Skip to main content
Key Takeaways

Tükenmişlik Belirtilerini Erken Fark Edin: Üretkenlikte azalma, işe bağlılığın kaybolması ve iş kalitesinde düşüş gibi belirtileri tespit ederek tükenmişliği erken fark etmek, durumu tersine çevirmeyi kolaylaştırır.

Ekibinize Empatiyle Yaklaşın: Ekibinizin duygularını anlamak ve onaylamak, ayrıca açık iletişimi teşvik etmek, tükenmişliklerinin üstesinden gelmelerine yardımcı olur (ve tükenmişliğin ilk etapta ortaya çıkmasını önleyebilir).

İş Yüklerini Yakından Takip Edin: Her kişinin sorumluluklarını düzenli olarak kontrol edin, öncelikleri görüşmek için sık sık bire bir toplantılar yapın ve görevleri gerektiğinde dengelemek ve yeniden dağıtmak için proje yönetimi yazılımı kullanın.

Geri Bildirimlere Açık Olun: Ekip üyelerinin düşüncelerini rahatça dile getirebildiği bir ortam oluşturun, endişelerini paylaştıklarında etkin dinleme uygulayın ve ekibin bağlılığını ve motivasyonunu korumak için gerektiğinde değişiklikleri hayata geçirin.

Bir proje üzerinde çalışırken stres yaşamak normaldir. Stres ve bunun yarattığı adrenalin, bir proje ekibinin teslimat veya son teslim tarihine yetişmesine yardımcı olabilir. 

Ancak stres kaynakları çok fazla olduğunda ve projeyi olumsuz etkilemeye başladığında ne olur? Ekip, tükenmişlik yaşayacak kadar stresli olduğunda ne olur? Bu makale, tükenmişliği fark etmek için dikkat edilmesi gereken bazı uyarı işaretlerini ve bir ekibin bundan kaçınmasına yardımcı olmak için yapabileceklerinizi vurgulayacaktır.

Ekip Üyelerinizde Tükenmişlik Belirtileri

ekip üyelerinizde tükenmişlik belirtileri
Ekip üyelerinizden herhangi birinde bu belirtileri fark ederseniz, kontrol görüşmesi yapmanın zamanı gelmiştir.

Ekibinizdeki tükenmişlik başlangıçta fark edilmesi zor olabilir, ancak zamanla daha belirgin hâle gelir. Yalnızca ekibinizin profesyonel yaşamını değil, kişisel yaşamını da etkileyebilir. 

Continue Reading for Free

Create a free account to finish this article, plus get ongoing access to timely insights and practical resources.

Tükenmişliğin fiziksel ve ruhsal sağlık üzerindeki etkilerinin yanı sıra, kurumda yüksek çalışan devir oranlarıyla birlikte işe alım ve çalışanları elde tutma sorunlarına da yol açabilir.

Tükenmişliğin ekibinize (fiziksel, zihinsel ve duygusal olarak) zarar verecek kadar kötüleşmesini önlemek için dikkat etmeniz gereken bazı yaygın belirtiler şunlardır.

1. Verimlilikte Düşüş

Bir ekip tükenmişlik yaşıyorsa, bu durum çıktısına yansır. Bu belirtiler şunları içerir:

  • Çıktı ve verimlilikte azalma
  • Görevlerin tamamlanmasının gerekenden uzun sürmesi
  • Hatalarda veya yanlışlarda artış

Bir ekibin aniden düşük performans göstermeye başladığını ve başka hiçbir sorun (zaman, maliyet ve kapsam kısıtları gibi) olmadığını fark ederseniz, ekip tükenmişlik yaşıyor olabilir.

2. Bağlılığın Azalması

Hiç kimse zamanın %100'ünde tamamen odaklanamaz; ancak genel olarak çoğu proje ekibi projeye bağlı olur ve proje faaliyetlerine ilgi gösterir. 

Ancak ekip tükenmişlik yaşıyorsa, ekip üyeleri arasında aşağıdaki gibi görünen bir bağlılık azalması görebilirsiniz:

  • Ekip toplantılarına veya tartışmalarına ilgi göstermeme
  • Ekip üyeleriyle sosyal etkileşimlerden uzaklaşma
  • Girişkenliğin azalması veya yeni görevler üstlenmeye isteksizlik
  • İşe devamsızlık veya plansız izinler

Ekipte çalışan bağlılığı çok iyiyken birden ekibin artık işe ilgi göstermediğini fark ederseniz bunun nedeni iş yerinde tükenmişlik olabilir.

3. Fiziksel ve Duygusal Yorgunluk

Tükenmişlik; fiziksel, zihinsel ve duygusal yorgunluk da dâhil olmak üzere birçok biçimde ortaya çıkabilir. Aşağıdakilerden herhangi birini görürseniz ekip tükenmişlik yaşıyor olabilir:

  • Ekip üyelerinde gözle görülür yorgunluk veya stres
  • Uyku sorunları veya fiziksel sağlık problemleri bildirilmesi
  • Duygusal patlamalar veya karakteristik olmayan sinirlilik

Ekibinizde bunlardan herhangi birini gözlemlerseniz veya bir ekip üyesinin duygusal iyilik hâlinde bir değişiklik fark ederseniz, bu durum tükenmişliğe işaret ediyor olabilir.

Get timely perspective on the shifts, decisions, and trade-offs shaping your role, plus practical resources you can put to work.

Get timely perspective on the shifts, decisions, and trade-offs shaping your role, plus practical resources you can put to work.

4. İş Kalitesinde Azalma

Proje ekibiniz muhtemelen en iyi ve en yetenekli kişilerden oluşuyor; ekip üyeleri işlerinde son derece yetkin ve becerikliler. 

Bu nedenle, işlerinin kalitesinde önemli bir değişiklik fark ettiğinizde, tükenmişliğin aşağıdakilerin bir belirtisi olup olmadığını değerlendirmek isteyebilirsiniz:

  • Teslim edilen işlerin standardında fark edilir bir düşüş
  • Kaçırılan son teslim tarihleri veya aceleyle yapılan işler

Hiç kimse kasıtlı olarak düşük kaliteli işler teslim etmek istemez; ancak ekibi etkileyen başka faktörler (tükenmişlik gibi) varsa, bu durum genel kalitenin düşmesine katkıda bulunabilir.

5. İzolasyon

Ekibiniz çevik veya şelale proje teslim çerçevelerinden hangisini kullanıyor olursa olsun, iletişim, çalışan bağlılığı ve iş birliği her projenin başarısı için kritik öneme sahiptir. 

Aşağıdaki ifade ekipteki iş birliğinin durumunu tanımlıyorsa, tükenmişlik bu iletişim ve iş birliği eksikliğine katkıda bulunuyor olabilir:

  • Ekip üyelerinin iş birliği yapmak yerine birbirlerinden bağımsız çalışması
  • Açık iletişim eksikliği
  • Yanıt verme hızında azalma

Ekip üyeleri tükenmişlik yaşıyorsa izolasyon belirtileri gösterebilir.

Tükenmişlik Yaşayan Ekip Üyelerine Nasıl Yardım Edilir?

tükenmişlik yaşayan ekip üyelerine nasıl yardım edilir
Tükenmişlik yaşayan proje ekibi üyelerinize yardımcı olmak için işte altı öneri.

Ekip üyelerinize veya tükenmişlik yaşayan çalışanlarınıza yardımcı olmak için uygulayabileceğiniz altı adım şunlardır.

1. Bunu Ciddiye Alın

Tükenmişlik ve stres gerçektir. Çalışanların ruh sağlığı, bir proje teslim tarihine uymak veya bir satışı tamamlamak kadar önemlidir. Deloitte verilerine göre Kanada’da ruh sağlığı sorunları, kısa vadeli iş göremezlik (STD) taleplerinin ortalama yüzde 30 ila 40’ını ve uzun vadeli iş göremezlik (LTD) taleplerinin yüzde 30’unu oluşturmaktadır. 

Bu gerçektir ve kuruluşunuz üzerinde etkisi vardır. Ekibinizde fiziksel olarak gözlemleyebileceğiniz bir durum olmasa da tükenmişlik ve bununla ilişkili stres zihinsel ve duygusal olabilir. 

Stres ve yorgunluk belirtilerini gözden kaçırmak veya önemsememek ekibiniz için tehlikeli olabilir. Normalde enerjik olan ekip üyeleri bugünlerde halsiz mi görünüyor? Ekipte coşku eksikliği mi var? Davranış veya alışkanlıklardaki değişiklikler gibi belirtileri ciddiye alarak ve görmezden gelmeyerek yardımcı olabilirsiniz.

2. Onlara Empatiyle Yaklaşın

Ekip üyelerinin, yaşadıkları durumu anlayan bir liderleri olduğunu hissetmeleri önemlidir. Empati kurmak ve başkalarının içinde bulunduğu durumu anlamak, ekip üyelerinin tükenmişlikle başa çıkmasına yardımcı olmak açısından önemlidir. 

Kendinizi onların yerine koyduğunuzda nasıl hissedebileceğinizi (korkmuş, endişeli, hayal kırıklığına uğramış) ve tükenmişlik yaşamanın nasıl bir his olabileceğini anlamaya çalışın. Empati, ekip üyelerinin tükenmişliği liderleriyle açıkça tartışabildiği ve çözümlerin geliştirilebildiği bir kültür oluşmasını sağlar.

3. Nedeni Belirleyin

Tükenmişliğin nedenlerini anlamak, ekip üyelerinin bununla başa çıkmasına yardımcı olmak açısından çok faydalı olabilir. Nedenler arasında şunlar bulunabilir:

  • Gerçekçi olmayan proje zaman çizelgeleri ve ağır iş yükü
  • Yetersiz proje kaynakları (çoğu zaman kaynakların yetersiz olması)
  • Müşterilerden ve alıcılardan gelen belirsiz kapsam ve gereksinimler
  • Ekip içindeki çatışmalar

Ekip içinde çalışan tükenmişliğini ele alırken ve önlerken, belirtilere değil sorunun temel nedenine odaklanmak önemlidir.

4. İş Yüklerini Yakından İzleyin

Tükenmişlikle başa çıkmaya yardımcı olmanın yollarından biri, ekibinizin iş yükünün dengeli olmasını ve ekip üyelerinin aşırı iş yüküne maruz kalmamasını sağlamaktır.

Bunu yapmanın yollarından biri, planlama ve kaynak planlamaya yardımcı olan bir proje yönetimi yazılımı aracı kullanmaktır. 

Doğru kaynak yönetimi, ekip üyelerinin veya kaynakların aşırı yüklenmemesini ya da yeterince kullanılmamasını sağlamaya yardımcı olabilir.

Ayrıca ekibinizle düzenli olarak durum toplantıları yapmak (ekibiniz çevik çalışıyorsa günlük ayakta toplantı yapmak), herkesin görevleri ve kısıtlamaları hakkında farkındalık oluşturarak ekibinizin iş yükünü izlemenize yardımcı olabilir.

5. İş-Yaşam Dengesini Destekleyen Bir Ekip Kültürü Oluşturun

Ekip içinde tükenmişliği önlemeye yardımcı olmak için liderler, iş-yaşam dengesini destekleyen bir kültür oluşturmalıdır. Zaman çizelgeleri önemlidir; ancak çalışanların iyiliği, sağlığı ve refahı da aynı derecede önemlidir. Bu mesaj yalnızca kuruluş liderleri tarafından iletilmemeli, aynı zamanda uygulanmalıdır. 

Bunu yapmanın bir yolu, ekip üyelerinin iş birliği yapabileceği temel çalışma saatleri ve esnek çalışma programları belirlemektir. Bu, ekip üyelerine gün içinde işlerini uygun gördükleri şekilde düzenleme veya kişisel randevular gibi işleri planlama esnekliği sağlar.

Benzer şekilde liderler, sağlıklı bir iş-yaşam dengesini teşvik eden etkinlikler planlamaya çalışmalıdır. Açık hava piknikleri veya diğer sosyal etkinlikler gibi sosyal faaliyetler tükenmişliği önlemeye yardımcı olabilir. 

Benzer şekilde kuruluşlar, ekip üyelerini performanslarının olumsuz etkileneceği korkusunu yaşamadan PTO kullanmaya ve ofisten “uzaklaşmaya” teşvik edebilir. Birçok kuruluş, Çalışan Destek Programları (EAP'ler) gibi sağlık hizmetleri ve zindelik yan hakları biçiminde kaynak ve destek sunar. 

İşverenler ayrıca danışmanlık hizmetlerine erişim veya spor aktiviteleri için geri ödeme gibi sağlık ve refahı destekleyen hizmetler ve başka yan haklar da sunabilir (ve ekibi bunlardan yararlanmaya aktif olarak teşvik edebilir).

Tükenmişliği önlemeye yardımcı olmak için çalışanlara hangi yan hakların sunulduğundan emin değilseniz, insan kaynakları çalışma arkadaşlarınıza danışın.

6. Geri Bildirimlere Açık Olun

Tükenmişliği önlemek ve onunla mücadele etmek için liderler ekiplerinden gelen dürüst geri bildirimlere açık olmalıdır. Ekibin yaşıyor olabileceği tükenmişliğin nedenlerini ve belirtilerini yargılamadan dinlemeye açık olmalı ve bunları ele almak için adımlar atmaya kararlı olmalıdır. 

Bu yalnızca insanların liderleriyle rahatça iletişim kurabildiği bir kültür oluşturmakla kalmaz, aynı zamanda iş-yaşam dengesini destekleyen bir kültür de yaratabilir.

Aynı şekilde, çalışanların iş yerindeki stres ve tükenmişliğe katkıda bulunabilecek diğer çalışan deneyimleri gibi konularla ilgili geri bildirimleri varsa, bunları liderlikle rahatça görüşebileceklerini hissetmelidirler.

Kaçınılması Gereken Hatalar

Panik yapmayın! Ekibinizde tükenmişlik belirtilerinden bazıları görülüyor diye dünyanızın başınıza yıkılacağı anlamına gelmez. Ekibinizde tükenmişliği önlemek proaktif ve bilinçli bir yaklaşım gerektirir. Kaçınmanız gereken bazı yaygın hatalar şunlardır:

1. Erken Uyarı İşaretlerini Görmezden Gelmek

Kendinizdeki stres ve yorgunluk belirtilerini gözden kaçırmak veya önemsememek kötüdür; bu belirtileri başkalarında görmezden gelmek de tehlikeli olabilir. Bu yazının önceki bölümlerinde belirtilen tükenmişlik işaretlerine dikkat edin ve bunları ele almak için adımlar atın. 

Bunu yapmanın kolay bir yolu, ekibinizle düzenli görüşmeler gerçekleştirmektir (bu, grup düzeyinde veya ekip üyeleriyle bire bir yapılabilir). Çalışanlarınızla görüşün ve stres düzeylerini, ayrıca iş yeri kültürüyle ilgili olabilecek endişelerini veya sorunlarını sorun.

Dinlemeye açık olun! Şirketiniz hızla büyüyorsa bu özellikle önemlidir—tükenmişlik genellikle hızlı büyümeyle ve bir kurumdaki değişimle bağlantılıdır.

2. İş Yükünü Yönetememek

Ekip üyelerine çok fazla görev veya gerçekçi olmayan teslim tarihleri yüklemek, tükenmişliğe, çalışan devir hızına ve kuruluş için çalışanları elde tutma sorunlarına yol açabileceğinden genellikle projeler açısından iyi değildir. Tükenmişliği önlemeye yardımcı olmak için iş dağılımını dengelemeyi ve ekip genelinde kaynakları dengeli bir şekilde planlamayı hedefleyin. 

Aynı şekilde, iş yükünü yönetmeye yardımcı olmak için herkesin proje kapsamında olan ve olmayan işleri anlaması önemlidir. Öncelikler ve kapsam konusunda netlik olmaması kafa karışıklığına ve aşırı çalışmaya yol açabilir.

3. İzinleri İhmal Etmek

Tüm projelerin bir başlangıç ve bitiş tarihi olan bir zaman çizelgesi vardır. Bu bitiş tarihine zamanında ulaşmaya çalışmak proje ekibi için stresli olabilir. Ekip üyelerinin PTO için izin almaması veya izin almayı ertelemesi, hatta iş günü içinde mola vermekten kaçınması çok kolay olabilir. 

Proje yöneticileri, mola vermenin veya tatile çıkmanın teşvik edildiği bilinçli bir kültür oluşturmalıdır. İşten planlanan her türlü uzak kalma süresi (resmî tatiller, PTO ve ruh sağlığı veya öz bakım günleri gibi diğer devamsızlıklar) genel proje takviminde hesaba katılmalıdır. 

Bu, ekip üyelerinin bu izni gerçekten kullanabileceklerini ve işten kopabileceklerini hissetmelerine yardımcı olur. İşten izin almak görmezden gelinir veya hoş karşılanmazsa ve iş-yaşam sınırlarına saygı gösterilmezse, mesai saatleri dışında çalışma veya tatilleri atlama gibi uygulamalar normal hâle gelebilir; bu da tükenmişliğe neden olabilir veya mevcut tükenmişliği daha da kötüleştirebilir.

4. Liderlikten Gelen Kötü Örnekler

Proje yöneticisi olarak siz ve kuruluş içindeki diğer liderler, doğru örneği oluşturarak ekip tükenmişliğini önlemede rol oynarsınız. Liderler aşırı uzun saatler çalıştığında veya mola vermediğinde bu, sağlıksız bir örnek oluşturur. 

İş ve yaşam arasında dengeli bir yaklaşım sergilememek, kaçınmanız gereken bir hatadır.

Çöküşe ve Tükenmişliğe Sürüklenmeyin

Artık tükenmişliğin erken uyarı işaretlerini görmeye ve ekibinizde tükenmişlikten kaçınmaya hazırsınız; şimdi ekip üyelerinizle konuşun ve nasıl olduklarını öğrenin. Bir ekip kahve molası veya bilgi yarışması buluşması düzenlemek için hiçbir zaman geç değildir.

Kaynakları ve en iyi uygulamaları paylaşmak için diğer dijital proje yöneticileriyle bağlantı kurmak ister misiniz? 100'den fazla şablona, örneğe ve numuneye erişmek ve Slack'te yüzlerce dijital proje yöneticisiyle bağlantı kurmak için üyelik topluluğumuza katılın.