Projeleri yönetmenin ötesinde, proje liderleri olabilmek için duygusal zekâmızı nasıl kullanabiliriz? Ben Aston, Bilinçli Proje Lideri kitabının yazarı Colin Ellis ile pozitif bir proje kültürü oluşturmayı ve ekiplerimizin başarıya ulaşmak için sürece dahil ve motive olmalarını sağlayacak şekilde projelerimize liderlik etmeyi konuşuyor.
Konuşma Metnini Okuyun:
Podcast'lerimizin konuşma metinlerini bir yazılım programı kullanarak oluşturmaya çalışıyoruz. Bot her zaman yüzde 100 doğru çalışmadığı için lütfen yazım hatalarını mazur görün.
Ben Aston:
Dinlediğiniz için teşekkürler. Ben Ben Aston ve bu, The Digital Project Manager podcast'i. Bugün, proje yönetimi yazarı, konuşmacı, eğitmen ve mentor Colin Ellis bana eşlik ediyor. Kendisi Liverpoollu; şu anda Avustralya'yı evi olarak görüyor. Güneşli Melbourne'de, hatta belki yağmurlu Melbourne'de; bilmiyorum. Ancak programa katıldığın için teşekkürler Colin.
Colin Ellis:
Benim için bir zevk Ben; bugün hava güneşli. Bugün hava 24 derece, bu güzel. Dün yağmurlu Melbourne olurdu.
Ben Aston:
Havanın nasıl olduğunu anlayarak başlamak her zaman iyidir. Teşekkürler-
Colin Ellis:
Bu, yapılabilecek çok İngiliz bir konuşma.
Ben Aston:
Kesinlikle.
Colin Ellis:
Bunu erkenden aradan çıkaralım.
Ben Aston:
Vancouver'da yağmur yağıyor. İlgilenenler için söyleyeyim; Vancouver'da son birkaç haftadır yoğun yağmur yağıyor, ancak tahmin-
Colin Ellis:
Ben, insanların bilmediği şey şu: Biz İngilizler havadan bahsettiğimizde aslında havadan bahsetmiyoruz; duygularımızdan bahsediyoruz. “Hava nasıl?” “Aslında biraz kapalı, yağmur ihtimali var.”
Ben Aston:
Kesinlikle. İyi haber şu ki önümüzdeki birkaç hafta için Vancouver hava tahmini güneşli.
Colin Ellis:
Bu iyi.
Ben Aston:
Biraz bulutla birlikte. Yani her açıdan iyi. Bu, aslında The Digital Project Manager podcast'i için bir ilk. Dürüst olmak gerekirse çok fazla podcast olmadı, ancak daha önce hiç burada yaptığımız gibi bir şey yapmadık: Biriyle belirli bir makale hakkında konuşmadan, sadece sohbet ediyorum. Colin iletişime geçti ve yazdığı, konuştuğu bazı şeylerin gerçekten ilginç olduğunu düşündüm. Bu yüzden “Colin, programa katılır mısın?” dedim. O da evet dedi; işte buradayız. Colin'in çokça bahsettiği konulardan biri proje liderliği. Ben de bu konuya, güçlü bir proje, ekip kültürü geliştirmeye ve projelerimizi başarıya nasıl taşıyabileceğimize çok önem veriyorum. Ancak tüm bunlara dalmadan önce, Colin ile tanışmamış olanlar için biraz kim olduğunuzu öğrenelim.
Colin, bu programı açıkça The Digital Project Manager podcast'i olarak adlandırıyoruz. Dijital proje yönetimi ile proje yönetiminin farklı şeyler olup olmadığı konusunda çok fazla tartışma olduğunu biliyorum. Bunu daha sonra ele alabiliriz; ancak mesleğiniz gereği dijital proje yöneticisi değilsiniz ya da en azından kendinizi böyle tanımlayacağınızı sanmıyorum. O hâlde hikâyenizden biraz bahsedin. Proje yönetimine nasıl girdiniz?
Colin Ellis:
İlginçtir, ilk proje yöneticiliği işim o dönemde muhtemelen sizin dijital proje yönetimi rolü olarak değerlendireceğiniz bir işti; ancak 1990'ların sonlarında “dijital” kelimesini gerçekten kullanmıyorduk. Ben, dünya 2000 yılında sona erecekmiş gibi tüm panik düğmelerine basıyorduk. O dönemde Liverpool Echo adlı Liverpool gazetesinde telefonla satış yapıyordum. Gazete alanı satmakta pek iyi değildim. Gerçi barlar ve kulüpler bana uygun mükemmel bir işti; Liverpool'daki tüm işletmeciler beni tanıyordu. Ama sanırım ilişkiler kurma ve ekipler oluşturma konusunda iyi olmalıyım ki bana proje yöneticisi olmak isteyip istemediğimi sordular. Ben de “Proje yöneticisi nedir?” dedim. Onlar da “Bir araban, bir telefonun olacak ve dört yıl boyunca Birleşik Krallık'ta seyahat edeceksin” dediler. Ben de “Kesinlikle proje yöneticisi olmak istiyorum” dedim. Böylece başladım.
Gazetelerde reklam sistemlerini ve gazete satış sistemlerini değiştiriyorduk. Bunun 1997'de ne kadar yeni olduğunu anlatamam; gerçekten inanılmazdı. Proje yönetimine girişim böyle oldu ve evet, bunun üzerinden 20 yıl geçti. Yirmi yıl.
Ben Aston:
İlginç; ben de benzer bir yerden geldim. Çok bilinmeyen bir gerçek ve tuhaf bir şekilde LinkedIn'de bundan bahsetmiyorum. Milenyum hatasından söz ettin; bu açıkça önemli bir şeydi. Computer 2000 adında bir şirkette çalıştım.
Colin Ellis:
İşte böyle.
Ben Aston:
Computer 2000'de telefonla satış yapıyordum. Benim hikâyem de böyle başladı. Bir sürü berbat iş yaptım ama bu da onlardan biriydi. Başlangıçta Computer 2000 için bilgisayarlar kuruyordum; fabrikada sunucular yapıyordum. Sonraki yıl geri döndüm ve telefonla satış yapmaya başladım. İnsanları Microsoft konferanslarımıza ya da hafta sonu gezilerimize katılmaya ikna etmeye çalışıyordum. Ne sattığımı bile hatırlamıyorum. Sanırım iyi bir teklifti; insanlara ücretsiz bir hafta sonu veriyor, karşılığında yalnızca bir seminere katılmalarını istiyordum.
Colin Ellis:
Evet.
Ben Aston:
Ama insanın ruhunu tüketiyor. Bana öyle gelmişti.
Colin Ellis:
Bazı insanlar buna diğerlerinden daha doğal biçimde uygundur. İnsanlarla sohbet etmeyi severdim Ben; sanırım nedeni buydu.
Ben Aston:
Evet, sizinle konuştuklarında.
Colin Ellis:
Evet, telefonlarını yüzünüze kapatmadıkları zaman.
Ben Aston:
Kesinlikle.
Colin Ellis:
Pat.
Ben Aston:
Evet. Telefonu kapattığınız anda tekrar çalıyor. Otomatik bir sistemdesiniz ve kazanmanız mümkün değilmiş gibi hissediyorsunuz. Neyse, telefonla satıştan ve tüm avantajlardan sonra gerçek bir proje yöneticisi oldunuz.
Colin Ellis:
Evet, gerçek bir proje yöneticisi oldum. Biliyor musun, ilk başladığımda ve bu hikâyeyi sık sık anlattığım gibi, aslında ne yaptığımı bilmiyordum. Project Management Institute yakın zamanda bir araştırma yayımladı; proje yönetimine giren insanların yüzde 70'inin bunu ikinci kariyeri olarak yaptığını söylüyordu. Benim için de, senin için de kesinlikle böyleydi. Gerçek bir proje yöneticisi olmak için işe alınma nedenim olan insanlarla ilgili becerileri kullanmam gerekiyordu; fakat planlama konusunda iyi değildim, oysa bu da çok önemliydi. Geçen hafta ya da önceki hafta duygusal zekâya ve gerçek zekâya sahip olmanın önemi hakkında bir blog yazdım. Bu yüzden gerçekten ama gerçekten iyi plan yapmayı ve teknik işleri öğrenmem gerekti.
Çok sık olarak, özellikle dijital olmayan daha geniş proje yönetimi dünyasında teknik işlerden bahsederken yönteme, sürece ve planlamaya odaklanıyoruz. Oysa bunların ikisinin gerçek bir karışımı olması gerekir; çünkü bilgileri size vermeleri için bir ekip dolusu insanı motive etmelisiniz. Teknik açıdan iyi olmanız gereken şey, konuya hâkim olmaktan ziyade bir şeyi gerçekten iyi planlamak için hangi teknikleri kullanacağınızı bilmektir. Bu, dijital proje yöneticileri için biraz farklı, anladığım kadarıyla. Dolayısıyla iyi bir proje yöneticisi olmak için çevremdeki insanları izleyerek onlardan öğrenmem gerekti.
Ben Aston:
Kariyerinize geri dönersek, ne tür proje yönetimi rolleri üstlendiniz? Pek çok farklı rolünüz oldu.
Colin Ellis:
Evet, farklı roller. Beş yıl proje yöneticiliği yaptım; çoğu insan için oldukça kısa bir süre olduğunu söyleyebilirim. Sonra program yönetimine geçtim. Bunun insanlarla ilgili becerilerim sayesinde olduğunu düşünüyorum Ben. Bu becerilerin daha büyük iş parçalarına doğal olarak uygun olduğunu düşünüyorum. Daha sonra çalıştığım gazete için büyük bir PMO'nun başına geçtim. Ardından Liverpool'a geri döndüm ve büyük bir perakende şirketinde PMO yönettim. Sonra Yeni Zelanda'ya göç ettim; kamu hizmetinde çalışarak altı yıl boyunca büyük proje departmanlarını yönettim. Dört yıl önce de Avustralya'ya taşınıp buradaki kamu hizmetinde bir PMO'nun başına geçtim. Büyük altyapı ve telekomünikasyon işlerinden oluşan gerçek bir karışımdı; BT ile iş olarak adlandırabileceğimiz çalışmaların birleşimiydi. Harcanacak çok para vardı. Arada birkaç doğal afet de oldu. Son derece keyifli işlerden oluşan gerçek bir karışımdı.
Yaptığım işten her zaman keyif aldım. Dinamik proje ortamını seviyorum. Yaklaşık iki buçuk yıldır kendi hesabıma çalışıyorum. Yayına çıkmadan önce kısaca konuştuğumuz gibi, en çok özlediğim şey insanların ve ekiplerin gerçek etkileşimi.
Ben Aston:
Evet, kesinlikle. Şimdi ne yapıyorsunuz? Son iki buçuk yıldır kendiniz için çalıştığınızı söylediniz; şu anda bu nasıl görünüyor?
Colin Ellis:
“Şimdi ne yapıyorsun?” Bu, eşimin bana her gün sorduğu bir soru. “Son iki haftadır neredesin?” Şimdi yaptığım şey, öncelikle yazmak. Birkaç kitap yazdım. Özellikle duygusal zekâ konusunda eğitim veriyorum; yani kendinizin en iyi hâli olmayı ve herkesin katılmak isteyeceği ekipler oluşturmayı öğretiyorum. Bu, proje bağlamında son derece önemli. Ayrıca konuşmalar yapıyorum; farklı yerlerde pek çok konuşma gerçekleştirdim. Umarım proje yönetimi mesleğine katılan yeni nesil insanlara ilham veriyorum. Şu anda esas olarak konuşma yapmak ve eğitim vermek için ücret alıyorum.
Ben Aston:
Harika. Birkaç kitap yazdınız. Bunlardan biri The Conscious Project Leader, diğeri The Project Rots from the Head. Ancak The Conscious Project Leader hakkında konuşalım; bence bu kitap patronlardan ziyade proje yöneticilerine odaklanıyor.
Colin Ellis:
Evet, aynen öyle.
Ben Aston:
İşini düzgün yapmayan bir proje sponsorunuz varsa The Project Rots from the Head, masasında bırakabileceğiniz harika bir kitap.
Colin Ellis:
Kesinlikle öyle. Anonim olarak.
Ben Aston:
Evet, anonim olarak. Belki de üzerine “Bunu okudum ve aklıma sen geldin” yazan bir notla. The Conscious Project Leader, sizin de bahsettiğiniz gibi, daha yumuşak ve duygusal zekâ yönlerine, projelere liderlik etmeye odaklanıyor. Projeleriniz, ekibiniz ve kendiniz için başarı kültürü oluşturmaktan bahsediyorsunuz. Bence bunlar çok önemli konular. Özellikle PMP gibi süreç ve metodoloji odaklı yaklaşımlarla karşılaştırıldığında, yalnızca proje yönetmenin ve proje yöneticisi olmanın değil, proje ekibinizle birlikte lider olmanın ne anlama geldiği hakkında konuşmaya başlamamız çok önemli. Kendinizi vizyon ortaya koyan ve ekibe ilham veren kişi olarak görmelisiniz. Ancak bunu yapmak oldukça zor, değil mi? Daha önce “Ben sadece proje yöneticisi değil, aynı zamanda proje lideriyim” fikrini hiç düşünmemiş biri için bu, projenin günlük yaşamında nasıl görünür?
Colin Ellis:
Bu harika bir soru Ben ve bunu sıkça alıyorum. Çünkü liderlik denilen şeyi gereğinden fazla zorlaştırdık. Onu erişilmez bir şey hâline getirdik; daha da kötüsü, hiyerarşik hâle getirdik. Yalnızca şu masada oturduğunuzda veya şu iş tanımına sahip olduğunuzda lider olabileceğinizi düşündük. Oysa çoğu insanın, özellikle proje bağlamında, unuttuğu şey şu: Sahip olduğunuz en büyük görev, bir grup insanı harika işler yapmaya yönlendirmek ve motive etmektir. Elbette yöntemleri anlamanız gerekir. Proje yönetimi açısından gerekli tüm eğitimleri ve sertifikaları almanız, tüm kutuları işaretlemeniz gerekir; bu sizin teknik bilginizdir. Ancak en iyi projeler, ona liderlik eden kişinin ve ekip için oluşturduğu ortamın sonucudur. Her zaman böyleydi ve her zaman böyle olacak.
Dijital BT, inşaat veya telekomünikasyon alanında çalışmanız fark etmez. Beni kendi hesabıma çalışmaya yönelten şey de buydu. Bir proje yönetimi konferansına gittim ve son on yıldır duyduğum aynı eski şeylerin biraz farklı biçimlerde yeniden sunulduğunu gördüm. Bana hiç ilham verici gelmedi. Konferansa katılan insanlar daha fazlasını istiyordu ama aradıklarını bulamıyorlardı. Ben de proje yöneticilerine, sahip olmaları gerektiği söylenen yöntemlerde yer almayan şeyleri nasıl yapacaklarını anlatan bir kitap yazmak istedim. Proje yöneticisiyken beni başarılı yapan şeyin çevremdeki ekip olduğunu düşündüğümde, elbette öyleydi. Fakat onları o noktaya getirmek için yapmam gereken bazı şeyler vardı ve hiç kimse bunları anlatan bir kitap yazmamıştı. “Kendinizin en iyi hâli nasıl olursunuz? Bir mesajı dört farklı şekilde nasıl iletirsiniz? Bir duruma biraz mizahı nasıl katarsınız ve bunu yapmak için doğru zaman nedir? Etkin biçimde nasıl dinlersiniz?”
İşte bu küçük şeyler. The Conscious Project Leader'ı kısmen, bunları daha önce kimsenin gerçekten yapmamış olmasının yarattığı hayal kırıklığıyla yazdım. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar ve ne tür proje üzerinde çalışırlarsa çalışsınlar, proje yöneticilerine kendilerinin en iyi hâli olmak için gerekenleri ve dünyanın farklı bölgelerinde ya da ofisin farklı köşelerinde bulunan, çaresiz durumdaki insanlardan oluşan bir gruba nasıl ilham vererek herkesin parçası olmak isteyeceği benzersiz bir şey yaratabileceklerini göstermek istedim. “Bilinçli” kelimesi, yaptığınız şey hakkında düşünmeniz anlamına geliyor. Zaman zaman eylemlerimizi ve sözlerimizi düşünmediğimiz bilinçsiz proje yöneticileri olduk. İşte o noktada liderlik etmeyi bırakıp yönetmeye başlarsınız.
Ben Aston:
Bence bu harika; ancak savaş hikâyelerinizi merak ediyorum. Gerçek şu ki heyecan verici, belki de göz alıcı bir proje üzerinde çalışırken insanlar heyecanlanıyor. Yeni bir teknoloji kullanıyorsanız veya çığır açan bir şey yapıyorsanız proje ilgi çekici oluyor. İnsanların projeye duygusal olarak bağlanmasından, bir vizyon oluşturarak onları bu vizyona doğru yönlendirmekten ve projeyi önemsemelerini sağlamaktan bahsediyorsunuz. Peki herkes projenin tam bir felaket olduğunu düşünüyorsa bunu nasıl yaparsınız? Yirmi yıl içinde “Bir dakika, bu benim kontrolümde değil. Doğru şeyi yapmıyor olabiliriz ama yapmak zorundayız” dediğiniz pek çok kötü proje olmuştur. Kimse gerçekten-
Colin Ellis:
Harika bir soru. Bazen gerçekten inanmadığınız şeyler için heyecanlanmanız gerekir. Bir keresinde yapılması gereken bir projeye itiraz etmiştim; çünkü bir proje yöneticisi olarak görevim buydu. Bunu ekibimin haberi olmadan sponsorla bire bir yaptım. Çünkü ekibin haberdar olması bölünme ve huzursuzluk yaratırdı. Kuruluşun yapılması gerektiğini düşündüğü şeyi görünür ve sözlü olarak desteklemek benim görevimdi. Proje sponsoruna “Bunu gerçekten yapmak istiyor musunuz? Ben olsam kesinlikle yapmazdım” dedim ve bazı görüşlerimi çözüm odaklı biçimde paylaştım. Doğru şekilde yaklaştığımı düşünüyordum. Sponsor o sırada bana şöyle dedi: “Colin, bu koltukta oturduğunda bu kararları sen verirsin. Ancak şu anda kuruluş bunun yapılması gereken doğru şey olduğunu düşünüyor ve bunu sürdürmeye kararlıyız. Senden istediğim herkesin işi teslim etmesi için onları motive etmen.”
Bu biraz tokat gibi geldi. Yaşlı değildim ama kariyerimin erken dönemlerindeydim. Ben de şimdiye kadarki en iyi ekibi oluşturmaya koyuldum. Geçen hafta Amerika Birleşik Devletleri'ndeydim; birkaç konuşma yapmak için gitmiştim. Biri bana “En kötü personele sahibim. Bana bütün kötü personeli verdiler. Nasıl ekip kurabilirim?” diye sordu. Ben de “Öncelikle onlara kötü personel demeyi bırak; bunu söylediğin anda zihninde bir engel yaratıyorsun” dedim. Belki de bu insanlar hiç fırsat verilmemiş kişilerdir veya yalnızca söylentilere dayanıyorsundur. Böyle bir durumda bir vizyon oluşturmalı, nasıl davranacağınızı ve hakkında konuşmayacağınız şeyleri anlatmalısınız.
Ben sponsorumdan bu mesajı aldığımda çok açıktım: “Bu, kuruluşun yatırım yapmak istediği bir şey. Şu anda buna inanıyor olsanız da olmasanız da bunu teslim etmek bizim görevimiz. Bu işi hepimizin tamamlayabileceği bir ortam oluşturacağım.” Uygun gördüğüm her karara bire bir itiraz ettim. Kapsamı sıkı biçimde yönettim. Çok iyi bir planımız vardı. Projelerin doğası gereği birileri her zaman yeni şeyler eklemek ister; ben de kibarca hayır demeyi öğrendim. Her gün eve, kendimin en iyi hâli olduğumu bilerek gittim. Bunun nedeni kısmen defalarca başarısız olmuş olmam.
Örneğin, katılmadığım bir proje vardı. Ekibime gidip “Ben de buna katılmıyorum” dedim. Üç dört ay boyunca kırgın kaldık ve bu kırgınlığı durdurmak için hiçbir şey yapmadım. Oysa yapmalıydım; çünkü projede çalışmak istemediğimiz için her gün morali bozuk şekilde işe geliyorduk. Benim herkesi ayağa kaldırıp “Hey, bu, kuruluşun gerçekten çok başarılı olacağına inandığı bir şey” demem gerekirdi. Biri “Sen sadece domuza ruj sürüyorsun” dedi. Bu durumu ifade etmenin hoş bir yoluydu; ama bazen bir işi tamamlamak için onu daha çekici hâle getirmemiz gerekir. Ekip olarak o birliktelikten öğrendiklerinizi bir sonraki projeye taşırsınız.
Ben Aston:
Evet, bence bu harika. Benim çok yararlı bulduğum bir başka şey de şu: Bir proje ne kadar kötü olursa olsun, insanlara ilham verecek bir şey her zaman bulabilirsiniz. “Arkadaşlar, bu çok heyecan verici bir proje değil ama şimdiye kadar yaptığımız en iyi şekilde yapalım. Daha önce böyle bir proje yapmış olabiliriz; geçen sefer önemsemediğimiz için hatalarla doluydu. O hâlde bu kez geçen seferkinin iki katı hızla yapalım ve hiç hata olmasın” diyebilirsiniz. Ya da bunu bir şekilde oyunlaştırabilirsiniz. İlk bakışta sıkıcı görünen bir şeyle insanların ilgilenmesini sağlayacak bir yol bulun. Bu korkunç projedeki küçük kazanımlarınızı kutlamaya başladığınızda, insanlar arkanızda durmaya başladığı için ivme kazanırsınız. Projede oynadığınız oyuna her gün heyecanla yaklaşırsanız insanlar da bundan etkilenir. Başlangıçta gerçekten sıkıcı görünen bir proje, çalışması oldukça eğlenceli bir projeye dönüşebilir. Ekibi etrafınızda toplayıp projenin asıl amacı veya onu oyunlaştırma nedeniniz aracılığıyla önemsemelerini sağlayabilirseniz insanların bağlılığını kazanırsınız.
Colin Ellis:
Kesinlikle. Daha fazla katılamazdım. Benjamin ve Rosamund Stone Zander, The Art of Possibility kitaplarında şöyle diyor: “Bir şeyi yeterince önemsediğinizde, sevdiğiniz her şeyi alıp ona her şeyinizi verdiğinizde işler değişir.” Proje yöneticileri olarak sevmemiz gereken şey proje yönetimidir. Bu yüzden ona her şeyimizi vermeliyiz. Bu, kendimizin en iyi hâli olmak, ekip oluşturmak, farklı şeyler yapmak, enerjik gelmek ve insanları motive etmek demektir. Ancak bize öğretilen bu değil. Bize süreç dayatılıyor: “Bu süreci izlersen başarılı olursun.” Bu saçmalık. Tamamen saçmalık. Kendinizin en iyi hâli olabilir ve harika bir ekip oluşturabilirseniz sihir gerçekleşir; herkes kendini iyi hisseder ve insanlar ekibinize katılmak ister. “Ekibinizde ne yapıyorsunuz? Biz de katılmak istiyoruz” derler.
Proje yönetimi kolay değildir. Herkesin yapabileceği bir iş değildir. Bazı insanlar “Yönetim tarafını sevmiyorum” der. “Yönetimden kastın ne?” diye sorarım. “Takvimi ve riskleri takip etmek” derler. “Başka bir iş bul. Bizim yaptığımız iş bu. İş analisti ol; bunların hiçbirini yapmıyorlar. Rahat hayatları var” derim.
Ben Aston:
Evet, sadece daha fazla şey-
Colin Ellis:
İş analistlerini seviyorum.
Ben Aston:
Evet, iç kapsam genişleticileri, iş analistleri. Başarı hakkında konuşurken LinkedIn profilinize baktım ve bir tür proje başarı aracı oluşturduğunuzu gördüm. Bundan bahseder misiniz?
Colin Ellis:
Yeni Zelanda'dayken elektronik tabloyla yaptığım bir şeydi. Projeler hâlâ zamanında ve bütçesinde teslim edilen proje sayısına göre ölçülüyor; daha doğrusu proje yöneticileri böyle ölçülüyor. Bu tamamen yanlış, çünkü projelerin doğası değişkendir. IBM'e göre projelerin yüzde 40'ından azı zamanında ve bütçesinde tamamlanıyor. KPMG, bu yılın başında Yeni Zelanda'da bu oranın yüzde 30'dan az olduğunu buldu. O hâlde proje yöneticilerini öncelikle insanların onlara duyduğu güvene, yani işlerini ne kadar iyi bildiklerine ve ikinci olarak nasıl bir ekip oluşturduklarına göre ölçmeliyiz. Dijital proje yönetiminde de bunu görürsünüz; müşteri memnuniyetine çok odaklanırız. Proje yönetiminde ise ekibiniz müşteriniz, paydaşlarınız müşterinizdir. Müşterinizi veya paydaşlarınızı süreç boyunca memnun tutarsanız, zamanında ve bütçesinde teslim edip etmediğiniz neredeyse önemini yitirir.
Yönettiğim en kötü projelerden bazıları zamanında ve bütçesinde tamamlandı; ancak kendimizin en iyi hâli değildik. İşleri zorla yetiştirdik ve dış etkilerden gereksiz biçimde etkilendik. Bence müşteriler memnunsa en önemli şey budur. Bir geliştiriciyle çalıştım ve Project NPS adında bir araç geliştirdik. NPS, Net Tavsiye Sistemi anlamına geliyor; kuruluşlar hizmetlerinden duyulan memnuniyeti böyle ölçüyor. Aynı şey liderlik ve proje yönetimi için de geçerli olmalı. Müşterileriniz mutluysa iyi iş çıkarıyorsunuz demektir. Ayrıca nasıl gelişebileceğiniz konusunda da görüşler elde edersiniz.
Ben Aston:
Harika. Bu bir uygulama mı? Nasıl çalışıyor?
Colin Ellis:
Neredeyse bir anket aracı gibi, ancak çok basit üç sorudan oluşuyor. Mobil cihazda görüntüleyebilir veya mobil cihaz üzerinden doldurabilirsiniz. Ardından proje yöneticisi olarak bir puan alırsınız. Her ay müşteri geri bildirimlerine dayalı bir puan elde edersiniz. Proje yönetimi açısından artı 40'ın üzerindeki her puanın iyi olduğunu söylerim. 40'ın altındaysa üzerinde çalışmanız gereken şeyler var demektir. Harika olan şu ki paydaşlarınız size geliştirmeniz gereken konular hakkında geri bildirim veriyor. “İşte puanınız; ayrıca işte…” şeklinde gerçek anlamda olumlu bir yanı var. Elbette daha fazla konuşma yaratmak istiyoruz. Amacımız bu. Proje yöneticilerinin paydaşlarla daha fazla konuşmasını ve insanların söyleyeceklerini önceden anlamasını istiyoruz. Sonunda araç gereksiz hâle gelmeli; çünkü vurgu yeniden harika konuşmalara, öz farkındalığın artırılmasına ve genel müşteri deneyiminin iyileştirilmesine dönmeli.
Ben Aston:
Kulağa hoş geliyor. Araçlardan bahsetmişken, kitabınızdaki bölümlerden biri iş birliği araçlarıyla ilgili. Bu konu ilgimi çekiyor; çünkü iş birliği araçlarını sevsem de Slack gibi araçların veya piyasadaki dijital proje yönetimi araçlarının aslında ekibe liderlik etmeyi zorlaştırabileceğini düşünüyorum. Birbirimizden birkaç metre uzakta oturup konuşmak yerine birbirimize yazıyoruz. Ekip duygusu azalıyor; insanlar ofiste yanımıza gelmek, telefon etmek veya Skype'ta konuşmak yerine yazmayı tercih ediyor. Her zamankinden daha az konuşuyor, daha çok yazıyoruz. Özellikle uzaktaki bir ekibe liderlik ederken, görünüşte yararlı olan bu araçlar proje yöneticisi olmaktan öte, projeye liderlik etmemize gerçekten yardımcı oluyor mu?
Colin Ellis:
Öncelikle bir araca gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını sormanız gerektiğini her zaman vurgularım. Benim sıralamam yüz yüze, telefon, araç şeklindedir. Mümkün olduğunda her şeyi yüz yüze yaparım. Ancak birden fazla proje yönettiğinizde her yerde aynı anda bulunamazsınız. E-postayı hiç sevmedim ve hiçbir zaman da sevmedim. Çok fazla şey e-postayla yapılıyor. Çok fazla e-postada bilgi için kopyaya ekleniyoruz veya insanlardan yanıt bekleniyor. Ben ve ekibim, hızlı soruların yanıtlarını almak için Slack kullanıyoruz. Gelen kutumda e-posta istemiyorum; işletme yöneticim veya içerik direktörüm hızlı bir yanıt istiyorsa bir iş birliği aracı kullanabileceklerini biliyorlar.
Ancak ekiplere her zaman şunu söylerim: Başlangıçta bir araya gelin. Proje yöneticilerinin üç işi vardır: Ekibi kurmak, planı oluşturmak, projeyi teslim etmek. Ekibi kurarken bir araya gelip “Bir iş birliği aracına ihtiyacımız var mı?” diye sorun. Üçten fazla proje yönetiyorsam ve sanal ekiplerim de varsa araçlar işe yarayabilir; ama herkesi tamamen şaşırtabilir de. Bu, kuruluşunuza, yaşınıza ve sektörünüze bağlı olarak sorulması gereken bir sorudur. Birbirinizle “Burada iletişim kurmanın en iyi yolu nedir?” diye konuşmalısınız. Farklı zaman dilimlerindeyseniz Melbourne'de yaşayan biri olarak Vancouver'daki Ben'le iletişim kurmanın en iyi yolu nedir? Cevap, Melbourne saatiyle 15.00'te telefon görüşmesi yapmaktır; çünkü Ben'in uyanık olduğunu ve Colin'in de öğleden sonra 3'te uyanık olması gerektiğini biliyorum.
Uyuduğumuz zamanlarda bir araç yararlı olabilir. Teknoloji bize seçenekler sunuyor; önemli olan başlangıçta bu seçenekleri anlamak ve ekip olarak işleri iyileştirip iyileştirmeyeceğine karar vermek. İyileştirmeyecekse sıralama her zaman yüz yüze, telefon, araç olmalı.
Ben Aston:
Araçlardan bahsetmişken, son zamanlarda zihninizde büyüyen veya “Herkes bunu bilmeli” dediğiniz herhangi bir araç keşfettiniz mi?
Colin Ellis:
Dünya çapında kullanılan özel bir araç yok. Bence araçlar bir işi yapmanıza yardımcı olmak için vardır. Eskiden işleri, görevleri ve notları kasap kâğıtlarına ve yapışkan notlara yazardık. Şimdi bunu yapmak için Trello kullanıyoruz; paylaşılmış bir Trello panomuz var ve kullanımı çok kolay. Atlassian'ın projelerde çalışan insanlar için bazıları ücretsiz olan harika araçları var. Ancak ben hiçbir zaman büyük proje yöneticisi araçlarına inanmadım. Büyük proje departmanlarını yönettim ve bilgiyi merkezileştirmenin kaliteyi artıracağı anlamına gelmediği için 500.000 veya 1 milyon dolarlık büyük bir araç yatırımını hiçbir zaman haklı çıkaramadım. Bu yüzden-
Ben Aston:
Büyük bir kurumsal projeyi yürütürken araç setinizde genellikle neler var?
Colin Ellis:
Son işimde herkesin Microsoft Project kullanmasını sağladım; çünkü zamanlama için tek araç buydu. Herkesin doğru kullanmayı öğrenmesi için eğitim verdik. Bazı insanlar görevlerini takip etmek için Trello kullanıyordu. Kurumsal düzeyde ortak bir Trello panomuz yoktu; insanların ihtiyaçlarına bağlı olarak farklı projelerde farklı şeyler kullanmasına izin verdik. Slack henüz başlangıç aşamasındaydı, bu yüzden biraz kullandık. SharePoint kullandık ve küçük wiki sayfalarımız da vardı. Ben ve ekibim Trello ve Slack kullanıyoruz. Kitaplardan ve makalelerden not almak için OneNote'u yoğun biçimde kullanıyorum. Kitabımı da OneNote kullanarak yazdım. Hayatı kolaylaştıran basit şeyler bunlar. Bu nedenle insanlar proje yönetimi araçlarına bakarken Atlassian'ın proje yöneticileri için iyi bir araç seti olduğunu düşünüyorum; çünkü araçlar basit, anlaşılır ve kullanımı kolay. İşleri yapma şeklinizi basitçe iyileştirebilecek her şeyin faydalı olacağına inanıyorum.
Ben Aston:
Kapanış olarak, bugün bizi dinleyen ve proje yöneticiliğinden proje liderliğine geçmek isteyen kişiler için tek bir öneriniz var mı? Bu geçişi yapmak için ilk adım nedir?
Colin Ellis:
İlk adım öz farkındalığınızı geliştirmektir. Neyde iyi olduğunuzu bilme konusunda gerçekten çok iyi olmalısınız; çünkü insanlar bunu kabul etmekte pek iyi değildir. Neyde iyisiniz? Ayrıca birlikte çalıştığınız insanlara geliştirebileceğiniz yönlerin neler olduğunu sorun. Ardından kendinizi durmaksızın geliştirin Ben. Durmaksızın. Ben iki yıl öncesine kadar bir iş kitabı bile okumamıştım; şimdi bu bana çok saçma geliyor. Bunu geçen hafta LinkedIn'de paylaştım. Neden yaptığımı bilmiyorum. Kendinizi durmaksızın geliştirin. İşleri yapmanın farklı yollarını araştırın. Ancak bir proje yöneticisi olarak sizden her şeyden çok beklenen iyi bir insan olmanız, insanlara doğru şekilde davranmanız ve iletişim kurmanız, iyi bir ekip oluşturmaya odaklanmanız, projenizi planlamak için teknik olarak ne bilmeniz gerektiğini anlamanız ve insanları sonuca ulaşmaları için yönlendirmeye ve motive etmeye devam etmenizdir. Bunların hepsini iyi yaparsanız işinizle ilgili pek fazla şikâyet olmaz.
Benim için bir zevkti. Beni programa aldığın için çok teşekkürler Ben.
Ben Aston:
Harika. Colin, bize katıldığın için çok teşekkürler. Bugün seni aramızda görmek harikaydı. Bu sohbete katkıda bulunmak isterseniz yazıyı yayımlayacağız; gönderiye yorum yapabilir ve thedigitalprojectmanager.com'un topluluk bölümüne giderek Slack ekibimize katılabilirsiniz. Orada her türden ilginç konuşma bulacaksınız. Tartışmaya orada devam edelim. Bir sonraki bölüme kadar dinlediğiniz için teşekkürler.
