Şunu hayal edin: Sunum günü geldi ve işler yolunda gitmiyor—slaytlar okunuyor, demolar etkisini yitiriyor ve notlarınızı unuttuğunuz için doğaçlama yapıyorsunuz. Paydaşların ilgisi dağılmış durumda, ancak proje devam ediyor ve önünüzde daha birçok sunum var.
Galen Low, sunum uzmanı Renaud Taburiaux ile proje yöneticilerinin ekiplerinin zaman kaybetmeden açık ve etkili sunumlar yapmasına nasıl yardımcı olabileceğini konuşuyor. Çalışmalarınızı yöneticilere nasıl sunacağınızı ve bir sonraki sunumunuzda nasıl başarılı olacağınızı öğrenmek için dinleyin!
Röportajdan Öne Çıkanlar
- Proje Yönetiminde Sunum Yapmanın Önemi [02:44]
- Yöneticiler çoğu zaman yetkileri olmadan liderlik ettiği için sunum yapmak proje yönetiminde kritik öneme sahiptir.
- Ekiplerin planları takip etmesini ve görevlerdeki değeri görmesini sağlamak için etkileme ve ikna etme becerileri çok önemlidir.
- Modern proje yönetimi daha katılımcıdır ve geniş ölçekli iletişim gerektirir.
- Ekipler çoğu zaman uzaktan çalışır; bu da açık ve ikna edici sunumları daha da önemli hâle getirir.
- Etkili sunumlar, yöneticilerin çok sayıda kişiyi verimli bir şekilde etkilemesini sağlar.
- Önemine rağmen sunum becerileri her zaman resmî olarak öğretilmez.
- Proje yöneticileri, sahip oldukları birden fazla sorumluluk nedeniyle sunumları verimli bir şekilde hazırlamalıdır.
- Herkesin bilgi düzeyi aynı değildir; bu nedenle sunumlar ekiplerin ortak bir vizyon doğrultusunda uyumlanmasına yardımcı olur.
- Sunum yapmak yalnızca slaytlarla ilgili değildir—fikirleri, mesajları ve hikâyeleri çeşitli biçimlerde paylaşmakla ilgilidir.
- Sunumlar ister resmî ister gayriresmî olsun, her gün yapılır.
- Yöneticilere sunum yaparken bile her şey sunumun kendisinden ibaret değildir—tartışmalar ve etkileşimler daha önemlidir.
- Sunumları gereğinden fazla karmaşık hâle getirmeyin veya bunlar hakkında stres yapmayın; sunumlar doğal olmalı ve insanı merkeze almalıdır.
- İnsanları slaytlar ikna etmez—insanları insanlar ikna eder.
Sunum konusunda kendinizi fazla strese sokmayın. Metinlerimize ve benzeri yerlere sık sık moda sözcükler yazarız, ancak bunun böyle olması gerekmez. Bu, insan insana olmalıdır. İnsanları slaytlar ikna etmez—insanları insanlar ikna eder. Bu nedenle olaylara doğru açıdan bakın: Bu sadece bir sunum.
Renaud Taburiaux
- İş Sunumlarında Yaygın Hatalar [06:10]
- Sunum yapmak bir beklentidir; ancak çok az kişi bu konuda resmi eğitim alır.
- E-posta yazmaya benzer şekilde, insanlar başkalarının nasıl sunum yapılacağını bildiğini varsayar; ancak birçok kişi açık ve anlaşılır olma konusunda zorlanır.
- Üniversiteler iş odaklı iletişimi değil, akademik sunumları öğretir.
- Kurumsal eğitimler genellikle bir mesajı etkili biçimde yapılandırmak yerine sunum tarzına (ses, özgüven, stres yönetimi) odaklanır.
- Birçok lider, net bir mesaj vermeden slaytları okuyarak kötü örnek oluşturur.
- Liderliğin kendisi uygun eğitimden yoksun olduğundan, başkalarının daha iyi olmasını beklemek gerçekçi değildir.
- Sunum becerileri öğretildiğinde de çoğu zaman kötü öğretilir.
- Etkili İş İletişiminin Önemi [08:45]
- Renaud, mesajların açık, iyi tasarlanmış ve etkili olduğu iletişim ajanslarında çalışmaya başladı.
- Kurumsal dünyaya geçiş bir şoktu; iletişime yeterince değer verilmiyor ve iletişim çoğu zaman olumsuz görülüyordu.
- Birçok kişi iletişim kurmaktan kaçınıyor, bunu deneyenler ise çoğu zaman başarısız olarak zaman kaybına ve strese neden oluyordu.
- Ajans ve UX bilgisini kurumsal sunumlara uygulayarak “Sunum Sprinti” çerçevesini oluşturdu.
- Kötü iletişim zaman ve emek kaybına yol açtığı için sunumları geliştirme konusunda tutkulu.
- Hayal kırıklığının nedeni, gerçek iş projelerinde gereksiz, uzun ve etkisiz sunumlar görmesi.
- Sunumların kısa, açık ve hazırlanması kolay olması gerektiğine inanıyor.
- Toastmasters’a katılmak gibi çabalara rağmen birçok kişi sunum yapmakta zorlanıyor.
- Açık bir yönlendirme olmadan yapılan küçük iyileştirmeler fazla değer katmıyor ve hayal kırıklığına yol açıyor.
- Sorun yapılandırılmış adımlarla çözülebilir; ancak çoğu kişi nereden başlayacağını bilmiyor.
- Körelmemek ve başarısızlıklardan güvenli bir şekilde öğrenmek için düzenli pratik yapmak önemlidir.
- Sunumu gerçekleştirmek yalnızca bir kısımdır; mesajı ve içeriği yapılandırmak, kendini geliştirmek isteyen profesyoneller için daha kritiktir.
- Sunum Sprinti Çerçevesi [13:54]
- Proje yönetimindeki sunumların farklı amaçları vardır: onay alma (bütçeler, yol haritaları), motivasyon sağlama (vizyon, misyon) ve güven verme (ilerleme güncellemeleri).
- Etkili sunumlar üç temel adımı izler: Düşün, Oluştur, Sun.
- Düşün: Slaytları oluşturmadan önce amacı, hedef kitleyi ve temel mesajları tanımlayın.
- Oluştur: İçeriği, metinleri ve slaytları açık bir yapıyla geliştirin.
- Sun: Topluluk önünde konuşmaya, etkileşime ve stresi yönetmeye odaklanın.
- Birçok profesyonel sunumları verimsiz biçimde hazırlar; sunumları yinelemeli bir yaklaşım yerine katı bir “şelale” süreci gibi ele alır.
- Bunun yerine sunumlar, erken geri bildirim ve kademeli iyileştirmelerle yinelemeli olarak geliştirilmelidir.
- Çevik ve UX ilkelerini sunumlara uygulamak, onları daha etkili ve verimli hâle getirebilir.
- Sunum Sprinti Nasıl Zaman Kazandırır [17:02]
- Düşün aşaması uzun sürmez; 8-9 temel soruyu 10 dakika içinde yanıtlamak bile mesajı netleştirebilir.
- Mesaj netleşmeden Oluştur aşamasına geçmek, zaman ve emek kaybına yol açar.
- Yapı belirlendikten sonra slaytları oluşturmak çok daha hızlı hâle gelir (en fazla 1-2 saat).
- Asgari uygulanabilir bir sunum, erken geri bildirim alınmasını sağlayarak gereksiz yeniden çalışmaları azaltır.
- Hazırlığı atlamak, sonradan çöpe atılabilecek slaytları mükemmelleştirmek için saatler harcamak gibi batık maliyetlere yol açar.
- Uygun Sun aşaması hazırlığı stresi önler ve zor soruların daha iyi ele alınmasını sağlar.
- Düşün, Oluştur, Sun adımlarını kısa süreliğine bile olsa izlemek zaman kazandırır ve etkiyi artırır.
- Prova yapmak en büyük etkiyi yaratır; ancak birçok kişi bunu ihmal eder.
- Şablonlar metin alanlarını doldurmayı teşvik ettiği için insanlar çoğu zaman her şeyi yazar; bu da “karaoke” sunumlara yol açar.
- Slayt yazmak gerçek bir iş yapıyormuş hissi verir; ancak mesajı düşünerek oluşturmak gibi daha zor bir görevden kaçınmanın bir yolu olabilir.
- Birçok kişi açık ve amaçlı bir sunum hazırlamak yerine geçmiş sunumlardan kopyalayıp yapıştırmaya güvenir.
- Nelerin söylenmesi gerektiğini gerçekten tanımlamak için yavaşlamak zordur; ancak etkili bir sunum için gereklidir.
- Etkili Sunum ve Ekip Provası Stratejileri [21:01]
- Prova, kesintiye uğramadan baştan sona eksiksiz yapılmalıdır.
- Metni yüksek sesle söylemeden slayt slayt ilerlediğiniz “okuma provalarından” kaçının.
- Eksiksiz provalar nelerin işe yaradığını ve nelerin yaramadığını belirlemeye yardımcı olur ve özgüven kazandırır.
- Geçişleri, vurguları ve tempoyu geliştirmek için gerçek sunumdan önce tek başınıza veya katkı sağlayan kişilerle prova yapın.
- Geri bildirimlerden yararlanarak ve provalara göre düzenlemeler yaparak gelişmeye odaklanın.
- Yorgunluğu önlemek için prova sayısını sınırlayın ve daha iyi gelişim sağlamak üzere provalar arasında zaman bırakın.
- Prova yapmak, kulağa tuhaf gelen ifadeleri belirlemenize ve doğal bir anlatım için bunları düzenlemenize olanak tanır.
- Prova çok önemlidir; çünkü pratik yapana kadar her şey yalnızca bir varsayımdır.
- Birçok sunum yapan kişi, hem konuşmacılar hem de slaytlar arasındaki geçişlerde zorlanır.
- Sunumlar tek tek slaytlardan oluşmak yerine, akıcı geçişlere sahip bütünlüklü bir hikâye anlatmalıdır.
- Geçişler sırada ne olduğunu merak ettirmeli ve sunumun mantıklı ve bağlantılı hissettirmesini sağlamalıdır.
- Bir sunum yalnızca bilgi vermeyi değil, dönüşüm yaratmayı amaçlamalıdır.
- Sunumlar yalnızca gerçekleri sıralamak yerine, bilgilerin etkisini ve önemini vurgulamalıdır.
- İçerik tamamen bilgilendirme amaçlıysa (örneğin bir iş listesi), e-posta sunumdan daha etkilidir.
- Sunumlar bencilce bir eylem olarak değil, değer sağlama aracı olarak görülmelidir.
- Hedef kitlenin sorunlarını çözmeye ve sunumu onların bakış açısından çerçevelemeye odaklanın.
- Sunumlar hem paha biçilemezdir (hedef kitlenin zamanını, dikkatini ve enerjisini alır) hem de maliyetlidir (şirketin çalışma saatlerinin kaybedilmesine neden olur).
- Sunumları kısa, odaklı ve doğrudan konuya yönelik tutun.
- Her şey sunum gerektirmez; gereksiz sunumları en aza indirmeyi amaçlayın.
- Değer odaklı bir yaklaşım sunumları daha etkili hâle getirir ve özgüveni artırır.
Sunumları değer taşıyan bir şey olarak görmeliyiz. Sunum yapmak bencilce bir davranış değildir; özverili bir davranıştır. Oradasınız çünkü dinleyicilerinizden birinin sorununu çözmeye çalışıyorsunuz.
Renaud Taburiaux
- Ekip Üyelerinin Sunum Yapmasına Yardımcı Olmak [28:58]
- Koç olarak doğrudan geri bildirim vermekten kaçının; bunun yerine kişiye rehberlik etmek için sorular sorun.
- Kişi yardıma açık değilse zamanınızı boşa harcamayın.
- Mesajlarını netleştirmelerine yardımcı olmak için “Dinleyicileriniz kim?” veya “Sunumunuzun amacı nedir?” gibi sorular sorun.
- “Bu, mesajınızı nasıl destekliyor?” diye sorarak mesajlarını dinleyicilerin bakış açısıyla ilişkilendirmelerini teşvik edin.
- Sunum net değilse, aslında ne söylemeye çalıştıklarını sorarak sadeleştirmelerine yardımcı olun.
- Jargondan veya gereksiz karmaşıklıktan kaçınarak dinleyicilerin anlayacağı basit bir dile odaklanın.
- “Bilgi laneti”, uzmanların olayları dinleyicilerin bakış açısından görmesini zorlaştırır.
- Koçlar, mesajı netleştirmek ve açıklamaları sadeleştirmek için sorular sorarak yardımcı olur.
- Provalar sırasında deneme dinleyicileri, değerli geri bildirim sağlayabilmek için nihai dinleyici kitlesini temsil etmelidir.
- Geri bildirim, özellikle stresli veya deneyimsiz kişiler için kusursuzluğa değil, gelişime odaklanmalıdır.
- Metni azaltmak gibi gelişime yönelik küçük adımlar, zaman içinde daha iyi sunumlara yol açabilir.
- Kusursuzluk her zaman gerekli değildir; bazen “yeterince iyi” yeterlidir ve samimiyet, özenle hazırlanmış slaytlardan daha etkili olabilir.
- İş İletişimi Kültürünü Geliştirme Adımları [42:10]
- İş iletişimini geliştirmek için üç adımlı çerçeveyi izleyin: oluşturmadan önce düşünün, yavaş ilerleyin ve erken aşamada geri bildirim isteyin.
- Bu ilkeleri e-postalar ve videolar da dahil olmak üzere tüm iletişim biçimlerine uygulayın.
- Örnek olarak liderlik edin—kendinizin yapmadığı bir şeyi ekibinizden yapmasını beklemeyin.
- Küçük başlayın: Dinleyicilerin hatırlamasını istediğiniz üç temel mesajı yazın, ardından slaytlarınızı zaman içinde geliştirin.
- Sunumları bir kısa koşu gibi ele alın—kısa, odaklı ve yinelemeli geri bildirim ile gelişime dayalı olsun.
- Her sunumdan sonra ekibinizle değerlendirme yaparak bir sonraki sefer nelerin geliştirilebileceğini belirleyin.
Konuklarımızla Tanışın
Renaud Taburiaux bir sunum koçu ve Sunum Sprinti kitabının yazarıdır.
Zengin proje ve ürün yönetimi geçmişinin yanı sıra kolaylaştırıcılık deneyimiyle yöneticilerin kısa sürede harika sunumlar hazırlamasına yardımcı olur.
Renaud, sunum sürecini basitleştirmek ve geliştirmek için tasarlanmış tuval, iş akışı ve kontrol listesi gibi özgün araçları bir araya getiren, üç basit adımdan oluşan Sunum Sprinti Çerçevesi’ni oluşturdu.

Slayt önemlidir, ancak sunumun asıl konusu bu değildir. Mesajı içselleştirmeniz gerekir. Ardından slaytlarla ya da slaytlar olmadan mesajı etkili bir şekilde aktarabilirsiniz.
Renaud Taburiaux
Bu Bölümün Kaynakları:
- Dijital Proje Yöneticileri Topluluğuna Katılın
- En yeni makalelerimizi ve podcast’lerimizi almak için bültene abone olun
- Renaud ile LinkedIn üzerinden bağlantı kurun
- Sunum Sprinti‘ne göz atın
- Renaud’nun Sunum Sprinti kitabı Amazon‘da mevcuttur
İlgili Makaleler ve Podcast’ler:
Konuşma Metnini Okuyun:
Podcast'lerimizin konuşma metinlerini bir yazılım programı kullanarak oluşturmaya çalışıyoruz. Bot her zaman yüzde 100 doğru sonuç vermediği için lütfen yazım hatalarını hoş görün.
Galen Low: Sunum günü geldi. Her şey başladı ve genel olarak oldukça iyi gidiyor. Aslında, idare ediyor. Hayır, gerçekte ağır çekimde gerçekleşen bir araba kazası kadar iyi gidiyor.
Ravin yine slaytlardan okuyor. Florence yeni kişiselleştirme özelliğini tanıtmak yerine ayak parmaklarına mırıldanıyor gibi görünüyor. Siz ise notlarınızı trende bir yerde unuttunuz ve doğaçlama ilerliyorsunuz.
Dinleyici tarafında, paydaş kitlesinin genel ruh hâli... kafası karışık. Sabırsız. İlgisiz. İyi haber şu ki her şey yakında bitecek ve hepimiz bunun hiç yaşanmadığını unutabileceğiz.
Ancak durum hiç de böyle değil. Proje devam ediyor, bir sonraki sprint incelemesine iki hafta var ve şu anda projeden ayrılsanız bile önünüzde hâlâ pek çok iş sunumu bulunuyor.
Ekibinizle yaptığınız proje sunumlarının proje çalışmaları arasında acı verici ve kaçınılmaz kısa kesintiler olmaya mahkûm olduğunu düşünüp ellerinizi kaldırıyor ve bunu kabulleniyorsanız, dinlemeye devam edin.
Daha az hazırlık zamanı harcarken ekibinizin proje sunumlarını başarıyla gerçekleştirmesine nasıl yardımcı olabileceğinizi konuşacağız.
Herkese merhaba, dinlediğiniz için teşekkürler. Ben The Digital Project Manager'dan Galen Low. Dijital profesyonellerden oluşan bir topluluğuz ve dijital dünyada proje yönetiminin değerini artırabilmek için birbirimizin yetkinleşmesine, özgüven kazanmasına ve bağlantı kurmasına yardımcı olmayı amaçlıyoruz. Bu konuda daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız thedpm.com/membership adresini ziyaret edin.
Bugün proje çalışmalarını sunmanın inceliklerini ve proje yöneticilerinin, önceden saatlerce hazırlık yapmadan, proje ekiplerinin çalışmalarını yönetici paydaşların anlayacağı şekilde çerçevelemesine nasıl destek olabileceğini konuşuyoruz.
Bugünkü konuğum, eski bir ajans proje yöneticisi, yazar ve bir kuruluşun her seviyesindeki profesyoneller için saygın bir sunum koçu olan Renaud Taburiaux. Teknik mimarlardan üst düzey yöneticilere kadar herkese yardımcı oluyor.
Renaud, bugün benimle olduğun için çok teşekkürler.
Renaud Taburiaux: Beni davet ettiğin için ben teşekkür ederim. Topluluğunuzla ve kitlenizle, çoğumuzu gerçekten strese sokan bu zor konu hakkında konuşmayı sabırsızlıkla bekliyorum.
Galen Low: Bunu belirtmene sevindim çünkü bu bölümde ikimiz bir araya gelip sunumla ilgili bazı önemli konuları ele aldık.
Bunları topluluğumuza taşıdık ve proje çalışmalarını, genel olarak sunum yapmayı, topluluk önünde konuşmayı ve iş dünyasındaki profesyonel iletişimi ilgilendiren konularda zorlandıkları şeylere ilişkin bazı sorular aldık. Bu soruların bazılarını programa dâhil etmek için önceden benimle hazırlandığın için teşekkür ederim.
Ayrıca topluluğumuzdan çok sayıda başka soru da geldi. Bunları topluluğumuz içinde yanıtlayacağız. Bu nedenle oldukça heyecanlıyım.
Renaud Taburiaux: Gerçekten çok iyi sorular. Pek çok kişinin bu konuya ilişkin zorluk yaşadığını görebiliyoruz. İnsanların bunu nasıl yapacaklarını bilmediklerinde yardım istemekten çekinmemeleri güzel. Bu gerçekten cesaret verici.
Galen Low: Kesinlikle. Topluluğun gücü.
Büyük soruma geçmek istiyorum. Benim için tüm bunları kapsayan temel soru şu: Proje yönetiminde sunum yapmak neden bu kadar önemli ve bu kadar önemliyse neden öğretilmiyor?
Renaud Taburiaux: Neden önemli? Bence topluluğunuzdaki proje yöneticileri ve diğer tüm yöneticiler için yetki sahibi olmadan liderlik etmek zorunda kalıyoruz. Bunu yıllardır yapıyoruz ve biliyoruz. Yetki sahibi olmadan liderlik etmek için insanları etkilemeniz ve ikna etmeniz gerekir; özellikle de günümüzde.
Günümüzde süreçler giderek daha katılımcı hâle geliyor. İnsanları işlerini yapmaya, iş listesini takip etmeye veya benzer şeylere zorlamıyorsunuz. Onları bunu yapmaya ikna etmeniz ve arkasındaki değeri göstermeniz gerekiyor. Daha katılımcı, daha geniş ölçekli bir ortam söz konusu. Çoğu zaman büyük ekiplerimiz oluyor. Yüzlerce kişinin aynı uygulama üzerinde çalıştığı güvenli yöntemlerden bahsedebiliriz.
Bu nedenle insanları bire bir değil, geniş ölçekte ikna etmeniz gerekiyor. Üstelik çoğu zaman uzaktan çalışıyoruz. Hindistan, Kanada veya Brezilya'daki insanlarla çalışmak artık şaşırtıcı değil. Dolayısıyla ikna etmek ve etkilemek işinizin merkezinde yer alıyor. Sunum da bunu yapmanın temel yollarından biri. Yine bire bir değil, bir kişiden birçok kişiye. Bu nedenle sunumları başarıyla gerçekleştirmek önemli; ancak bu her zaman tek göreviniz değil.
Yapmanız gereken başka işler de var. Bu yüzden sunumları hazırlarken zaman kaybetmemek ve mümkün olduğunca verimli olmak iyi bir fikir.
Galen Low: Konuyu oraya taşımanı sevdim çünkü aklımda sunum deyince bir toplantı odasında ayağa kalkıp sunum yapmak canlanıyor. Yönetici sponsorunuzla veya bir grup paydaşla konuşmak gibi. Ancak mesele yalnızca bundan ibaret değil. Sunum yapmak aslında bir fikri paylaşmak ve insanların onu desteklemesini sağlamak. Topluluk önünde sunum yapmaktan nefret ettiğini söyleyen kişiler bile proje yöneticileri olarak her gün sunum yapıyor.
Ekibimize fikirler sunuyor, etki yoluyla yönetimi ve liderliği kullanarak iş birliği yapıyoruz. Birbirimize fikirler sunuyoruz. Konuyu bu noktaya taşımanı sevdim; bunu hiç böyle düşünmemiştim.
Renaud Taburiaux: İnsanları ulaşmaya çalıştığınız hedefe yaklaştırmanız gerekir, ancak herkes bunun farkında değildir.
Herkesin proje yöneticisi veya insan yöneticisi kadar kapsamlı bilgiye sahip olması beklenemez. Siz herkesin ne yaptığını genel olarak görürsünüz. İnsanların işlerinde verimli olabilmeleri için ortak bir vizyona sahip olmaları gerekir. Yani evet, her gün sunum yapıyoruz. Bunun mutlaka slaytlarla yapılması gerekmez. Sunumdan bahsederken slaytlardan hiç söz etmedim.
Buradaki esas mesele bir fikri ve mesajı paylaşmak, bir hikâye anlatmak. Bunun pek çok biçimi olabilir; ancak bu tür sunumları her gün yapıyoruz.
Galen Low: Bunu sevdim. Aynı zamanda "resmî" sunumun üzerindeki baskıyı da azaltıyor. Yaptığınız diğer sunumlar gibi; her gün kullandığınız becerilerin aynısını kullanıyorsunuz.
Renaud Taburiaux: Günün sonunda bu sadece bir sunum. Üst düzey yöneticilere sunum yapmanız gerekse bile bu yalnızca bir sunum. Slaytlarınız ve sunumu gerçekleştirme biçiminiz, başarmaya çalıştığınız şeyi tek başına belirlemez. Daha fazla etkileşim ve bire bir görüşmelerle yapılan tartışmalar sayesinde her zaman yeniden toparlanabilirsiniz.
Sunum konusunda kendinizi gereğinden fazla strese sokmayın. Dediğin gibi, bunu çok resmî hâle getiriyoruz. Metinlerimize sık sık moda sözcükler yazıyoruz. Böyle olmak zorunda değil. Bu, insanın insana iletişimidir. Slaytlar insanları ikna etmez; insanlar insanları ikna eder. Bu bakış açısını koruyun. Bu sadece bir sunum.
Galen Low: Buna bayıldım.
Becerinin kendisine dönmek istiyorum. Bu, topluluğumuzda çok önemli bir konuydu. Eğitim meselesi gerçekten dikkat çekti. En azından benim deneyimimde, fikirleri iyi sunmayı öğretmek için beni oturtup eğiten çok az kişi oldu; oysa bunun başından beri beklenen bir şey olduğunu düşünüyorum.
Neden böyle?
Renaud Taburiaux: Bunun pek çok nedeni var; ancak söylediğin doğru. Bu bir beklenti. Bunu e-posta yazmaya benzetiyorum. İnsanların e-posta yazmayı bildiğini varsayıyoruz. Oysa her gün insanların kısa, doğrudan ve konuya odaklı e-postalar yazamadığını görüyoruz. Ana mesajlar bir metin duvarında kayboluyor çünkü ne sormak istediklerini bile bilmiyorlar.
Bunun üniversitede öğretildiğini varsayıyoruz; ancak iş dünyasına yönelik sunumlar hakkında fazla şey öğretilmiyor. Üniversitede akademik sunum yapmayı öğreniyorsunuz. Bazı şirketlerde de öğretiliyor, ancak çoğu zaman yanlış öğretiliyor. Burada pek çok kişinin gönlünü kırabilirim ama eğitmen bir komedyense, bu sunumun aktarımı, özgüven, ses kullanımı ve stresi yönetme açısından faydalı olabilir. Ancak bu, iş dünyasına yönelik bir sunum eğitimi değildir. Mesajınızı nasıl yapılandıracağınızı, kaçınmanız veya yararlanmanız gereken bilişsel önyargıları anlatmazlar. Yani bu konu yanlış şekilde öğretiliyor.
Söylemek istediğim son şey, bunun her zaman sizin hatanız olmadığı. Çok sayıda kötü örnek de var. Liderliğinizin ve üst düzey yöneticilerinizin sunduklarına bakın. Tüm çalışanlara yönelik toplantılarında veya iç iletişim ve insan kaynakları sunumlarında daha iyi bilmeleri beklenir. Ancak genellikle durum korkunçtur.
Slaytta zaten yazanları okurlar. Bir tür karaoke yaparlar. Ne söylemek istediklerini gerçekten bilmezler. Oysa iletişim açısından onlara bakmamız gerekir. Biz proje yöneticilerinin veya diğer çalışanların onlardan daha iyi olması beklenmemeli. İletişim kurmak, ikna etmek ve etkilemek onların işidir.
Ancak onlar da eğitilmediği veya bildiklerini varsaydıkları için bu duruma düşüyoruz. Bence bu konu çoğu zaman öğretilmiyor; öğretildiğinde de kötü öğretiliyor.
Galen Low: Buna bayıldım.
Renaud Taburiaux: Burada pek çok kişinin gönlünü daha kıracağım ama...
Galen Low: Hayır, sevdiğim şey ortaya koyduğun tutku. Biraz geri çekilebileceğimizi düşündüm çünkü bu konuda açıkça çok fazla deneyimin ve güçlü görüşlerin var. Bu konuda tutkulusun ve aslında böyle olmak zorunda olmadığını düşünüyorsun.
Peki sunum yapmaya ve iş bağlamında iletişim kurmaya nasıl bu kadar ilgi duydun? Daha fazla ekibin bu beceriye odaklanması ve desteğe ihtiyaç duyması gerektiğini fark ettiğin an neydi?
Renaud Taburiaux: Bu, büyük ölçüde yaşadığım bir olayla ilgiliydi. Kariyerime 2010 yılında ajanslarda başladım. New York veya Paris'te bir iletişim ajansında çalışıyordum.
Orada yaptığımız her şey mükemmeldi. Zekice, eğlenceli ve anlaşılırdı. Tasarımcılarımız vardı. Herkes ne söylemesi veya yapması gerektiğini biliyordu. Yaklaşık beş yıl sonra kurumsal dünyaya geçtim. Bu bir şoktu. Çünkü kurumsal dünyada iletişimin neredeyse kötü bir kelime olduğunu fark ettim.
İnsanlar bunu yapmayı sevmiyor. Birinin iletişimle ilgilendiği söylendiğinde, bunun politika yapan veya işini bilmeyen kişilerin yapacağı bir şey olduğunu düşünüyorlar. Pek çok kişinin iyi iletişim kurmaya çalışmadığını, bundan kaçındığını gördüm.
Burada yalnızca sunumlardan bahsetmiyorum; genel olarak iletişimden söz ediyorum. Beni asıl rahatsız eden şey, bazı insanların denemesi ancak sefil biçimde başarısız olmasıydı. Slaytları ve metinleri hazırlamak için sayısız saat harcıyorlardı. Sonuç berbattı. Kendileri için berbattı; stres altındaydılar.
Ne söyleyeceklerini bilmiyorlardı. Dinleyici için de berbattı. Hiç kimsenin zamanını değerlendirmek için iyi bir yöntem değildi. Kurumsal dünyaya geçtiğimde ajanslardan, proje yönetiminden, farklı kullanıcı deneyimi tasarımı alanlarından ve çalıştığım diğer alanlardan bildiğim her şeyi aldım. Bunları kendi sunumlarıma uygulamaya çalıştım.
Böylece artık kullandığım ve "Sunum Sprinti" adını verdiğim çerçeveyi oluşturdum. Bu çerçeve, etkili sunumları gerçekten hızlı şekilde hazırlamamı sağlıyor. Soruna dönersek, bu konuya neden bu kadar tutkuluyum? Çünkü insanların gerekli olmayan, çok uzun sunumlar hazırlayarak zaman kaybetmesi beni hayal kırıklığına uğratıyor.
Slaytlarımız üzerinde saatler harcamaktan daha önemli işlerimiz var. Dürüst olmak gerekirse bu yalnızca zaman kaybı. Yaptığımız tüm sunumlar kısa, açık ve hızlı hazırlanabilir olsaydı çok daha mutlu olurduk. Bu yüzden her sunum gördüğümde rahatsız oluyorum; çünkü genel olarak iletişim üzerine koçluk yapıyorum.
Yani yalnızca sunumlarla ilgilenmiyorum. Gerçek iş projelerinde pek çok projeyle karşılaşıyorum ve bu tür bir israfı, bu tür kötü iletişimi görmek beni çok rahatsız ediyor. Bunu kolayca daha iyi yapabiliriz. Bu zamanı boşa harcamamız gerekmiyor. Bu yüzden bu konuya tutkuluyum. Fazla ileri gittiysem özür dilerim.
Galen Low: Hayır, harika. Bu örnek çok aydınlatıcı çünkü bazı insanların umursamadığını söyleyerek başladık.
İletişim kötü bir kelime gibi görülüyor. Ancak önemseyen, çabalayan, rehberlik görmeden saatlerini harcayan ve başarısız olan kişi siz olduğunuzda, diğer insanlar da bundan keyif almadığında ortaya büyük bir hayal kırıklığı çıkıyor. Ben de ajans dünyasından geliyorum. Sanırım bir bakıma şanslıydım. Beni kimse eğitmedi ama yol boyunca mentorlardan çok fazla rehberlik aldım çünkü hikâye anlatımını gerçekten ciddiye alıyoruz.
Çalışmanızın değerini sunmakla ilgilidir; çünkü bunu sizin için yapmanız için size ödeme yapan bir müşteri vardır. Bu nedenle konu ciddiye alınır. Ancak bir kuruluştaki iletişimin çoğunun aslında kötü olduğu ve ortada iyi bir ölçüt veya standart bulunmadığı fikri önemli.
Daha iyi olmak isteseniz bile bu zor çünkü çoğunlukla körün köre rehberlik etmesi gibi bir durum var. Sunumlarınızı veya iletişiminizi iyileştirmeye çalışırken herhangi bir rehberlik almadan ormanda tek başınıza bırakılıyorsunuz.
Renaud Taburiaux: İnsanlar gösterdiğiniz çabayı fark etmeyebilir.
Kısa, açık ve hızlı sunumlar yapacak donanıma sahip değilseniz kısa sürede motivasyonunuzu kaybedersiniz. Yeşil odada Toastmasters'tan bahsediyorduk. Toastmasters'a katıldım ama sunumlarım hâlâ kafa karıştırıcı. Evet, slaytta hâlâ bir metin duvarı var.
Bunu nasıl yapacağımı bilmiyorum. Attığınız küçük adımlar, hangi adımı ve hangi yöne atacağınızı bilmiyorsanız fazla değer yaratmaz. Bir adımı diğerinin ardından atarsanız bu kolayca düzeltilebilir; ancak bunu nasıl yapacağımızı bilmiyoruz. Daha önce söylediğin gibi, kimse bize nasıl yapılacağını anlatmadı. Bu nedenle gerçek bir hayal kırıklığı var.
Bu gerçekten can sıkıcı.
Galen Low: Yeşil odada aydınlatıcı bir şey söylemiştin. Bunu burada da gündeme getirmek istiyorum çünkü Toastmasters'tan bahsetmiştin. Topluluğumdaki pek çok kişi Toastmasters'la ilgileniyor ve daha iyi sunum yapan kişiler hâline geliyor.
Sen de bunun insanlara kendilerini nasıl sunacaklarını öğrettiğini, ancak mesajlarını nasıl yapılandıracaklarını, dinleyicilerinin veya kendi önyargılarıyla nasıl başa çıkacaklarını mutlaka öğretmediğini söylemiştin. Bu, yapbozun yalnızca bir parçası. Harika ama her şey değil.
Renaud Taburiaux: Önemli. Gerçekten önemli çünkü sana tekrar yapma fırsatı veriyor. İşinde sahnede veya insanların önünde resmî olarak sunum yapma fırsatın yoksa körelebilirsin. Başarısız olma ve bundan ders çıkarma fırsatın olmaz. Güvenli bir şekilde başarısız olmak diyebilirim.
Bu nedenle iyi, ancak yalnızca son bölümle, yani sunumu nasıl gerçekleştirdiğinle ilgileniyor. Nedenle, yani mesajla ya da neyle, yani slaytlarınla ilgilenmiyor. Daha çok herhangi bir konuda dinleyicinin önünde konuşma pratiği. Bu önemli, ancak şu anda çoğu profesyonelin daha iyi olmak için ihtiyaç duyduğu şeyin, en azından başlangıçta, bu olduğundan şüpheliyim.
Galen Low: Sunum sprintinin ipucunu verdin. İlgimi çekti. Proje sunumlarına yaklaşımından biraz bahsedebilir misin? Belki bir proje yönetimi örneği kullanabiliriz. Önemli olabilecek bir proje sunumuna örnek nedir? Sunum sprinti olarak adlandırdığın çerçeveyi kullanarak bu sunumları mümkün olduğunca etkili hâle getirmek için hangi adımları atarsın?
Renaud Taburiaux: Elbette. Proje yöneticisi olarak yapabileceğin birkaç sunumu ele alalım. Her şey dinleyiciye, yaratmak istediğin etkiye ve hedeflerine bağlı. Onay almak için yaptığın pek çok sunum var. Bir bütçeyi, yol haritasını veya yeni bir projeyi onaylatman gerekir. Motivasyon yaratmak isteyebilirsin. Bu durumda tüm çalışanlara yönelik toplantılardan söz edebiliriz.
Bu biraz farklıdır. Ayrıntılara daha az girer, arzulanan vizyona, misyona ve benzeri konulara daha fazla odaklanırsın. Sprint veya iş incelemesi sırasında yaptıklarını göstererek paydaşlarını rahatlatmak da isteyebilirsin. Yani yaptığımız pek çok sunum türü var. Benim için bunu yapmanın yolu basit.
Üç adım var ve hepimizin bildiği üç adım: düşünürsün, oluşturursun ve sunarsın. Düşünmek neden sorusudur. Neden sunum yapıyorsun? Mesajın ne? Dinleyicin kim? Söylemek istediğin mesajlar neler? Oluşturmadan önce düşünmen gerekir. Bu, hepimizin unuttuğu önemli bir kural. Ne söylemek istediğimizi bilmeden PowerPoint veya Google Slaytlar'a geçip slayt taslağı hazırlamaya başlarız.
Anlam yaratmak yerine slayt hazırlamaya odaklanırız. Bu nedenle neden sorusuna gerçekten odaklanmalısın. Nedenini bildiğinde temel bir yapın ve paylaşacağın yaklaşık içerik oluşur; sonra oluşturma aşamasına geçersin. Oluşturma aşaması metin, içerik ve slaytlardır. Sunacağın şey budur.
Son olarak sunum aşamasına geçersin. Toastmasters aracılığıyla bundan bahsettik. Nasıl sunum yapacağını, topluluk önünde konuşmayı ve etkileşimi kapsar. Stresi ve bedenini nasıl yöneteceğini de öğrenmen gerekir; çünkü konuşmak, yürümek ve hareket etmek fiziksel faaliyetlerdir.
Bana ilginç gelen şey şu: Bir ajans proje yöneticisi olarak ajanstan kurumsal dünyaya geçtiğimde bu üç adımı nasıl iyi uygulayacağımızı biliyoruz. Çevikliği, kullanıcı deneyimi tasarımındaki iş akışlarını konuşuyoruz; ancak sunumu şelale yöntemiyle hazırlıyoruz.
Saatler harcıyoruz ve her şey mükemmel olduğunda bunu başka biriyle paylaşıyoruz. Oysa böyle çalışmaz. Yinelemeli ve artımlı ilerlememiz gerekir. Önce taslağı oluşturursun, sonra bunu müşterin veya sponsorunla paylaşırsın. Ardından içerik üzerinde çalışır ve en sonunda tasarımı yaparsın.
İnsanların uygulamasını istediğim çerçeve budur. Oluşturmadan önce düşünürsün, yavaşça ilerlersin, erkenden geri bildirim istersin ve sunumu nasıl gerçekleştireceğini hazırlarsın. Nasıl etkileşim kuracağını, stresini ve soruları nasıl yöneteceğini düşünürsün. Bunun gibi pek çok şeyi önceden ele alman gerekir.
Düşün, oluştur, sun. Bunların hepsini zaten yapıyoruz. Sadece bildiklerini Sunum Sprinti'ne uygulaman gerekiyor.
Galen Low: Bunu sevdim.
Ancak şeytanın avukatlığını yapmak istiyorum. Başlangıçta daha az hazırlık süresi harcamaktan söz ettik. Dinleyenlerden bazıları bunun mantıklı olduğunu düşünebilir ama bu yaklaşımın şu anda harcadığımdan daha fazla veya aynı miktarda zaman gerektirdiğini söyleyebilir. Sprint biçimi nasıl zaman kazandırıyor?
Renaud Taburiaux: Bu çok haklı bir soru çünkü kulağa çok zaman alacakmış gibi gelebilir. Hayır, öyle değil. Çok fazla zaman harcamak zorunda değilsin. Mesajını ve dinleyicini biliyorsan düşünme aşaması için üç saatlik bir çalıştaya ihtiyacın yok.
Bu soruyu bir dakika içinde yanıtlayabilirsin. PowerPoint'i açmadan önce yanıtlaman gereken yaklaşık sekiz veya dokuz soru var. Bu, on dakika sürebilir. Sorun şu ki bunları bilmiyoruz ve yine de oluşturma aşamasına geçiyoruz. Çok fazla zamanı burada kaybediyoruz çünkü ne söylemek istediğimizi bilmiyoruz.
Tüm bu adımları hızlıca uygularsan, uygulamadığın duruma göre daha etkili olursun. Çünkü ne söylemek istediğini zaten bildiğinde oluşturma aşaması çok kolaylaşır. Sunum yapısını bir kâğıt, beyaz tahta veya dijital çalışma panosu üzerine çıkardıysan slaytları oluşturmak bir saat, biraz daha gösterişli olmak istiyorsan belki iki saat sürer.
Ancak kısa sürede sunmaya ve geri bildirim almaya başlayabileceğin asgari uygulanabilir bir sunuma sahip olursun. Böylece çok daha az zaman harcarsın. Batık maliyetlerden kaçınırsın. Bir sunumu mükemmelleştirmek için zaman harcarsan ve sonunda bütün hikâyeye uymadığını veya yöneticinin bunun kötü olduğunu söylediğini öğrenirsen iki saatini boşa harcamış olursun.
Bu süreç çok sayıda adımdan oluşuyor gibi görünebilir ama yalnızca üç adım var. Her birine çok zaman ayırman gerekmiyor. Ancak doğrudan oluşturma aşamasına geçersen çok zaman kaybedersin. Sunum aşamasına hazırlanmazsan yaratabileceğin etkiyi kaybedersin çünkü ne söyleyeceğini bilemezsin.
Stresli olursun. Önceden hazırlayabileceğin zor sorularla nasıl başa çıkacağını bilemezsin. Bu şekilde anlattığımda korkutucu gelebileceğini anlıyorum ama yalnızca üç adım var: düşün, oluştur, sun. Hepsini hızlıca bile olsa yaparsan daha iyi durumda olursun.
Galen Low: Bu gerçekten tanıdık geliyor çünkü konuşurken hazırladığım ve sonra çöpe atılan her slayt için bir madeni param olsaydı şu anda çok zengin olurdum diye düşündüm.
Bunun bir nedeni var. Bazen slayt yazılımlarıyla çalışmayı düşünmek gibi görüyoruz. Özellikle ajans çalışanları kısa ve vurucu mesajlara alışkın. Kurumsal slaytları gördüğünde, örneğin eşimin bazı çalışma arkadaşlarının kurumsal PowerPoint slaytlarını, tek bir slayta sıkıştırılmış bir roman görüyorsun. Sekiz punto yazıyla mümkün olduğunca çok kelime var.
Hazırlanması uzun sürüyor. Sonra bir noktada biri bu slayta ihtiyacımız olmadığını söylüyor. Slayt eke taşınıyor ve ardından çöpe atılıyor.
Renaud Taburiaux: Birinin bu slayta ihtiyacımız yok, kaldırın demesinden daha kötü olan şey, kimsenin hiçbir şey söylememesi ve sonunda o slaytı sunman. Ne demek istediğimi anlıyor musun?
Galen Low: Evet. Sonra da önemli şeyler için zamanın kalmıyor.
Renaud Taburiaux: Kesinlikle. Sunumuna zaman ayırmak istiyorsan prova yapmaya zaman ayır. Dürüst olmak gerekirse en büyük etkiyi burada yaratırsın. Ancak bunu yapmıyoruz. Dediğin gibi her şeyi yazıyoruz çünkü biri bize bir şablon gönderip bunu sunman gerekiyor diyor.
Bir metin alanı var. Tamam, söyleyeceğim her şeyi yazayım. Sonra da karaoke yapalım. Bu güven veriyor ve gerçek iş gibi hissettiriyor; ancak yavaşlayıp ne söylemek istediğini düşünmenin zor işinden kaçınmanın bir yolu.
Bunu daha önce yapmadıysan gerçekten zor. Bu nedenle farklı sunumlardan gördüğün ve kullandığın slaytları kopyalayıp yapıştırmak daha kolay geliyor. Her şey yolunda olur diyorsun. Belki olur, muhtemelen olmaz.
Galen Low: Kesinlikle katılıyorum.
Renaud Taburiaux: İyi hazırlanmamış olup da iyi giden bir sunum hiç görmedim. Genellikle hem konuşmacı hem de dinleyici için korkunç olur. Bu birinin kazanıp diğerinin kaybettiği bir durum olmamalı; herkes kazanmalı.
Galen Low: Kesinlikle.
Sunum aşamasına, yani üçüncü adıma geçebilir miyiz? Bu aşamaya yalnızca ortaya çıkıp işi yapmak olarak odaklanmak kolay. Ancak senin için sunmak, bunu nasıl gerçekleştireceğini düşünmek, pratik yapmak ve prova etmek anlamına geliyor. Bunu ekip durumuna taşımak istiyorum çünkü bahsettiğin bazı sunumlar genellikle tek kişilik olmuyor. Birden fazla sunumcu, birden fazla konu var ve birlikte hazırlanmanız gerekiyor.
Bence pek çok kişi prova kelimesini duyduğunda bunu severek yaptığımı ve önceliklendirdiğimi biliyor. Ancak bunun popüler bir görüş olmadığını düşünüyorum.
Renaud Taburiaux: Hayır.
Galen Low: Acı verici ve çok zaman alıyor. Dinleyenlerin çoğu daha az hazırlık zamanı harcamaya çalışıyorsam ekibimle prova yapmak için daha fazla zaman ayırdığımı düşünebilir. Ekibinle birlikte bu sunum aşamasına nasıl yaklaşıyorsun? Hazırlıklı hissetmelerini sağlarken onları 36 saat bir odaya kilitlemeden bunu nasıl yapıyorsun?
Renaud Taburiaux: Kesinlikle. İki şekilde yanıtlayacağım. İlki, sunumun kendisine nasıl hazırlanılacağı; ikincisi ise ekip söz konusu olduğunda diğer kişilerin sunuma hazırlanmasına nasıl yardım edileceği.
Bunlar gerçekten farklı iki konu. Çok fazla prova yapıyorsan muhtemelen bunu doğru yapmıyorsundur. Benim yapmayı sevdiğim şey tam prova. Başından başlar ve durmadan sonuna kadar gidersin. Genellikle bir şeyi bilmediğinde durup yeniden başlarsın.
Sonuçta ikinci bölümü hiç prova etmemiş olursun. Bu nedenle metnin bitmediğini veya ne söylemek istediğin hakkında yalnızca bir fikrin olduğunu söylemek daha kolaydır. Her şeyi baştan sona yap. Genellikle sunum 20, en fazla 30 dakika sürer. Bunun üzerindeyse zaten dinleyicini kaybedersin.
Diyelim ki 20 dakika. Yirmi dakikalık sunumu bir kez prova edersin. Sonunda kendine ve test dinleyicisi olarak orada bulunan katkı sağlayıcılara şu soruları sorarsın: Ne yaptım? Bir dahaki sefere neyi geliştirebilirim? Bir dahaki sefer bir sonraki prova veya dinleyici önündeki gerçek sunum olabilir.
Bunu yaparsan 20 dakikaya, ardından 10 veya 20 dakikalık geri bildirim ve tartışmaya ihtiyacın olur. Hepsi bu. Ancak prova yapmıyoruz. Pek çok kişi sunumu nasıl gerçekleştireceğine hazırlanırken benim metin üzerinden geçme dediğim şeyi yapıyor.
Slayt slayt ilerleyip bu slaytta şunu, diğerinde bunu söyleyeceğini belirtiyor ama bunu asla yüksek sesle söylemiyor. Yüksek sesle söylediğinde kötü olması normaldir çünkü hangi kelimeleri kullanacağını, geçişleri veya hangi kelimeyi vurgulayacağını bilmiyorsun. Önemli bir mesajı göstermek için ne zaman duraklayacağını bilmiyorsun.
Bu nedenle prova yapmalı ve dinleyicinin önünde başarılı olabilmek için özel olarak başarısız olmalısın. Sunum aşaması için ilk önerim bu. Baştan sona tam prova yap. Kaybolursan veya ne söyleyeceğini bilemezsen bu senin sorunun. Sunum günü yapacağın gibi doğaçlama yap. Neyin işe yarayıp neyin yaramadığını hemen görürsün.
Ardından kalan zamanı ayarlamalar yaparak geçirirsin. Ertesi gün bir prova daha yapabilirsin. Aynı anda çok fazla prova yapmaktan kaçın çünkü bu gerçekten yorucudur. Daha fazla prova yaptıkça işin kolaylaştığını ve iyileştiğini görürsün. Böylece kendine daha fazla güvenirsin.
Hangi kelimeyi kullanacağını ve hangisinin doğru veya fazla yazılı hissettirdiğini bilirsin. Yazdığımız gibi konuşmayız. Metnini yazarsan bazı cümleler kulağa doğal gelmez. Yüksek sesle prova yaparak bunu anlarsın. Prova yapana kadar her şey bir varsayımdır: ne kadar süreceği, ne söyleyeceğin ve her şeyin nasıl bir araya geleceği.
Bunları prova yapmadan bilemezsin. Bu nedenle dinleyicinin önünde prova yapmaktansa bunu özel olarak veya katkı sağlayıcılarla yapmak daha iyidir.
Galen Low: Baştan sona devam etme fikrini gerçekten sevdim çünkü ilk bölümü sürekli yeniden yazıp yinelediğimiz ve nasıl ilerleyeceğini anlayamadığımız hazırlık oturumlarında bulundum. Geçişler de çok önemli.
Ajans günlerimde herhangi bir nedenle prova yapacak zamanımız yoksa geçişleri çalışırdık çünkü herkesin bir zaman aralığı vardır ve en garip anlar geçişlerde yaşanır. Bir sonraki meslektaşım sahneye çıkıp başka bir şey sunacak. Değişimi nasıl devredeceğini bilemezsin.
Renaud Taburiaux: Bundan daha kötü bir durum var çünkü bu iki konuşmacı arasındaki geçiş. Pek çok kişi iki slayt veya iki mesaj arasındaki geçişte de sorun yaşıyor. On slayttan oluşan tek bir hikâye yerine on ayrı hikâyeleri oluyor. Bir slayt gösteriyor, hakkında konuşuyor ve işinin bittiğini düşünüyor. Sonra diğer slaytı açıp onun hakkında konuşuyor.
Dinleyiciyi kaybetmenin en iyi yolu budur.
Galen Low: Evet.
Renaud Taburiaux: Ne olacağını önceden hissettirmelisin. Bu slayt hakkında konuşursun ve bunun bizi şuraya götürdüğünü söylersin. Sonra bir sonraki slayta geçersin. Bu küçük geçişleri yapmak kolaydır ama sunumunun tüm atmosferini ve hissini değiştirir.
Dinleyici, anlatmaya çalıştığın şeyin bütünlüklü bir hikâye olduğunu hisseder. Bunu neden üç slayt önce değil de şimdi anlattığını anlar çünkü bir mantığı vardır.
Galen Low: Başladığımız noktaya dönersek, insanları bir şeyin ilerlemesini sağlamak üzere yanında götürmekten söz ediyoruz. Bunu gerçekten özünde düşündüğünde amaç bu.
Amaç slaytı okumak ve hangi kelimelerin onunla birlikte kullanılacağını hatırlamaya çalışmak değil; insanları bir hedefe doğru yanında götürmek. Bu, motive etmeye yönelik bir şey, yüksek sesle okuma değil.
Renaud Taburiaux: Çoğu zaman durum böyle oluyor. İş sunumunun amacı bilgilendirmek değil, dönüştürmektir demeyi seviyorum. Bu bir eğitim değildir. Gelecek sprint için elimizdeki iş listesi bu demek yeterli değil. Bunun nasıl bir araya geldiğini anlat. Bunu neden yapıyoruz? Neden önemli? Kullanıcı veya müşteri üzerindeki etkisi ne olacak? Onlarla birlikte bir noktadan diğerine gitmelisin.
Sadece iş listesini ve önceliğini söylemek istiyorsan e-posta gönder. Sunuma ihtiyacın yok. Zamanını, dinleyicinin zamanını, dikkatini ve enerjisini boşa harcıyorsun. Herkes bunun sonunda tükeniyor ve ne söylediğini bilmiyor. E-posta göndermek çok daha iyi.
Galen Low: Birlikte geçirilen zamanın değerli, hatta neredeyse kutsal olduğunu söylemeni sevdim. Bir görev gibi görülebilir, gerçekten garip ve korkutucu olabilir; ancak birlikte geçirilen zaman özellikle proje bağlamında değerlidir.
Renaud Taburiaux: Yine tutkulu olduğum bir konuya geldik.
Çok uzatırsam beni sakinleştir veya durdur. Sunumu değerli bir şey olarak görmeliyiz. Sunum yapmak bencilce bir davranış değildir; başkalarına hizmet eden, özverili bir davranıştır. Oradasın çünkü dinleyicilerinden birinin sorununu çözmeye çalışıyorsun. Bütçen için onay alman gerekebilir, sorun değil.
Ancak onay vermesi gereken insanlar bundan ne elde edecek? Bu açıdan düşünürsen sunumun değer yaratmak için orada olduğunu görürsün. Değer yarattığında bunu yapmak konusunda daha az stres yaşarsın. Sunumunu kendi bakış açın yerine dinleyicinin bakış açısından çerçevelersin.
Böylece yankı uyandırır ve daha fazla etki yaratır. Bir sunum aynı anda hem paha biçilemez hem de çok pahalıdır. Paha biçilemezdir çünkü dinleyicinin zamanını, dikkatini ve enerjisini alırsın; bunları hiçbir şekilde geri veremezsin.
Aynı zamanda bir saatlik sunumunda 10 kişi varsa bir saat kaybetmedin; 10 saat kaybettin. Bu, günümüz şirketlerinde pahalıdır. Daha kısa sunumlar yap, mümkünse daha az sunum yap. Her şeyin sunum olması gerekmez.
Doğrudan konuya gir, dinleyicinin bakış açısına odaklan. Değeri böyle yaratırsın ve bunu yaparken daha özgüvenli hissedersin. Pek çok sorunu çözersin.
Galen Low: Bunu çok sevdim.
Renaud Taburiaux: Yardım etme konusundaki sorunu yanıtlamadığımı düşünüyorum. O konuya geçmek ister misin, yoksa başka bir şey mi konuşalım?
Galen Low: Aslında ekip durumuna biraz daha odaklanabiliriz. Bazı kişilerin aynı düzeyde rahat olmadığını, sunum yapmaktan çekinebileceğini biliyoruz. Günün sonunda herkes sunum yaparken rahat hissetmez. Senin ve benim gibi herkesin ajans geçmişi yok; biz hikâye anlatımını çok önemli görüyorduk. Ancak topluluğumdaki pek çok proje yöneticisi ekip olarak sunum yapmak zorunda kalıyor ve ekiplerinden biri sunum yaparken rahat hissetmiyor.
Topluluktan aldığımız soru şuydu: Sunum yapmayı güçlü yönü olarak görmeyen ekip üyelerini hazırlamanın ve onlara koçluk yapmanın en iyi yolu nedir? Çok yetenekli bir teknisyen, uzman, analist veya geliştirici olabilirler; ancak uzman olarak kendi seslerini yeni buluyor olabilirler.
Bir proje yöneticisi veya ekip lideri, birlikte sunum yaptığı kişilerin öne çıkmasına nasıl yardımcı olabilir?
Renaud Taburiaux: Bu iyi bir nokta. Proje yöneticisi, ürün yöneticisi veya insan yöneticisi olarak diğer insanların sunumlarına yardımcı olman sık karşılaşılan bir durum. Burada söyleyeceğim ilk şey, yardım etmek istemiyorlarsa onlara yardımcı olamayacağın.
Koçluğun temel kuralı budur. Bir kişi bunu önemsemiyor veya fikrini istemiyorsa fikrini verme. Zaten onu ikna edemezsin. Böylece herkesin zamanını korursun. Birine yardım etmen gerekiyorsa geri bildirim verme. Buradaki temel tavsiyem bu: geri bildirim vermek yerine soru sor.
Çünkü muhtemelen bir sunum uzmanı olarak görülmüyorsun. Belki sen de bu konuda iyi değilsin. Ancak bakış açın onlar için çok önemli. Ne yapmaları gerektiğini söylemek yerine bunu kendilerinin bulmasına yardım etmelisin. Koçluk tutumuna sahip olmalısın.
Birisi sunumunu seninle paylaşmak istediğinde, slaytı göstermeden önce dinleyicinin kim olduğunu sor. Bu sunumla ne yapmaya çalışıyorsun? Liderlik ekibi için olduğunu söylerse, tamam, birlikte inceleyelim dersin. Ardından düzenli olarak bağlantı kurmaya çalışırsın. Bunu az önce verdiğin mesaj nasıl destekliyor? Bu retorik bir soru değil, gerçek bir soru.
Belki senin görmediğin bir bağlantı vardır. Bu bağlantıyı sana anlatmalarını sağla. Çoğu zaman haklısın, asıl söylemek istediğim bu değil derler. Belki fazla oldu, bunu kaldırayım derler. Sen hiçbir şey söylemedin, yalnızca soru sordun.
Onları dinleyicinin bakış açısına geçirmek istiyorsan da aynı şeyi yap. Bu kısaltmayı biliyorlar mı? Neyi hatırlamalarını istiyorsun? Her zaman soru sorarak yardım edersin.
Galen Low: Bu iki uç arasındaki geçişi sevdim çünkü ekiplerimdeki insanların çoğu teknik kişiler. Bir tarafta kendi jargonları var ve bunu anlamayan insanlara sunum yaptıklarını düşünüyorlar. Sonra diğer uca savrulup sunum ve satış dili kullanmaya, büyük sıfatlar seçmeye başlıyorlar.
Yine de bahsettiğin bağlantı çok önemli. "Bu diğer şeyle nasıl bağlantılı?" diye sormazsan, bağlantı o kişi için açık olabilir çünkü her gün bununla uğraşıyor. Elbette sürümle bağlantılı diyebilir. Peki bunu bilmiyor muydun? diye düşünürsün.
Dinleyicinin ne bildiğini ve ne bilmediğini anlamalarını, nerede sadeleştirme yapacaklarını bulmalarını sevdim.
Renaud Taburiaux: Bu gerçekten zor. Bilgi laneti dediğimiz şey bu. Bir şeyin içinde o kadar uzun süre yaşarsın ki sana apaçık gelir. Herkesin bunu bildiğini düşünürsün.
Bunu, tüm çalışanlara yönelik toplantılarda sunum yapan üst yöneticilerde sık görüyorum. Elbette bunu hissedarların değeri ve strateji için yaptığımız açık derler. Bunu üç yıldır konuşuyoruz. Bu onlar için güzeldir çünkü günlerini bunun üzerinde çalışarak geçiriyorlar.
Python kullanan bir geliştirici veya model üzerinde çalışan teknik mimar ise bunları bilmeyebilir. Dışarıdan bir bakış açısı ve soru soran bir koçluk rolü olmadan bunu fark edemeyiz.
Galen Low: Bunu sevdim. Başta soru sormayı da sevdim. Çoğu zaman yaklaşım, sunumu bana göster ve ben geri bildirim vereyim şeklinde oluyor. Oysa başlamadan önce bunun kimin için olduğunu ve ne yapmaya çalıştığımızı sormak, herkese bağlam sağlıyor ve soru sormak için bir çerçeve oluşturuyor.
Renaud Taburiaux: Koçluk yaptığımda, prova sırasında test dinleyicileri davet ederiz. Genellikle projeyi bilen birini ve hiçbir şey bilmeyen birini seçmek isterim. Test dinleyicisinin mümkün olduğunca gerçek dinleyiciye benzemesini sağlarım.
Geliştiricinin önünde prova yapmak isterim. Ancak başta bunun tam bir prova olduğunu söylerim. Sözünü kesmeyin; baştan sona ilerleyeceğiz derim. Kendinizi dinleyicinin yerine koymanızı isterim. Bugün kaynak bulma yöneticisi değilsiniz. Bugün bu şirketin müşterisisiniz. Meşgulsünüz, bu proje hakkında fazla bir şey bilmiyorsunuz veya bu teknoloji hakkında çok şey biliyorsunuz.
Bu, geri bildirimlerini çerçevelemelerine yardımcı olur. Burada geri bildirimden bahsediyorum; soru sorma yaklaşımı daha çok koçluk içindir. Bazen benden geri bildirim vermemi isterler. Ne işe yaradı, bir dahaki sefere neyi geliştirebiliriz? Bu soruyu yanıtlamak için sunumun kimin için ve ne amaçla yapıldığını bilmek gerekir.
Çoğu zaman bunu atlarız. Slaytımı göstereyim, üzerinden geçeyim, tamam deriz. İşler böyle yürümez.
Galen Low: "Tamam" burada doğru kelime. Evet, idare eder.
Renaud Taburiaux: İyi. İyi. Hayır, burada duralım çünkü mükemmeliyet yerine ilerlemeyi hatırlamamız gerekiyor.
Stresli ve sunum yapmakta zorlanan birine slaytta çok fazla metin var, bu korkunç, baştan yap demek motivasyonunu düşürür. Ne üzerinde gelişmesi gerektiğini anlamasına yardımcı olmaz. Ona küçük bir şey ver.
Çok fazla sunum yapıyoruz. Bu nedenle bir sonrakinde gelişme fırsatları olacak. Şimdilik tek bir şeyle başla. Bu slaytta çok fazla metin var. Bunların hepsine ihtiyaçları var mı? Hayır. Tamam, bunu kaldıracağım derler. Bu sunum için yeterince iyi. Her seferinde bir sunumla dünyayı kurtaramazsın ama her seferinde bir sunumla daha iyi olabilirsin.
Küçük adımlar, küçük yüzde birlik gelişmeler zamanla rahat, özgüvenli ve etkili olmaya, zaman kaybetmemeye dönüşür. Bazen "idare eder" gerçekten iyidir. Slaytları her zaman mükemmelleştirmen gerekmez.
Amatörce görünen slaytlar konuşmacıya daha özgün geldiği için daha iyi hissettirebilir. Burada biraz mantıksız oldu.
Galen Low: Kesinlikle. Hoşuma giden şey şu: Kendini rahat hissetmeyen bir ekip üyen varsa ve ona mükemmellik ya da her şeyi çöpe atıp mükemmel hâle getirme seçeneği sunarsan bu motivasyonunu düşürür. Oysa iyi sunum yapmanın özü mükemmellik değil. Mesaja ve dinleyiciye döndüğümüzde ne yapmaya çalıştığımız önemli.
Metindeki bütün kelimeleri doğru söylemesen bile fikri aktarıyorsan bu proje için ilerleme demektir. Aynı zamanda sunum yapan kişi için de artımlı bir gelişmedir. Bir gecede tüm zamanların en iyi hatibi olmayacak ama giderek daha iyi hâle gelecek.
Renaud Taburiaux: Düşünme aşaması, yani ilk aşama için düşün, oluştur, sun sıralamasını hatırla.
Düşünme aşamasında, başlamadan önce yanıtlanması gereken 10 sorudan oluşan bir çalışma tuvali oluşturdum. Başlangıçtaki birkaç soru şunlar: Dinleyici kim? Amaç ne? Vermek istediğin mesajlar neler? Bunları yaparak, projektör veya televizyon çalışmasa bile mesajını aktarabilirsin çünkü ne söylemek istediğini bilirsin.
Aynı üç mesajı asansör konuşmasında, öğle yemeğinde veya yarım saatlik sunumda söyleyebilirsin. Ancak başlangıçta ne söylemek istediğini, temel mesajlarını ve anlatmaya çalıştığın hikâyeyi bilmiyorsan bir şeyler ters gittiğinde kaybolursun.
Metnin bu bölümünü hatırlamıyorum dersin. Teoride mesajları zaten ezberlemiş veya içselleştirmiş olmalısın. Bir şey çalışmadığında burada söylemek istediğim buydu dersin. Bu gerçekten önemli ve oluşturmaya başlamadan önce düşünmediğimiz için bunu yapmıyoruz.
Her zaman oluşturmadan önce düşünmeye dönmeliyiz.
Galen Low: Ezberlemek değil, içselleştirmek kelimesini sevdim. Ben çocukluğumdan beri dinlediğim bazı şarkıların sözlerini hâlâ bilmiyorum.
Renaud Taburiaux: Hangilerini? Seni zor durumda bırakalım.
Galen Low: Weezer'ın Mavi Albümü. Lisedeyken çıktığından beri dinliyorum.
Yıllar boyunca düzenli olarak dinledim ama benden bir şeyi ezberlememi istesen kapanırım. Ezberlemem ama içselleştiririm. Sunum yaparken genellikle önce bir metin yazarım, sonra bunu madde işaretlerine indirgerim. Ardından bu maddeleri içselleştirmeye çalışırım.
Ne anlama geldiklerini bilirim; kullandıkları tüm kelimeleri değil. Yeşil odada teknoloji başarısız olduğunda kullanılacak yedek planlardan da bahsetmiştik. Bir danışmanlık şirketinde çalışırken yöneticilere slaytsız sunum eğitimi veriyorlardı.
Slayt yazılımına ihtiyacın var mı? Slayt yazılımı olmadan sunum yapabilirsen bu daha iyi olur mu? Bu benim için ilginç bir kavramdı. Bir ajans çalışanı olarak slaytlarla düşünüyorum.
Renaud Taburiaux: Elbette. Ancak dürüst olmak gerekirse bir slayt çoğu zaman görselleştirme açısından faydalıdır.
Bir sprintin, mali çeyreğin veya benzer bir dönemin sonuçlarını sunuyorsan slayta ihtiyaç duyarsın çünkü takip etmek zordur. Üç noktan varsa bunları tek bir slaytta başlıkla birlikte gösterebilirsin. Bu yeterlidir çünkü görseldir ve zihinde tekrar oluşturur.
Hem duyduğunu hem de gördüğünü hatırlaman gerekir. Slayt önemlidir ancak sunum bununla ilgili değildir. Söylediğin gibi mesajı içselleştirmen gerekir. Slaytlı veya slaytsız olarak bu mesajları aktarabilirsin.
Galen Low: Sunum yapan kişi için değil, dinleyici için bir referans olmasını sevdim.
Renaud Taburiaux: Ne söyleyeceğini bilmek için slayta ihtiyaç duymamalısın. Ancak ne söyleyeceğini hatırlamana, daha rahat olmana ve bir noktayı atlama stresini azaltmana yardımcı oluyorsa sorun değil.
Bu yalnızca bir iş sunumu. Bunu her şeyi bilmen ve tüm soruları yanıtlaman gereken bir final sınavı gibi görmeni istemiyorum. Daha sonra dinleyiciye dönebilir ve bazı konuları daha derinlemesine ele alabilirsin. Slaytı kendin için kullanman sorun değil.
Galen Low: Broadway değil. Senato oturumu da değil.
Renaud Taburiaux: Aynen öyle.
Galen Low: Bu senin iş sunumun ve işleri ilerletiyor.
Renaud Taburiaux: Sorunun ikinci bölümünü yanıtlayalım. Bir kişi kendini rahat hissetmiyorsa ona bunun yalnızca bir sunum olduğunu hatırlat. Beklentiyi düşür.
Bunu yapabilirsen insanlarla konuşur ve mesajını paylaşırsın. Bu yeterli. Bazı noktaları unutursan sorun değil; ne söylemek istediğini sen biliyorsun ama dinleyici bilmiyor. Bir noktayı atlarsan bu büyük mesele değil. Burada dinleyiciye yardımcı olmak için bulunduğunu hatırlarsan stres genellikle büyük ölçüde azalır.
Bunun üzerine bir veya iki kez yüksek sesle tam prova yaparsan iş tamamdır. Pek çok teknik kişiye koçluk yaptım. Özellikle sunum konusunda zorlanıyorlardı ancak normal sunum sprintlerinden sonra gayet iyi duruma geldiler. Gelişiyorlar, burada olmaktan mutlu ve heyecanlılar.
Artık stres yaşamıyorlar. Genellikle iyi geri bildirim alıyorlar ve yardım etmeye çalıştıkları insanlara değer katma amacı taşıyorlar. Bu yüzden bunu paylaşmayı sabırsızlıkla bekliyorlar.
Galen Low: Bunu gerçekten sevdim. Başlangıca dönersek, sana sunum yapmanın neden bu kadar önemli olduğunu ve neden öğretilmediğini sordum.
Sen ise insanların meslektaşlarıyla etkileşim kurarken ve fikirlerini paylaşırken sürekli sunum yaptıkları bir noktaya taşıdın. Odanın önünde duvarda slaytlarla durmak, bu konuşmanın başka bir biçimi. Sunum üzerindeki baskıyı gereğinden fazla artırıyoruz.
Bizi dinleyen ve başını sallayan kişiler, ekiplerinin iş iletişiminde ve sunumlarında daha iyi olması gerektiğini düşünüyor olabilir. Bazı kişiler kuruluşlarında iletişimden sorumlu veya ekip lideri. İş iletişimi kültürlerini geliştirmek için atabilecekleri en iyi ilk adım nedir?
Renaud Taburiaux: Önyargılıyım ama çerçevenin üç adımını uygulayın derim. Bir şey satın almanız gerekmiyor. Oluşturmadan önce düşünün. Yavaşça oluşturun ve erkenden geri bildirim isteyin. Nasıl sunacağınızı hazırlayın.
Bunu e-posta ve çekmeniz gereken videolar dâhil tüm iletişimlerinizde yapın. Her zaman oluşturmadan önce düşünür, yavaşça oluşturur ve geri bildirim alırsanız öne geçersiniz. Geri bildirim almak için son dakikayı beklemeyin. Nasıl sunacağınızı veya göndereceğinizi hazırlayın.
Bunu yaparsanız tasarlamak ve yararsız şeyleri geliştirmek için sayısız saat harcamaktan kurtulursunuz. Bu üç kuralı uygulayın, üç adımı izleyin. Örnek olmanız gerektiğini unutmayın. Kendiniz yapmıyorsanız ekibinizden yapmasını istemeyin.
Küçük başlayın. Yine, mükemmellik yerine ilerleme. Bir kez deneyin. Bir sonraki sunumda dinleyicinin hatırlamasını ve sunumdan sonra tekrar etmesini istediğiniz üç mesajı yazın. Ne söyledi? Şunu söyledi. Bunu yaptığınızda hazırlığın geri kalanı çok daha kolay olur.
Daha sonra slaytları nasıl geliştirebileceğinizi düşünürsünüz. Belki daha az kelime, daha az görsel karmaşa veya başka bir şey. Küçük başlayın ama şimdi başlayın.
Galen Low: Bunu sevdim. Yinelemeli.
Renaud Taburiaux: Kesinlikle. Projelerimizde yaptığımız bir şey. Sprint'ler yapıyoruz, tek seferde bir adım ilerliyoruz, geri bildirim ve kullanıcı incelemesi alıyoruz, testler ve keşif çalışmaları yapıyoruz. Ancak bunu sunumlar için yapmıyoruz.
Bu nedenle zaten iyi yaptığınız şeyleri sunumunuza uygulayın.
Galen Low: Şimdi anlaşılıyor. Sunum Sprinti, kitabının adı.
Renaud Taburiaux: Evet. Sprint diyorum çünkü gerçekten kısa ve odaklı olması gerekiyor. Zaman kaybetmek istemiyoruz.
Sunum hazırlığı en fazla birkaç saat sürer. Hangi adımı attığınıza dikkat edersiniz. Her seferinde bir adım atarsınız. Bu yüzden sprinttir. Ancak yeniden başlamanız gerektiği için de sprinttir.
Sunumun sonunda, sunumdan sonra tekrar düşünme aşamasına dönüp değerlendirme yaparsınız. Bir dahaki sefere neyi daha iyi yapabilirim? Bunu yazarsınız. Bir sonraki sunumunuz olduğunda yeniden kontrol edersiniz. Daha iyi ne yapacağımı söylemiştim?
Değerlendirme ve geriye dönük incelemenin amacını görmediğimiz için bunu yapmıyoruz. Ancak ekibinizle sunumdan sonra birkaç dakika ayırıp rahatlamak, stres atmak önemlidir.
Nasıldı? Nasıl hissettin? Ne kadar iyi olduğunu değerlendirmek için ölçütlerimiz var mı? Bir dahaki sefere neyi daha iyi yapabiliriz? Hazırlığı ve sunumu yeniden yapmamız gerekseydi neyi farklı yapardık?
Bu yüzden yine sprinttir. Ona geri dönersiniz. Çeviklikteki sprint kavramına dönersiniz. Oturumunuzun, sprintinizin veya yinelemenizin sonunda bir sonraki sprintte ne yapacağınızı sorarsınız.
Galen Low: Buna bayıldım.
Renaud Taburiaux: Evet, şimdi duralım.
Galen Low: Topluluğumdan gelen pek çok soru var. Bugün zamanımızın kalacağını sanmıyorum ama bunları topluluk içinde yanıtlayacağız. Bizi dinleyen ve topluluğumuzda olmayan kişiler kitaptan ve yaptığın işlerden nereden daha fazla bilgi edinebilir?
Renaud Taburiaux: Kitap Amazon'da mevcut. presentation-sprint.com adresinde bulabilirsiniz. İçerideki araçları, çalışma tuvalini, iş akışını ve kontrol listesini presentation-sprint.com adresinden indirebilirsiniz. Her şey ücretsiz.
Başlamak için kitabı satın almak zorunda değilsiniz. Lütfen sunumunuzu geliştirmeyi deneyin. Bir süre sonra yapıyı ve sunumunuzu nasıl yapılandıracağınızı daha derinlemesine öğrenmek isteyebilirsiniz. Stresi yönetmek için bazı ipuçlarından söz ediyorum. Ancak başlangıçta araçları ve kontrol listesini indirin. İlk bölümü presentation-sprint.com adresinden indirebilirsiniz.
İsterseniz benimle iletişime geçin. Ekibinize kısa bir sunum yapmak için gelebilirim. Memnuniyet duyarım. Bu yöntemi ve çerçeveyi yaymak istiyorum. Web sitesinde LinkedIn bilgilerimi ve e-posta adresimi bulabilirsiniz. Tekrar söylüyorum: küçük başlayın, şimdi başlayın.
Galen Low: Buna bayıldım. Tüm bağlantıları aşağıdaki program notlarına ekleyeceğim.
Renaud, bugün bana katıldığın için çok teşekkürler. Çok keyifliydi.
Renaud Taburiaux: Beni davet ettiğin için çok teşekkür ederim. Proje yöneticileri olarak geçmişlerimiz nedeniyle gerçekten aynı çizgide olduğumuzu düşünüyorum. Buradaki kötü alışkanlıklar ve hayal kırıklıkları hakkında çok şey paylaşıyoruz. Dinleyicilerine daha iyi işler yapmaları için yardımcı olabildiğimiz için çok mutluyum.
Galen Low: Gerçekten rahatlatıcı oldu. Teşekkürler.
Herkese merhaba, işte böyle. Her zaman olduğu gibi, benzer düşünen binden fazla proje yönetimi savunucusuyla sohbete katılmak isterseniz topluluğumuza katılın! Daha fazla bilgi için theDPM.com/membership adresini ziyaret edin. Bugün dinlediklerinizi beğendiyseniz lütfen abone olun ve thedigitalprojectmanager.com üzerinden iletişimde kalın. Bir sonraki bölüme kadar, dinlediğiniz için teşekkürler.
