 1 saat ayırmayı taahhüt ederek yıllık değerlendirme puanımı 3'ten 4'e çıkarmak istiyorum.
SMART Proje Hedefleri Yazmak İçin İpuçları

Proje hedefleri yazmaya yönelik en önemli ipuçlarım şunlar:
- Açık ve basit bir dil kullanın. İngilizceye (veya hedeflerinizi hangi dilde yazıyorsanız o dile) ne kadar hâkim olduğunuzu kanıtlamaya çalışmıyorsunuz. Metin hızlıca taranabilmeli ve anlaşılabilmelidir.
- Belirli SMART hedefleri açıklarken eylem sözcükleri kullanın. Bir şey yapıyor veya başarıyor olmalısınız.
- Hedeflerinizi ve tarihleri nicelleştirmek için sayıları kullanın. 123456789 ve 0 adlı dostlarımızdan korkmayın.
Proje Hedefleri Proje Planına Nasıl Bağlanır
Proje hedefleri, projeniz kapsamında neyi başaracağınızı açıklar; proje planı ise oraya nasıl ulaşacağınızı açıklar.
Simon Sinek'in Altın Çember kavramını düşünün: Proje amaçları neden, proje hedefleri nasıl ve proje planları ne sorularının yanıtıdır.
Aşağıdaki projeleri örnek olarak ele alalım:
- Şirketin genel organik arama trafiğini %25 artırmayı amaçlayan yeni bir web sitesi oluşturma projesi. Hedef, bir web sitesi oluşturmaktır.
- Ücretsiz çevrim içi şablonlar sağlayarak potansiyel müşteri oluşturmayı %10 artırmayı amaçlayan bir müşteri kazanma projesi. Hedef, şablonlar oluşturup yayımlamaktır.
Hedeflere odaklanarak hangi bileşenlere ihtiyaç duyacağınızı belirleyebilirsiniz.
İlk proje için geliştiricilere, içerik stratejistlerine, SEO uzmanlarına, tasarımcılara ve daha fazlasına ihtiyacınız olur. İkinci proje içinse yalnızca birkaç metin yazarına ve konu uzmanına ihtiyacınız olabilir.
Doğru Proje Hedefleri Nasıl Belirlenir
Açık proje hedeflerine sahip olmak önemli olsa da doğru proje yönetimi hedeflerine sahip olmak, proje başarısının gerçek anahtarıdır.
İç sesiniz aşağıdakine benzer sorular soruyorsa doğru yoldasınız:
- Sayfa görüntülemelerini gerçekten %20 artırmak istiyor muyum? Yoksa nitelikli potansiyel müşterileri %5 artırmak daha mı değerli?
- Sayfada geçirilen süre önemli mi? Yoksa bu, kullanıcılarımızın aradıklarını bulamadığı anlamına mı geliyor?
Her örnekte, ölçümlere körü körüne önem atfetmek yerine neyi ölçtüğünüzü sorguladığınıza dikkat edin.
Proje Hedeflerinizi Doğrulama
Doğru proje hedeflerini bulmak için sorabileceğiniz soruları vurgulayarak yukarıda kullandığım ilk örneği genişletelim:
- Sayfa görüntülemelerini %20 artırmak
- Bu, nitelikli potansiyel müşterileri %5 artırmaktan daha mı değerli?
- Hemen çıkma oranları yüksekse sayfa görüntülemeleri önemli mi?
- Bunun yerine hemen çıkma oranlarını azaltmaya mı çalışmalıyız?
İleriye ve Daha Yükseğe!
Sohbete katılın ve DPM üyeliğine katılarak proje hedefleriyle ilgili en iyi uygulamalarınızı paylaşın. Yüzlerce diğer dijital proje yöneticisinin neler yaptığını tartışabileceğiniz ve bağlantılar kurabileceğiniz Slack topluluğumuza erişim elde edeceksiniz.
