Sprint Retrospektifi Rehberi: 3 Yöntem ve 6 Hızlı İpucu

Retrospektif, insanların dürüst geri bildirimlerini paylaşabilecekleri güvenli bir alan olmalıdır. Her şey sürekli iyileştirmeye dayanır; amaç projede ve ekipte olumlu değişimi sağlamaktır.

Bunlar, biraz farklı olan proje retrospektifleriyle karıştırılmamalıdır.

Sprint Retrospektifinin Amacı Nedir?

Sprint retrospektifinin amacı, bir iyileştirme planı üzerinde uzlaşmaya varmak ve gelecek sprintlerde uygulanacak eylem maddelerini oluşturmaktır.

Sprint retrospektifi sırasında ekip, günlük Scrum toplantısını (diğer adıyla ayakta toplantı) daha yararlı hâle getirmek, iletişimi iyileştirmek veya birbirlerinin geri bildirimlerini kaydetmek için daha verimli bir yol bulmak gibi iyileştirebilecekleri alanları belirleyebilir.

Scrum yöneticisi veya proje yöneticisi olarak siz, bu iyileştirme alanlarını kaydedecek ve bunların nasıl gerçekleştirilebileceğine dair bir plan yazacaksınız. Bir sonraki sprint için sprint planlaması yaparken önceki sprintten elde edilen bu içgörüler dikkate alınmalıdır.

Sprint Retrospektifi Toplantısı Nedir?

Sprint retrospektifi toplantısı, sprint retrospektifinin kendisidir. Önceden hazırlık yapmalısınız; tüm ekip de hazırlık yapmalıdır (bunu aşağıda daha ayrıntılı ele alıyorum), ancak retrospektifin kendisi toplantı sırasında gerçekleşir.

Toplantı Ne Zaman Yapılır?

Toplantı, sprint incelemesinden sonra, sprintin sonunda yapılır. Retrospektifi sprint incelemesi toplantısıyla birleştirmek cazip gelebilir, ancak bundan kaçınmaya çalışın.

Sprint retrospektifi genellikle sprintinizin uzunluğuna göre zaman kutusuna alınır. 1 aylık bir sprint için 3 saatten uzun olmamalı, daha kısa sprintlerde ise bu süre daha az olmalıdır.

Toplantıya Kimler Katılır?

Sprint retrospektifi toplantısına dahil olanlar şunlardır: 

• Sprint ekibi: genellikle geliştiriciler, tasarımcılar ve mühendisler
• Sprint kolaylaştırıcısı: genellikle Scrum yöneticisi veya ürün sahibi
• Gözlemciler: dışarıdan bir bakış açısı sunan kişiler
• Katılımcılar veya paydaşlar: tartışmayla ilgili bilgiye sahip kişiler

Başarılı Bir Sprint Retrospektifi Nasıl Yürütülür?

Sprint retrospektifinizden elde edilen değeri en üst düzeye çıkardığınızdan emin olmanın en iyi yolu önceden hazırlık yapmaktır. 

1. Retrospektif başlamadan önce geri bildirim toplamak ve katılımcıların tartışma konuları üzerinde beyin fırtınası yapmasına olanak tanımak için zaman ayırın. Öncesinde anonim bir anket gönderin veya retrospektifin başında bunun için zaman ayırın. Ekiplerin genellikle anonimliği tercih ettiğini unutmayın.
2. Her katılımcıya toplantıdan önce burndown grafiği gibi verileri inceleme fırsatı verin. Bu, sprint retrospektifi sırasında bir sohbet başlatıcı olarak kullanılabilir.
3. Toplantıya girerken doğru tutumla başlayın. Toplantıya açık fikirli yaklaşmak ve tartışmanıza ekip çalışmasını dâhil etmek önemlidir.
4. Tartışma sırasında tarafsız kalmayı unutmayın. Bunu yapamıyorsanız, söz konusu kişinin katılabilmesi için ekip dışından birinden bu rolü üstlenmesini istemek en iyisidir.
5. Hayal kırıklığına odaklanmak yerine ekibi sorunun kök nedenini bulmaya yönlendirin. Bunu yapmak için bir kök neden analizi gerçekleştirin. Soruna neyin neden olduğunu öğrenmek için sorular sorun ve çözümleri tartışın. Yıkıcı eleştiriden kaçının ve tartışmayı yapıcı eleştiriye yönlendirin.
6. Sessizlik konusunda rahat olun. Ekiplerin çoğu hem içe dönük hem de dışa dönük kişilerden oluşur. İçe dönük ekip üyelerinin düşüncelerini toparlamak için zamana ihtiyacı olabilir ve sessizlik onlara düşünme fırsatı verir. Sessizlik rahatsız edici olabileceğinden insanlar genellikle bu boşluğu doldurmak için söze girer.
7. Tartışmadan sonra, geri bildirimdeki ortak kalıpları ve temaları belirlemek için ekiple birlikte çalışın. En çok hangi sorunlu noktalar öne çıkıyor? Tartışmaya en fazla zamanınızı ne hakkında harcadınız?
8. Tartışmaya ve belirlediğiniz ortak temalara dayanarak eylem maddeleri belirleyin. Bu eylem maddelerine veya teslimatlara öncelik verin ve bunları hayata geçirmekten kimin sorumlu olduğunu netleştirin. Bunları takip etmek ve gerektiğinde izlemek için Scrum yazılımını veya diğer çevik araçları kullanabilirsiniz.

Stay Ahead of What Deserves Your Attention

Get timely perspective on the shifts, decisions, and trade-offs shaping your role, plus practical resources you can put to work.

Get Free Access

Have an account? Log In

Sprint Retrospektifi Neden Yapılmalı?

Sprint retrospektiflerinin birçok faydasından bazıları şunlardır:

• Ekip üyelerinin değerli geri bildirimlerini paylaşabileceği, güvenli ve suçlamadan uzak bir alan oluşturur
• Ekibin başarıları ve gelişim fırsatlarını belgeleyebilmesini sağlar
• Uygulanabilir sonraki adımlar listesi sunar ve her maddeden kimin sorumlu olduğunu belirler
• Daha büyük gelişim dalgalarına yol açabilecek küçük, kademeli değişiklikleri belirler
• Ekiplerin sonuçları artırmak için süreçleri üzerinde yineleme yapmasını sağlar
• Fikirlerin duyulmasını sağlar
• Yazılım geliştirme ekibinin olgunlaşmasına yardımcı olur
• Her sprinti bir öncekinden daha iyi hâle getirir

3 Farklı Retrospektif Yöntemi

Retrospektif toplantısında geri bildirim toplamak için kullanılabilecek çeşitli etkileşimli stratejiler vardır. Başlamanıza yardımcı olacak bazı fikirleri burada bulabilirsiniz:

Yelkenli Yöntemi

Yelkenli yöntemi görsel öğrenenlere yöneliktir. Ekipten bir kişiden bir yelkenli, rüzgâr, bir çapa, bir buzdağı ve (isteğe bağlı olarak) bir ada çizmesi istenir.

Ekip, geri bildirimlerini görseldeki ilgili alanlara ekler:

• Rüzgâr, ekibi ileriye taşıyan maddeleri, kişileri veya iş akışlarını temsil eder.
• Çapa, ekibi aşağı çeken unsurları simgeler.
• Buzdağı, sprint sırasında ekibin rotasını saptıran beklenmedik maddeleri temsil eder.
• Ada, sprint hedeflerini temsil eder.

Benzerlik Haritalama

Benzerlik haritalama, daha büyük bir gruptan kısa sürede geri bildirim almak için etkili bir yöntemdir. Öncelikle ekipten geri bildirimlerini yapışkan notlara (gerçek veya sanal) yazmasını isteyin. Tüm geri bildirimler alındıktan sonra kalıpları fark etmeye ve benzer maddeleri gruplandırmaya başlayabilirsiniz.

Her grubu etiketleyin ve ekipten, üst düzey etiket konularını tartışmasını isteyin. Bu yöntem, önemli miktarda geri bildirimi genel tartışma için belirli kategoriler hâlinde düzenlemek açısından oldukça etkilidir.

Dört L

Dört L yöntemi; ekibin neleri beğendiği, nelerin eksik olduğu, neler öğrendiği ve neleri özlediği konusunda görüşlerini paylaşmasından oluşan, geri bildirim toplamanın basit bir yoludur. 

• Beğenilenler: Sprint sırasında takdir edilen veya Sprint'in başarılı olmasını sağlayan her şey.
• Eksik olanlar: Ekibi başarıya yaklaştırabilecek şeyler.
• Öğrenilenler: Sprint sırasında öğrenilen ve gelecekteki Sprint'lerde hatırlanması yararlı olacak dersler veya daha yüksek başarı sağlayabilecek süreç değişiklikleri.
• Özlenenler: Ekibin başarı veya moral için arzu ettiği şeyler.

Karşılaşabileceğiniz Bazı Sorunlar Nelerdir? (Ve Bunlarla Nasıl Başa Çıkabilirsiniz?)

Her törende olduğu gibi, önceki deneyimlere bağlı olarak sizin veya ekibinizin gündeme getirebileceği farklı düzeylerde duygusal yükler olabilir. Retrospektif sırasında karşılaşabileceğiniz bazı sorunlar ve bu engellerle nasıl başa çıkabileceğiniz aşağıda açıklanmıştır:

İlgisizlik

Aynı sorular Sprint'ten Sprint'e sorulursa ekip üyeleri yanıtlarla daha az ilgilenmeye başlayabilir ve süreci iyileştirmek için yapıcı öneriler sunmayı bırakabilir.

İlgisiz katılımla, yöntemleri değiştirerek mücadele edin! Farklı çalışmaları ve soruları deneyin. Retrospektifler söz konusu olduğunda herkese uyan tek bir yöntem yoktur; bunları yürütme biçiminizi yinelemeli olarak geliştirmelisiniz. Daha fazla ilham almak için funretrospectives.com adresine göz atın.

Duygular

Günün sonunda hepimiz insanız ve insanların duyguları vardır. Retrospektifler, gelecekteki Sprint'lerde nelerin daha iyi yapılabileceğine ilişkin yapıcı geri bildirimleri teşvik etmelidir; ancak düşmanlığı, olumsuzluğu ve suçlamayı asla desteklememelidir.

Retrospektif toplantısı sırasında yargılayıcı olmayan ve tarafsız kolaylaştırıcılar olmak hayati önem taşır. İnsanlar geri bildirimlerini paylaşırken kendilerini güvende hissetmelidir. Scrum retrospektifini başlatırken beklentileri belirlediğinizden, gerektiğinde süreç boyunca arabuluculuk yaptığınızdan ve olumlu bir sohbeti teşvik ettiğinizden emin olun.

Sohbet Eksikliği

Soruların boş bakışlarla karşılandığı hissine kapıldığınız bir çevik retrospektif yaşayabilirsiniz. Sohbeti başlatmak için insanları zorlamak yerine toplantıya daha ilgi çekici bir başlangıç yapın.

Ekibinizi, bir Sprint boyunca önerilerini ve düşüncelerini yazmaya teşvik edin. Böylece retrospektif sırasında, her şeyi yoktan var etmeleri gerekiyormuş gibi hissetmek yerine bakabilecekleri bir şey olur. Bunların kaydını kendiniz de tutmayı düşünebilirsiniz.

Yönetimin İtirazları

Bazen retrospektifte belirlenen eylem maddeleri Scrum ekibi dışındaki üyeleri etkiler. Bu maddeyi kimin üstlendiği, öneri konusunda yönetimle birlikte çalışmalı ve talep edilen değişikliği gerçekleştirmek için bir yöntem üzerinde anlaşmalıdır. Ancak yönetim, önerilen eylem planına direnç gösterebilir.

Durum buysa, çabalamaya devam edin. Organizasyon içinde, üretim ekibini ve ekibin ötesine uzanan iyileştirmeleri savunacak destekçilerinizi bulun. Olumlu değişime değer veren gerçekten çevik bir organizasyon, sonunda kendisine fayda sağlayan iyileştirmeleri uygulamaya istekli olmalıdır. 

Gerçek Çevik Ekiplerden Geri Bildirimler ve Öğrenilenler

Bu makaleyi yazmaya hazırlanırken, Sprint retrospektifleriyle ilgili deneyimleri hakkında sohbet etmek için organizasyondaki birkaç ekip üyesine ulaştım. Farklı rollerin (UX tasarımcısı, geliştirici ve proje yöneticisi (DPM)) bu Scrum seremonisi hakkında ne düşündüğünü merak ediyordum. 

Retrospektiflere yeni başlıyorsanız veya işleri biraz değiştirmek istiyorsanız, ekip üyeleriyle doğrudan konuşmak iyi bir başlangıç noktası olabilir. Onlara üç basit soru sordum:

1. İyi Yürütülürse Bir Sprint Retrospektifi Size Ne Sağlayabilir?

• Kişisel sürecimi ve/veya rolümü nasıl geliştirebileceğime dair çıkarımların yanı sıra, potansiyel ekip genelindeki süreç iyileştirmelerini dile getirme, ekip olarak nasıl daha iyi olabileceğimiz ve gelecekte müşterilerimizle nasıl daha iyi etkileşim kurabileceğimiz hakkında konuşma fırsatı (Tasarım)
• Ekibin iyileştirme alanlarını belirlemesine yardımcı olmak ve tüm ekibin ileride üzerinde çalışabileceği değerler veya sonuçlar hakkında konuşmak için bir platform sağlamak (Geliştirme)
• Ekip içinde nelerin iyi gittiği, nelerin iyi gitmediği ve nelerin geliştirilebileceği konusunda içgörü ve iş birliğine dayalı geri bildirim. En iyi senaryo, ekibin zorluklara yönelik çözümleri kendi başına oluşturması ve denemesi için yönlendirilmesidir (DPM)

2. Kötü Yürütülürse Ne Olabilir?

• Şikâyet etme veya başkalarını kötüleme oturumuna dönüşebilir. Bir diğer olumsuzluk da gündeme getirilen konuların hiçbir zaman değişmemesi veya uygulanmamasıdır (Tasarım)
• Ekibin bir bütün olarak gelişmesi için kaçırılmış bir fırsatla sonuçlanabilir (Geliştirme)
• Mevcut durum korunur. Kısa vadede böyle devam etmesine izin vermek cazip görünse de uzun vadede ekip içindeki kültürün değişmesi üzerinde yıkıcı bir etkisi olabilir (DPM)

3. Sprint Retrospektifinde Sorulan Favori Bir Sorunuz veya Etkinliğiniz Var mı?

• Bu biraz temel bir yöntem, ancak etkili bir strateji soruyu sormak ve ardından herkesin cevap vermesi gereken şekilde sırayla ilerlemektir. Bu, herkesin konuşmasını sağlar. 2-3 kişinin konuşmaya hâkim olduğu ve diğerlerinin fazla bir şey söylemediği retrospektiflere katıldım. Herkesin deneyimin nasıl geçtiği konusunda mutlaka bir fikri vardır ve bazen insanların konuşmaları veya konuşma fırsatı bulmaları için biraz teşvike ihtiyaç duyduğu görülür. Bu nedenle sırayla ilerlemek etkili oldu. Herkesin bir cevabı vardı. (Tasarım)
• Spotify'daki Scrum ekibinden gerçekten harika bir uygulama duydum. Bu uygulamada çevik koç, ekibin ve/veya ürünün daha iyi olmasını sağlayacağını düşündükleri ve herkesin üzerinde uzlaştığı tek bir şeyi belirlemesine yardımcı oluyordu. Bir örnekte, her kod tesliminin en azından bazı testleri içermesi gerektiği konusunda hemfikir oldular. (Geliştirme)
• Basit bir soru sorun: “Herkes az önce söylenenlere katılıyor mu?” (DPM)

Bir Sonraki Sprint Retrospektifinizi Geliştirmek İçin 6 Hızlı İpucu

1. Basit Tutun

Bir sonraki sprint retrospektifinizi etkili hâle getirmenin basit bir yolu, ekibe neye başlamayı, neyi bırakmayı ve neyi sürdürmeyi istediklerini sormaktır. Ekip neye karar verirse versin, herkesin katılım gösterdiğinden emin olun. Duyduğunuz önerileri belgeleyin ve ne yapılacağını belirlemek için oylama yapın.

2. Yenilik Katın

Sprint retrospektiflerinize oyunlar dâhil edin. Favorilerimden biri LEGO Retrospektifi. Ekip üyeleri, son sprinti temsil eden bir yapı ve bir sonraki sprinti iyileştirmek için neler yapılması gerektiğini temsil eden başka bir yapı oluşturmak üzere LEGO parçalarını kullanmaya teşvik edilir. Bu, konuları biraz soyutlar ve şaşırtıcı derecede verimli (ve yaratıcı) konuşmalar başlatır.

3. Odaklanmayı Sürdürün

Lean Coffee^TM yaklaşımını kullanarak retrospektif gündemlerini demokratik olarak oluşturulan Kanban panoları aracılığıyla hazırlayabilirsiniz. Bu yöntem, konuya bağlı kalamayan veya belirli bir tartışma noktasına gereğinden fazla zaman ayırma eğiliminde olan gruplar için iyi olabilir. Farklı renklerde yapışkan notlar ve kalemler kullandığınızdan ve sonuçları belgelemek üzere bir gönüllü belirlediğinizden emin olun.

More Articles

• Proje Yönetiminde Çevik ve Şelale Metodolojisi

4. Eylem Odaklı Olun

Eyleme geçirilebilir her görevi ekipten birine verdiğinizden emin olun. Bunların hepsinin proje yöneticisine düşmesi gerekmez. Tartışmanız yapıcı ve faydalı olsa bile değişiklik ekip genelinde uygulanmadığı sürece etkileri görülmeyecektir. Herkesin görebileceği bir listeyi görünür tutun ve beklentilerin ve son tarihlerin belirlendiğinden emin olun.

5. Dışarıdan Bir Bakış Açısı Katın

Dışarıdan bir bakış açısı büyük bir dönüm noktası olabilir! Retrospektifin yürütülmesine yardımcı olması için bir çevik koç davet etmeyi düşünün. Bu, ek bir maliyet getirebilir (ve önemli sorunlar yoksa gerekli değildir); bu nedenle konuşmaya başka bir ekip arkadaşınızı davet etmeyi deneyebilirsiniz. Projeyle ilgisi olmayan kişiler duruma ışık tutmaya ve tarafsız bir üçüncü taraf olarak hareket etmeye yardımcı olabilir. 

6. Tazeliğini Koruyun

Katılımı teşvik etmek ve ekibe dört gözle bekleyecekleri bir şey vermek için zaman zaman yeni bir retrospektif formatı veya tanışma etkinliği kullanın. Önceki retrospektiflerdeki eylem maddeleri üzerinde ilerleme kaydedilmezse ekip ivmesini veya katılma isteğini de kaybedebilir. Bu maddelerin bir listesini tutmak ve tamamlanana kadar takip etmek (gerekirse çevik proje yönetimi yazılımı kullanarak), ekibin retrospektiflerin değerini fark etmesini sağlayacaktır.

Daha fazla sprint retrospektifi fikrini, ipucunu ve püf noktasını burada bulabilirsiniz.

Sırada Ne Var?

Etkili retrospektif toplantılar yürütmek için kendi ipuçlarınız ve püf noktalarınız mı var? Şu anda retrospektif toplantılar yürüten diğer proje yöneticilerinden fikir almak mı istiyorsunuz? DPM Üyeliği ile diğer 100'lerce dijital proje yöneticisiyle Slack'te sohbete katılın!