PM’ler Üretken Yapay Zekâ Dünyasında Nasıl Daha Fazla Stratejik Değer Sunabilir?

Galen Low: Herkese merhaba; proje yöneticilerinin üretken yapay zekâ dünyasında nasıl stratejik değer sunabileceğine ilişkin panel tartışmamıza hoş geldiniz. Üyelerimizin ve VIP konuklarımızın Digital Project Manager'a katkıda bulunan uzmanlarla doğrudan etkileşim kurabilmeleri için her ay bu tür etkinlikler düzenliyoruz. Beni tanımayanlar için adım Galen. Digital Project Manager'ın kurucu ortağıyım ve bugün sunucunuz olacağım. Panelistlerimizle tanışalım.

İlk olarak eski Figma program yöneticisi, kariyer koçu ve genel olarak harika bir insan olan Jean Kang bizimle. Jean, kısa süre önce LinkedIn Learning'de yapay zekânın proje yönetiminde kullanımı üzerine bir kurs başlattın. Seni hazırlıksız yakalayıp, kurs yayımlandığından beri aldığın en tuhaf geri bildirimin ne olduğunu sormak istiyordum.

Jean Kang: Çok tuhaf sayılmaz, ancak bazı kişiler neden bunun özellikle proje yönetimine yönelik olduğunu sordu. Neden genel bir yapay zekâ eğitimi olamıyormuş? Bunu oldukça ilginç buldum. O anda kendisine yanıt verme fırsatım olmadı ama yapay zekâ geliştikçe belirli kullanım alanları, farklı nişler ve farklı sektörler göreceğimizi düşünüyorum. Bunun gerçekleşmesi kaçınılmaz.

Galen Low: Bu oldukça ilginç ve bence buna da değineceğiz. Burada olduğun için teşekkürler.

Sırada beni düzelt Ordonna, seni olduğundan daha az mı anlatıyorum bilmiyorum ama Fortune 500 şirketlerinde dijital program yöneticiliği yapmış ve son derece başarılı bir proje yönetimi koçu olan Ordonna Sargeant da bizimle. Seni bu etkinliklerin bir parçası olarak görmek her zaman büyük bir zevk. Etkinlikten önceki bekleme odasında, seni aramızda bulundurmanın ne kadar eğlenceli olduğundan bahsediyorduk. Instagram'da paylaşımlarına bakarken veri ve yapay zekâ üzerine bir etkinliğe ev sahipliği yaptığını gördüm. Bu deneyimden aldığın en ilham verici çıkarımı paylaşabilir misin?

Ordonna Sargeant: Öncelikle beni davet ettiğiniz için teşekkür ederim. Burada olduğum için gerçekten heyecanlıyım. Her zaman çok eğlenceli oluyor. Panel tartışmalarınız daima keyifli. Düzenlediğimiz veri ve yapay zekâ zirvesinden aldığımız en önemli çıkarımlardan biri, üretken yapay zekâ ile yapabileceğimiz çok fazla şey olması ve şu anda çok sayıda kavram kanıtlama çalışmasının yürütülmesi. Yapay zekâyı riski izlemek, müşterilerimizi daha iyi anlamak veya kişiselleştirme yapmak için kullanabileceğimiz farklı yollar üzerinde çalışıyorlar. Yapay zekâya yaklaşmanın çok farklı yolları var.

Ancak elbette riskten kaçınan bir yaklaşımımız var. Bu nedenle acele etmiyor, sistemin taraflı olmadığından ve veriler konusunda güvenli davrandığımızdan emin oluyoruz. Yine de harikaydı ve bu konuda gerçekten heyecanlandım.

Galen Low: Buna bayıldım. Toronto'daki Collision konferansına yeni katıldım ve elbette her şey yapay zekâ ile ilgiliydi; bütün girişimler de öyleydi.

Kavram kanıtlama çalışmaları ve girişim kuruluşları çok fazlaydı ama ana tema kesinlikle frene basmaktı. Herkes frene basmaktan söz ediyordu. Yapabileceğimiz çok fazla şey var. Teknoloji bunu mümkün kılıyor ama yapmalı mıyız? Bu konuya da biraz daha derinlemesine gireceğiz. Çok teşekkürler.

Üçüncü panelistimiz, WorkTipsPro adlı koçluk çalışması aracılığıyla insanların yüksek ücretli proje yönetimi rollerine yerleşmesine yardımcı olan konuşmacı ve koç Mukhtar Kadiri. Mukhtar, son zamanlarda her yerde karşıma çıkıyorsun. Akışımın her yerindesin. Podcast'lerde yer alıyor, konuşmalar yapıyor, çocukların doğum günü partilerine katılıyorsun.

Proje yönetimi, yapay zekâ veya genel olarak kariyer gelişimi hakkında, sence artık çürütülmesi gereken ve sürekli karşılaştığın bir efsane nedir diye merak ediyorum.

Mukhtar Kadiri: Çürütülmesi gereken efsane ne mi? Bence efsanelerden biri, yapay zekânın işlerimizi elimizden alacağı. Muhtemelen siz de aynı şeyi duymuşsunuzdur: Yerinden edilecek kişiler teknolojiyi nasıl kullanacağını bilmeyenler olacak.

Bence proje yönetiminin varlığını sürdüreceği ve bu teknolojinin ana akıma taşınmasına yardımcı olarak giderek daha önemli bir rol oynayacağımız da başka bir gerçek. Bu konuda iyimserim.

Galen Low: Bundan daha iyi bir geçiş cümlesi kuramazdım.

2024 yılının haziran ayındayız ve proje yöneticisi olmak için bunun en kolay dönem olmadığını söylemek adil olur. Rollerimiz, özellikle teknoloji sektöründeki işten çıkarma dalgalarından etkilendi. Üretken yapay zekâ araçlarının hızlı biçimde benimsenmesine tanık oluyoruz. Genel olarak da küresel ekonomi şu anda oldukça belirsiz.

Ancak Mukhtar, senin de belirttiğin gibi bu konuya olumsuz yaklaşmak yerine bugün her şeye iyimser bir açıdan bakmak ve proje yöneticisinin stratejik değerini nasıl yeniden çerçeveleyebileceğimizi konuşmak istedik. Hepinize yalnızca bugün bir PM olarak hayatta kalmanız değil, umarız gelişmeniz için de bir plan sunmak istiyoruz.

Peki. Uzun, daha uzun; belki biraz fazla iddialı oldu ama konuya yaklaşımımız bu. Bugün işe günümüzden başlayıp bunu keşfetmeyi düşünüyorum ve tüm panelistlerden görüş alacak olsam da ilk olarak Jean'e söz vereceğim.

Şu anda gördüğüm şey şu: Beceri raporları, iş piyasası raporları, LinkedIn ve diğer kaynakların hepsi proje yönetimini bugün en çok talep gören becerilerden biri olarak listeliyor. Öyleyse proje yöneticilerinin neden toplu hâlde işten çıkarıldığını düşünüyorsun?

Jean Kang: Raporu gördüm. LinkedIn'de dolaşıyordu ve “Evet, kesinlikle; buna ihtiyacımız var, bu çok doğru” diye düşündüm. Buna farklı bir açıdan bakacağım. Son iki yıldır LinkedIn akışımda çok sayıda teknoloji çalışanının işten çıkarıldığını gördüm. Ailemden ve arkadaşlarımdan da etkilenenler oldu. Ancak açıkçası proje yöneticilerinin veya program yöneticilerinin işten çıkarıldığını görmedim.

İşten çıkarıldığını gördüğüm işlev ve roller çoğunlukla satış, işe alım ve pazarlama alanlarındaydı. Benim gördüğüm tablo bu. Bunun yaşanmadığını söylemiyorum; yalnızca benim gözlemim bu yönde. Mukhtar'ın sözlerine dönerek proje yönetiminin varlığını sürdüreceğine gerçekten inanıyorum.

Kısaca bağlam vereyim. Figma'da üç ay önce ayrılmadan önce işe alım görüşmelerinin bir parçasıydım. Bütçeyi kısıtlı kullanıyoruz; hangi rollere yatırım yapmalıyız diye düşünüyorduk. İnanın, liderlik ekibi PM ağırlıklı rollere yatırım yapmak istiyordu. Belki o kişilerin unvanı PM olmayabilir ama projeleri koordine edebilen, ilerletebilen, farklı paydaşlarla çalışabilen ve işlerin tamamlanmasını sağlayan birini istiyorlar. Benim görüşüm bu.

Galen Low: Bunu gerçekten takdir ediyorum. O hâlde herkes Jean ile bağlantı kursun; çünkü onunla bağlantıda olanlar hâlâ işlerinde harikalar yaratıyor. Hayır, şaka bir yana, bu farklı bakış açısını takdir ediyorum. Çünkü bazen, kusura bakmayın ama manşetler bugünlerde çok sansasyonel olabiliyor.

Sanki her şey ters gidiyormuş gibi görünüyor. Ancak bu, her yerde ters gittiği anlamına gelmez. Kesinlikle bazı kişilerin NPM rollerinde işten çıkarmalardan etkilendiğini gördüm ama bu durumun her yerde yaşandığı veya her şeyin felaket olduğu anlamına gelmez. Bu bakış açısını takdir ediyorum.

Mukhtar, kendi çalışmalarında, yolculuklarında ve maceralarında neler gördüğünü bize anlatır mısın? Proje yönetimi dünyasında insanların işten çıkarmalardan etkilendiğini görüyor musun?

Mukhtar Kadiri: Evet, bazı PM'ler etkilendi ama Jean'e katılıyorum; diğer işlevlere kıyasla çok fazla PM'nin etkilendiğini görmedim.

Bir araştırmaya bakıyordum. Birisi hangi rollerin etkilendiğini analiz etmişti. Listenin başında insan kaynakları ve işe alım çalışanları vardı. Ne yazık ki genellikle ilk işten çıkarılanlar onlar oluyor. Ardından müşteri başarısı işlevindeki kişiler, sonra da yazılım mühendisleri geliyordu.

İçinde bulunduğumuz dönem özellikle zor; çünkü yazılım mühendisliği uzun süre çok istikrarlı bir alan olarak görülüyordu. Ancak şimdi pek çok yazılım mühendisinin işten çıkarıldığını görüyoruz. Bu nedenle proje yönetimini düşünmeye başlamadan önce bile etkilenen birkaç işlev var.

Belki de bu, yeni bir araba ararken belirli bir marka almaya çalışmanız ve birdenbire o arabayı etrafınızda daha sık görmeye başlamanız gibidir. Belki olan budur. Ancak verilerin proje yöneticilerinin işten çıkarma istatistiklerinde orantısız biçimde temsil edildiğini gösterdiğine inanmıyorum.

Galen Low: Evet, başlangıçta söylediğimiz gibi ekonominin genelinde, işletmelerde bir baskı var. İşletmeler belirsizlik ve karmaşıklıkla uğraşıyor, işleri yürütmek zorundalar. Araba örneğinde söylediğin şeyi tamamen anlıyorum. Nereye baksam proje yöneticilerini ve iş bulma zorluklarını görüyor gibiyim.

Ancak bunun diğer meslekleri de etkilemediği anlamına gelmiyor. Geliştiriciler konusundaki söylediklerini de anlıyorum. İnsanların bu dalgadan geçtiğini izledim. “Bu güvenli bir iş, her şeyin koda ihtiyacı var, henüz hiçbir şey bizim yerimizi alamaz” diyorduk. Sonra Python'u ChatGPT aracılığıyla öğrenen meslektaşlarım oldu.

Donna, seni biraz hazırlıksız yakalayıp şunu sormak istiyorum: Çevrende veya şu anda bulunduğun yerde proje yönetimi yeteneği kazanmaya çalışan kişiler görüyor musun? Çok fazla dönüşüm ve proje yaşanıyor. İşe alım yapan kişiler ve bunun ardındaki nedenler açısından ne görüyorsun?

Ordonna Sargeant: Daha önce söylenenlere gerçekten katılıyorum. İşe alım tarafında, işten çıkarma tarafından daha fazlasını görüyorum. Proje yönetimi beceri setine sahip kişiler arıyorlar. Şimdiye kadar kimsenin “proje yönetimi gereğinden fazla önemseniyor” dediğini görmedim.

Yetki sahibi olmadan liderlik edebilen ve özerklikle çalışabilen kişiler arıyorlar. Bu beceri setine ihtiyaç duyuyorlar. Farklı seviyelerde farklı pozisyonlar olduğunu duydum. Yöneticiler, direktörler ve başkan yardımcıları var; hepsi proje yönetimi beceri setine sahip birine ihtiyaç duyduklarını söylüyor.

Gördüğüm farklı rollerde, hâlâ bir projeyi başlangıçtan kapanışa kadar yönetebilen kişiler aranıyor; özellikle de farklı metodolojilerle çalışabilenler. Bazı ekipler hâlâ şelale yöntemiyle çalışıyor. Pek çok ekip hibrit çalışıyor; üst yönetim yalnızca bir tarih istiyor.

Ekip ise çevik bir uygulama süreci yürütüyor. Bu yüzden LinkedIn'de takip ettiğiniz gerçek liderlere ve kişilere yakın durmanız çok önemli. Birinin pozisyon paylaştığını gördüğünüzde onu takip edin; büyük olasılıkla tekrar paylaşım yapacaktır. İşe kimin alım yaptığını takip etmek için yaptığım şeylerden biri bu.

İş arayan arkadaşlarım var ama ben de çok fazla işten çıkarma görmedim. Buna katılıyorum.

Galen Low: İşte bu. Bunu belirttiğin için teşekkürler. Çünkü çoğu durumda unvanın her zaman “proje yöneticisi” olmadığını düşünüyorum. Başkan yardımcısı gibi rollerden bahsettin; teslimat yapmak bir beceridir. Önemli olan unvan değil, sorumluluk ve beceri setidir. Buna biraz sonra daha fazla değineceğiz.

Biraz daha uygulamaya dönük bir konuya geçmek istiyorum. Ben de dâhil olmak üzere insanlar üretken yapay zekânın proje yöneticilerinin daha stratejik hâle gelmesi için bir fırsat sunduğunu söylüyor. Ancak bu araçları öğrenmeniz de gerekiyor ve bu da tam zamanlı bir iş gibi görünüyor. Donna ve Jean, ikisini aynı anda yapmanın anahtarını paylaşabilir misiniz? Rolümüz değişirken hem nasıl stratejik olabilir hem de bu yeni araçları öğrenebiliriz?

Jean, sen neler görüyorsun?

Jean Kang: İki yönlü bir yaklaşım olduğunu söyleyebilirim. Biri zihniyet, diğeri uygulama. Zihniyet açısından önemli olan, kimsenin yapay zekâyı tamamen çözmediğini kabul etmek. Bazı kişiler yapay zekâ uzmanı olduğunu söyleyebilir ama bu alan o kadar hızlı gelişiyor ki ben bile kendimi uzman olarak görmüyorum.

Kursu hazırlarken şunu fark ettim: Öğrenmeyi küçük parçalara bölmem gerekiyordu. Tükenmeden nasıl öğrenebilirim? Kendi iş akışımda bana değer sağlayacak şeyleri nasıl öğrenebilirim? Çalışıyorsanız, yöneticinizle beklentileri netleştirmek faydalı olur.

“Yapay zekâ ve bunun işime ve projelerimize nasıl katkı sağlayabileceği konusunda daha fazla bilgi edinmeye gerçekten yatırım yapıyorum” diyebilirsiniz. Yöneticinizin sizi destekleyip desteklemeyeceğini görün ve öğrenme-gelişim bütçenizden yararlanın. Yapay zekâ kurslarından oluşan seçilmiş bir liste önerebilirler veya meslektaşlarınızdan öneri isteyebilirsiniz.

Meslektaşlarınızdan yararlanabileceğiniz çok sayıda değerli kaynak var. LinkedIn Learning, Udemy, Coursera ve benzeri platformlar bunlardan bazıları. Uygulama açısından zamanı takvime bloklamak işe yarıyor. Haftada bir veya iki saat ayırın; bunu öğle arasında yapın, kavramları öğrenin ve doğrudan uygulayın. Örneğin belirli bir proje için bazı riskleri ve bu risklerin gerçekleşme olasılığını belirlemek gibi.

Bunun benim için çok iyi çalıştığını gördüm.

Galen Low: Bu, yapay zekâ konusunda en sevdiğin küçük dozlu öğrenme dersi olmalı.

Jean Kang: Son zamanlarda proje yönetimi ve diğer kullanım alanları için yaptığım şeylerden biri şu: Bir sorun yaşıyorum, aldığım itirazlar bunlar, durum şu ve bağlam bu diyorum. Birlikte rol yapalım. Farklı açılardan düşünmemi sağlayan çok ilginç bir yöntem oldu. Bu aynı zamanda stratejik olmaya da yardımcı oluyor.

Galen Low: Daha önce stratejik kısımla ilgili söylediklerini çok sevdim. Patronuna, yöneticine ve liderlik ekibine gidip bundan bahsetmek bile stratejik bir davranış. “İlgileniyorum, yapay zekâ konusunu öğrenen kişi olabilirim, işimi iyi yapabilir ve kuruluşa da öğretebilirim” diyorsun. Bunun da bir stratejisi var. Bence çok akıllıca.

Donna, ekibinin üretken yapay zekâ konusunda hız kazanması ama bu devasa çarkın içinde kaybolmaması için neler öneriyorsun?

Ordonna Sargeant: Birkaç şey var. Bence gerçekten önemli olan, ChatGPT'ye nasıl komut verildiği konusunda eğitim ve gelişim fırsatları bulmak.

Jean'in söylediği gibi bu alan sürekli ve hızlı biçimde gelişiyor. Benim için faydalı olan şey etiketleri takip etmek oldu. LinkedIn'de ChatGPT etiketini takip ediyorum. PMI yeni bir kurs yayımladı. Üretken yapay zekâ için hazırladıkları ilk kurs ücretsizdi. Bu kurs üyeler için ücretsiz, üye olmayanlar için 20 dolar. Kursun konusu, üretken yapay zekâ proje yöneticileri için veri ekosistemi.

Ben yalnızca sektör liderlerinin eğilimlerini değil, işi fiilen yapan kişileri de yakından takip etmeye çalışıyorum. Eğitim alan yeni PM'ler ararken onlardan ChatGPT kullanmalarını istiyorum. “Bu projeyi yeni bir PM olarak nasıl çözerdin, deneyimli bir program yöneticisi olarak nasıl çözerdin?” diye sormalarını istiyorum. Farklara bakmalarını söylüyorum.

Projeye ilişkin avantajları, dezavantajları, kısıtları ve olası sonuçları açıklayan bir tablo istemelerini söylüyorum. Onları aracı kullanmaya teşvik ediyorum. Bunun büyük bir bölümü aracı uygulamalı olarak kullanmak ve komutlarınızı nasıl daha akıllı hâle getirip işinize yarayacak şekilde tasarlayacağınızı öğrenmek.

Galen Low: Buna bayıldım. Etiket önerisi çok iyi. Yayın biter bitmez bunu yapacağım. Ayrıca şu fikri de çok sevdim: Genellikle “çok iyi ve profesyonel bir proje yöneticisi gibi davran ve bana yanıtı ver” türünde komutlar kullanıyoruz.

Ancak iki yanıtı karşılaştırma fikrini sevdim. Sohbette başlangıç seviyesindeki yanıt nasıl olurdu, daha deneyimli ve kıdemli olduğun varsayılsaydı nasıl yanıt verirdi? Bu çok iyi.

Mukhtar, sen ne dersin? Üretken yapay zekâyı öğrenmek ve bunalmadan hız kazanmak için önerilerin var mı?

Mukhtar Kadiri: Diğer iki konuşmacı bunu büyük ölçüde anlattı. Henüz başlangıç aşamasındayız. Bu nedenle yeni kaynakları takip etmek önemli. PMI kursu iyi bir örnek. Jean'in kursuna da bakabilirsiniz. Ayrıca LinkedIn'de düzenli olarak içerik üreten sektör düşünce liderlerini dinlemenizi öneririm.

Podcast'leri de çok severim. Teknik yelpazenin farklı noktalarında podcast'ler bulabilirsiniz. Bazıları oldukça teknik, bazıları ise iş dünyasına hitap ediyor. Yapay zekânın nasıl uygulanabileceğini ve bu teknolojinin iş dünyası ile siyaset arasındaki kesişimini anlamaya yönelik yayınları takip etmek faydalı.

Galen Low: Bu da Donna'nın söylediğine benziyor. Bir podcast'in hedef kitlesi siz değilsiniz diye onu dinleyemeyeceğiniz anlamına gelmez. Ajans dünyasındayken “Bir ajans sahibinin podcast'ini dinlemeli miyim?” diye düşünüyordum. Evet, neden olmasın? Böylece liderlik ekibinin ne düşündüğünü, ne hakkında konuştuğunu ve hangi kararları değerlendirdiğini bilirim. Bana göre bu stratejik bir davranış.

Biraz yön değiştiriyorum, lütfen bana eşlik edin. Bugünlerde gördüğüm şeylerden biri, proje yöneticileriyle ilgili yanlış kanıların büyümesi. “Yapay zekâ artık bunu yapıyor, kusura bakmayın ama işiniz bitti” deniyor. Ben ise emin değilim.

Bunun benim yerimi alacağını düşünmüyorum. İnsanların proje yöneticilerinin ne yaptığını hâlâ anlamadığını fark ediyorsunuz. Hepiniz proje yöneticileri ve kariyerlerini geliştirmeye çalışan diğer profesyonellerle çalışan koçlarsınız. Bu yüzden danışanlarınızın bugün karşı karşıya olduğu proje yöneticileriyle ilgili en büyük yanlış kanıyı konuşalım.

Önce Mukhtar'a söz vereyim.

Mukhtar Kadiri: Çok fazla yanlış kanı var. İş bulmaya çalışmak bağlamında en büyüklerinden biri şu: “İş bulamıyorum, demek ki sorun özgeçmişimde.” Bu çok yaygın. Sonra insanlar özgeçmişlerini yeniden yazdırmak için 300 dolar ödüyor. Bir kişinin özgeçmişini on farklı yazara yazdırdığını bile gördüm.

Özgeçmiş önemli ama bundan ibaret değil. Bir rol arayan veya bir sonraki seviyeye çıkmak isteyen herkesin bir stratejisi olmalı. Ağ oluşturma stratejiniz var mı? Düşünce liderliği stratejiniz var mı? Sosyal medya stratejiniz var mı?

İş bulabileceğiniz çok sayıda farklı kanal var. İşlerin yüzde 70 ila 90'ının gizli iş piyasasının parçası olduğu söyleniyor. Bu oranın doğruluğundan emin değilim ama birçok işin gerçekten de ilan edilmeden, bağlantılar aracılığıyla bulunduğunu kendi deneyimimden biliyorum.

Bu nedenle yalnızca ilan edilenlere değil, farklı kanallara da erişebilecek yollar açmanız gerekir. “İş bulamıyorum çünkü sorun yalnızca özgeçmişimde” düşüncesi büyük bir yanlış kanı.

Galen Low: Buna bayıldım. Kâğıt üzerinde iyi görünmeye çalışıyoruz ama kendimizi sunmanın tek yolu bu değil.

Jean, sen ne düşünüyorsun? İnsanların proje yönetimi dünyasında zorlandığı hangi yanlış kanıları görüyorsun?

Jean Kang: Birbiriyle ilişkili iki tür olduğunu söyleyebilirim. İlki, proje yöneticisi rolüne girmek için gerekli tüm PM niteliklerine sahip olmadığımı düşünmek. İkincisi de PMP sertifikam olmadığı için bu role uygun olmadığımı düşünmek.

Bunlar yanlış kanılar. Kendi geçmişimden ve bu konu hakkındaki bir podcast çalışmasından biliyorum ki ben kendi kendini yetiştirmiş bir program yöneticisiyim. Bu alana geçiş yaptım. PMP'ye çalıştığımı hatırlıyorum çünkü ben de aynı şekilde düşünüyordum. Ancak LinkedIn'de ilk tam zamanlı program yöneticisi işime girdiğimde fark ettim ki beni işe aldıran şey, sorular hakkında stratejik düşünebilmem, güçlü örnekler sunabilmem ve unvanım olmadan da program yöneticisi olduğumu gösterebilmemdi.

Elde ettiğim etkiyi açıkça ifade edebilmem beni öne çıkardı.

Galen Low: Buna bayıldım. Bu bakış açısını tersine çevirdiğinizde, işe alım yapan kişilerle ilgili de bir yanlış kanı var. “PMP sahibi birine ihtiyacım var; birinin PMP'si olmalı, böylece işlerin yolunda gideceğini bilirim” diyorlar. Bunun sorumlusu olarak PMI'ı suçlamıyorum ama bu yaklaşımın ortaya çıktığını görüyorum.

“Rakiplerimin isimlerinin yanında hangi harfler var? Ben de onları almalıyım” diye düşünülüyor. Ancak PMP sahibi birini karşılayamayacağınızı düşünüyorsanız, belki de buna henüz ihtiyacınız yoktur. PMP, deneyiminiz olduğunu gösteren bir unvan. Saatleri ve eğitimi tamamlamış olmanız gerekir. Başlangıç seviyesine yönelik bir unvan değil, deneyim göstergesidir.

Donna, proje yöneticileriyle ilgili en sevdiğin yanlış kanı nedir?

Ordonna Sargeant: Uzun zamandır gördüğüm en büyük yanlış kanılardan biri, insanların kendi değerlerini nasıl ifade edeceklerini bilmemesi. Özgeçmişiniz doğru noktaları vursa ve adınız ilk aşamayı geçse bile PM'ler çoğu zaman ekibin yaptığı işleri öne çıkarabiliyor. “Bu tam olarak benim unvanım veya rolüm değildi ama yardımcı oldum” diyoruz.

Bu destekleyici bir yaklaşım gibi görünebilir, bunu anlıyorum. Ancak başarılı olmak için tam olarak ne yaptığınızı, hangi stratejik planlamaya liderlik ettiğinizi ve hangilerini kolaylaştırdığınızı açıkça ortaya koyabilmelisiniz. Ayrıca insanlar kendilerini pazarlamanın tek yolunun LinkedIn olduğunu düşünüyor. Oysa birçok yol var. Teknik liderlerin portföyleri olduğunu gördüm ve “Proje yöneticilerinin de portföyü olabilir mi?” diye düşündüm.

Ben de bir web sitesi oluşturmaya karar verdim. OrdonnaSGT.com'u özellikle insanların beni araştırabilmesi için hazırladım. Beni Google'da aradıklarında veya bir işe başvurduğumda, bunu gerçekten sevdiğimi görebilsinler istedim. Kaosun ortasında çalışmayı seven özel bir insan olmak gerekir. Ben proje yönetimini seviyorum ve bunun açıkça görülmesini istedim.

Bunun açık olması için adınızın arkasında belirli harflerin bulunması şart değil. Herkes proje yönetiminden hoşlanmaz. Bu işi seven birini ekibe kazandırmak büyük fark yaratır. Mülakatlarım sırasında birçok kez “Belli ki bunu seviyorsun” dendi.

Gerçekten sevdiğim belli. Beceri setinizi tanıtırken kendinizden bu parçayı ortaya koymanız çok etkili. Bence birçok kişi bu konuda zorlanıyor.

Galen Low: Tutkunun nasıl ortaya çıktığını sevdim. Bakış açısını tekrar tersine çevirelim. PM'lerin hiçbir şey yapmadığı, yalnızca işi desteklediği ve çoğunun asık suratlı olduğu yönündeki yanlış kanılar var. Bu işi sevdiğinizi söylemek sizi hemen öne çıkarır.

Mukhtar, yaptıklarının bir kısmı proje yöneticileri için daha yüksek maaşlar, yani altı haneli ücretler konusunda pazarlık etmeye yardımcı olmak. Altı haneli, yüksek ücretli bir rolü proje yönetimindeki daha düşük ücretli bir rolden farklı kılan şeyler neler? Ayrıca yapay zekânın yüksek ücret alanlarla muhtemelen düşük ücret alanlar arasındaki farkı kapatmaya başlayacağını düşünüyor musun?

Mukhtar Kadiri: Bu gerçekten cesur bir soru. Bir kişinin daha yüksek ücret kazanmasını sağlayan birkaç şey var. Öncelikle sahip olduğunuz beceriler ve deneyim. İnsanlar liderlik eden kişilerden daha fazla kazanabilir.

Proje yönetiminde bireysel katkıcı yolu da var. Birçok şirketin proje yönetimi kariyer yolunu daha ayrıntılı biçimde oluşturduğunu görüyorum. Program yöneticisi, kıdemli lider, kadro yöneticisi ve baş yönetici gibi seviyeler olabilir.

Bu, ilerlemek ve yüksek ücret kazanmak için alternatif bir yol sunuyor. Üçüncü unsur uzmanlaşmış beceri setlerine sahip olmak. Örneğin siber güvenlik oldukça talep gören bir beceri. Bulut teknolojisi de öyle. Pek çok kişi bu alana sahip olsa da şirketler hâlâ altyapılarını şirket içi sistemlerden buluta taşımak istiyor.

Yapay zekâ, veri merkezleri ve benzeri alanlar da var. Uzmanlaşmış becerilere sahip olmak daha yüksek ücret talep etmenize yardımcı olur.

Bunların yanı sıra, bu ücreti talep edebileceğinize gerçekten inanmanız gerekir. Birçok kişinin pazarlık yapmaktan korktuğunu görüyorum. Kısa süre önce üst düzey bir teknoloji şirketinde çalışan son derece başarılı birinin teklif üzerinde pazarlık etmesine yardımcı oldum. Uzun süredir iş aradığı için teklifi olduğu gibi kabul etmeye hazırdı.

Ona “Hayatta kalabilecek en kötü şey nedir? Bu kadar yolu geldiler, seni gerçekten istiyorlar” demek zorunda kaldım. Pazarlık yapmanızı engelleyen şey çoğu zaman bu zihniyettir.

Sorunu kısaca yanıtlamak gerekirse, becerilere ve deneyime sahip olmalısınız ama pazarlık yapabileceğinizi ve kendinizi savunabileceğinizi bilmek de çok önemli.

Galen Low: Buna bayıldım. Kısa süre önce maaş araştırması yaptık ve sonuçlar gerçekten çok değişkendi.

Bazen şu mesajı veriyor: “Demek ki benim değerim bu aralıkta; bunun dışında bir değerim yok.” Oysa bunu “İyi bir iş çıkarmamın gerçek değeri nedir?” diye çevirebilirsiniz. Bulut dönüşümü gibi işler milyonlarca dolarlık programlar. Önem taşıyorlar.

Proje yöneticilerinin yalnızca proje tesliminde uzmanlaştığı yönünde de bir yanlış kanı var. Elbette proje tesliminde uzmanız ama başka alanlarda da uzmanlaşabilir miyiz? Bulut geçişi veya siber güvenlik projesini yönetmeyi gerçekten iyi bilen biri olabilir miyiz?

Piyasada uzmanlığınızı daraltabilmeniz veya bu becerileri elinizde bulundurmanız çok değerli. Bir siber güvenlik işi için başvurduğunuzda “İşte ben ve siber güvenlik deneyimim” diyebilirsiniz.

Daha önce konuştuğumuz bir konuya dönmek istiyorum. Donna, proje yönetimine duyulan talebi dile getirmiştin. Proje yöneticisi unvanı aynı ölçüde talep görmeyebilir. LinkedIn veya Indeed'de “proje yöneticisi” araması yaptığınızda çok sayıda fırsat göremeyebilirsiniz.

Bugün birçok kişi proje yöneticisi olarak kendini tanımlamadan projeler yürütüyor. Ürün yöneticileri, teknoloji yöneticileri, pazarlama çalışanları ve KOBİ olarak adlandırdığımız birçok kişi “Projeler yürütüyor ve liderlik ediyorum” diyor.

Bu açıdan hepinizin fikrini merak ediyorum: Ayrı bir proje yöneticisi rolünün hâlâ değeri var mı? KOBİ'ler projelere liderlik edebiliyorsa ve gayriresmî projeleri başarıyla yürütüyorsa, proje yöneticisi unvanına sahip özel bir proje yöneticisinin değeri nasıl açıklanır?

Donna ile başlayalım.

Ordonna Sargeant: Bu harika bir soru. AmEx'te işe alındığımda rolün adı Veri Yönetişimi Direktörü, Program Etkinleştirme idi. Oldukça uzun bir unvan. Buradaki yönetişim konusunda doğrudan deneyimim yoktu ama karmaşık proje yönetimi deneyimine sahip birine ihtiyaçları vardı.

Özel bir proje yöneticisine sahip olmanın değerini özellikle ajans hayatındaki son derece yoğun projelerime dönüp baktığımda görüyorum. Bir KOBİ'nin, bir proje veya para risk altına girdiğinde üst yönetime düzenli güncellemeler vermekle tamamen boğulması haksızlık olurdu.

COVID döneminde Bartman Thompson ile bir proje yürütüyordum ve “Projeyi durdurursak ne olur?” diye sordular. Buna stratejik bir yanıt vermek için proje yöneticisi ve direktörüm bir araya geldi.

Aynı ekibe sahip olamazdınız, ivmenizi kaybederdiniz, yeniden çalışma yapmanız gerekirdi. Bu yaklaşımı, stratejiyi ve para açısından ne kadar kayıp yaşanacağını öngörebilmek KOBİ'nin işi değildir. Bu PM'in işidir ve PM beceri setidir.

Zaman çizelgelerini izlemek, bir şeyler ters gittiğinde nasıl yön değiştireceğimizi düşünmek ve gecikmeyi absorbe edip edemeyeceğimizi değerlendirmek bir PM'in günlük işidir. Tüm bu beceri setleri ve kısıtları yönetmek, belirli bir pazara özgü olmayan ve gerekli olan PM sorumluluklarıdır.

Bu nedenle PM'lerin hâlâ sürece dâhil olması önemli. Bunları ChatGPT'ye ve yapay zekâya aktarabilirsiniz ama gerçekten sürece katılacak, doğru kişilerle iletişim kuracak ve ekipteki herkesin ne teslim etmesi gerektiğini anlamasını sağlayacak gerçek bir kişiye ihtiyacınız var.

Galen Low: İşte zanaat bu.

Jean, teknoloji sektöründe gördüğün ve içinde yer aldığın roller açısından deneyimin de böyle mi?

Jean Kang: Ağzından çıkan her kelime bana çok derinden dokundu. Gülünç derecede uzun bir unvandan beklenti ile gerçeklik arasındaki farka kadar her şey tanıdık geldi. Özel PM'lerin son derece gerekli olduğunu söyleyebilirim.

Bir benzetme yaparsam PM'ler oyun kurucu gibidir. Takımda farklı üyeler vardır ama her zaman bir oyun kurucu ve yedek oyun kurucu bulunur. Kıdemli direktörüme rapor veriyordum. Bazen hiçbir yerden beklenmedik bir proje çıkardı. Liderler, kontrol ve etkileri dâhilinde projenin sorunsuz ilerleyeceğini bilmenin huzurunu yaşayacakları güvenilir tek bir kişi ister.

PM'ler aynı anda grupları yönetiyor. Çok sayıda ayrıntılı teslimat ve gerçekleşen iş var ama farklı parçaları yöneten ve koordine eden tek bir kişinin sağladığı büyük bir kontrol ve huzur bulunuyor.

Galen Low: Buna bayıldım. Orkestranın şefi. Orkestrasyon ve koordine etmek kelimelerini kullanmayı seviyorum.

Üretken yapay zekâ geleceğinde proje yönetiminin geleceğiyle ilgili önemli bir soruya geçmek istiyorum. Belki bu panelden önce “üretken yapay zekâ” demeyi öğrenmeliydim. Ancak burada kısa bir ara vermek istiyorum.

Katılan herkese teşekkür etmek istedim. Burada olmak harikaydı. Bu konuşmaya gösterilen ilgiyi görmek çok cesaret verici. Sohbette çok iyi bilgilerin paylaşıldığını görüyorum ve ihtiyacımız olan şey kesinlikle bu.

Belki de normal programımıza dönelim. 2024 yılının haziran ayındayız ama kariyer yalnızca bugünle ilgili değildir; gelecekle ve geçim kaynağıyla ilgilidir. Büyük soru şu: PM'ler önümüzdeki üç ila beş yıl boyunca güncelliğini korumak için bugün neyi farklı yapmaya başlamalı?

Eskiden on yıl derdim ama bu biraz uzak bir gelecek gibi geliyor. Teknoloji ve sektörle ne olacağını bilmiyoruz. Önümüzdeki üç ila beş yıl boyunca bir PM, gelecekte güncel kalabilmek için bugün daha önce yapmadığı neyi yapmaya başlayabilir? Önce Mukhtar'a gideceğim.

Mukhtar Kadiri: Çok iyi bir soru. Genellikle konuyu iki başlıkta toplarım: ilişkiler ve kanıtlar. İnsanlar sevdikleri ve güvendikleri kişilerden alışveriş yapar. Bu nedenle düzenli olarak ilişki kurmayı alışkanlık hâline getirin.

Her hafta 15 dakikalık kahve sohbetleri yapabilirsiniz. Bu birikir. Haftada iki kez yaparsanız yılda yaklaşık yüz kişiyle konuşmuş olursunuz. Size değer katacak ve sizin de katkıda bulunabileceğiniz ilişkiler kurmayı öğrenin.

İnsanların hayatına değer katmanın da bir tatmini var. İkinci konu ise kanıtlar. Birçok PM bir şeyler yapabileceğini iddia ediyor. Ancak kanıt nedir? İspat nedir? Bir portföye sahip olmak buna örnek olabilir. Bu, neler yapabileceğinizin kanıtıdır.

Çevrim içi düşünce liderliği oluşturmak da bir kanıttır. Düzenli olarak ortaya çıkmak, konuşmaya katkıda bulunmak ve tutarlı olmak kanıt oluşturur. Bir keresinde üst düzey bir teknoloji şirketinde mülakata çağrıldım. Görüşmecilerden biri “İçeriğinizden yararlandığım için susacağım; soruları meslektaşım sorsun” dedi. Bu, kanıtlarınızın işe yaradığını gösterir.

Önümüzdeki üç ila beş yıl için ilişkiler kurmaya ve kanıt toplamaya odaklanın.

Galen Low: İnsan tarafını da sevdim. Yapay zekâ dünyasında iyimser açıdan bakarsak belki insanları bir araya getirebilir.

Donna, sen ne dersin?

Ordonna Sargeant: İnsanlara sıkça söylediğim bir şey var: Beş yıl önce var olmayan birçok rol o zamanlar yalnızca belirsiz işaretler hâlindeydi. Yeni ortaya çıkan rolleri yakından takip edebiliyorsanız bunu yapın.

Yapay zekâ komut mühendisi, üretken tasarım uzmanı, yapay zekâ girdi veya çıktı yöneticisi gibi roller var. Ne yaptıklarını öğrenin. Eğilimlerin ne olduğunu ve nasıl büyüdüklerini takip edin. Böyle etkinliklere katılın ve kahve sohbetleri isteyin.

Birine ulaşıp “Yaptıklarınız hakkında biraz bilgi edinmek için zaman ayırmanızı çok isterim” diyebilirsiniz. LinkedIn'de bir oturum gördüyseniz “Çok etkilendim, 15 dakika görüşüp fikrinizi almak isterim. Paylaşımlarınızdan çok şey öğrendim” deyin.

Piyasada gelişen gelecekteki konularla bağlantılı olan çalışmaları takip etmek önemli. Haziran 2024 itibarıyla 2025'te yeni rolün tam olarak ne olacağını söyleyemem ama Forbes ve başka kaynaklar ortaya çıkan yeni roller ve unvanlar hakkında yazıyor.

AmEx'te yürütülen tüm bu kavram kanıtlama çalışmalarına bir PM atanıyor. Üretken yapay zekâ projesinin PM'i olabilirsiniz. Bu projelerin başarılı olup olmadığını izlemek, nasıl yön değiştirileceğini ve nasıl yineleme yapılacağını takip etmek için birine ihtiyaç var.

Galen Low: Harika. Bunun şiirsel bir yanı da var. ChatGPT geçmiş hakkında çok şey biliyor; insanlarla konuşmak ise gelecekte ne olacağını öğrenmenin yolu.

Ordonna Sargeant: Katılıyorum.

Galen Low: Jean, proje çalışanı olarak önümüzdeki üç ila beş yıl boyunca güncel kalmak için farklı yapabilecekleri şeyler konusunda önerin nedir?

Jean Kang: Aklıma birkaç şey geliyor. Ordonna ve Mukhtar'ın söyledikleriyle aynı doğrultuda, kişisel markanıza yatırım yapın. Hepimiz buna yatırım yaptık. Bunun LinkedIn'de olması gerekmiyor. İşverenlerinizin ve meslektaşlarınızın çoğu LinkedIn'deyse, en azından özenli bir profilinizin olması önemli. Ancak bir portföy de oluşturabilirsiniz.

Instagram gibi platformlarda da yer alabilirsiniz. Kâğıt üzerindeki bir özgeçmişin ötesinde kişiliğinizi gösteren, size enerji veren yerleri kullanın. Bu çok önemli.

İkinci olarak, yapay zekâ araçlarını iş akışınıza dâhil ederek hayatınızı kolaylaştırın. Toplantı notları buna örnek. PM'ler not alma konusunda iyidir ancak hayatımızı kolaylaştırabilecek araçlar var. Sunum veya slayt hazırlamak da çoğumuz için tarihsel olarak zor bir konu oldu. Bu alanda da araçlar var.

Dünyanızı genişletin. Son olarak, özellikle stratejik düşünme ve iletişim olmak üzere sosyal becerilere yatırım yapın. Yöneticilerimin bana öğrettiği şeylerden biri, beş ila on adım sonrasını düşünebilmekti. Eskiden üç ila beş adım sonrasını düşünürdüm ama bu beni çok geliştirdi.

Değişim yönetimi de önemli. Değişimin kalıcı olmasını nasıl sağlarsınız? Yalnızca lansman için değil, lansmandan altı ay ve bir yıl sonrası için de. Liderlerle aynı odalarda bulunmak, onların nasıl karar verdiğini, neyi önemsediklerini ve hangi soruları sorabileceklerini anlamanıza çok yardımcı olur.

Galen Low: Buna bayıldım. Yapay zekâ konusunda şu anda çok şey oluyor; yalnızca ChatGPT değil, Gemini de var. Ben Kanadalıyım ve çok geride kaldım.

Jean Kang: Gemini olduğunu düşünüyorum. Daha önce Bard olarak adlandırılıyordu.

Galen Low: Kanadalı olarak Bard için bekleme listesindeyim. Sonra artık adının böyle olmadığını söylediler. Henüz kullanma fırsatım olmadı. Jean, belki bir sonraki LinkedIn Learning kursun sosyal beceriler, geleceğe bakmak ve on adım sonrasını düşünmek üzerine olur. Proje yöneticisi olarak satranç oynamak gibi. Bunu sevdim.

Büyük dil modelleri şu anda var olanı biliyor; gelecekte ne olacağını henüz bilmiyorlar. Siz hepiniz markalarınızı oluşturma konusunda harika bir iş çıkarıyorsunuz. Bir sonraki panelimiz veya ortak kursumuz bu konu üzerine olmalı.

Kalan altı dakikamızda hızlıca geçiş yapacağım. Sohbetteki birkaç soruyu seçmeye çalışacağım. Aslında Michael bunları benim için zaten yaptı. Burada çok iyi bir soru var.

Soru şu: Proje yönetimi stajına nasıl girileceğini anlatabilir misiniz? Temel sertifikalara sahip biri olarak staj bulmak için neyi farklı yapabilirim?

Bu soruyu çok görüyorum çünkü bugünlerde deneyim kazanmak zor. Daha az staj fırsatı ve resmî staj programı sunan kuruluş görüyorum. Kuruluşlar “Kâğıt üzerinde iyi görünüyor ama bunu kim yönetecek?” diye tereddüt ediyor.

Proje yönetimi stajı bulmak için ne önerirsiniz?

Mukhtar Kadiri: Proje yönetimi rolü genellikle giriş seviyesi olarak değerlendirilmediği için bu zor. Bir seçenek proje koordinatörü veya proje asistanı gibi daha giriş seviyesindeki rollere bakmak olabilir.

Geçici bir rol de arayabilirsiniz. Örneğin işe alım ajanslarıyla yürütülen sözleşmeli pozisyonlar olabilir. Proje yönetimi stajı ilanına çok sık rastlamıyorum çünkü bu roller genellikle daha kıdemli kabul ediliyor. Ancak diğer konuşmacıların görüşlerini duymak isterim.

Ordonna Sargeant: LinkedIn'e baktım çünkü bir staj programından bahsettiğimi hatırladım. Google'ın bir programı var. Girmesi zor olabilir ama staj başvurusu yapabileceğiniz programlar mevcut.

Belirli etiketleri takip etmenizi öneririm. LinkedIn'de ChatGPT, Project Manager, IT Project Manager, Call for Speakers ve #DataGovernance etiketlerini takip ediyorum. Project Management Internship veya Internship yazıp neler çıktığına bakabilirsiniz.

Hiring etiketini de takip edin. Farklı platformlarda geniş bir ağ oluşturmanız önemli. TikTok ürkütücü bir yer olabilir ama faydalı içerikler de var. Stajların nerede bulunduğu konusunda geniş bir ağ atın.

Zamanlama da önemli. Yaz stajı arıyorsanız, çoğu kuruluş üniversiteden gelen kişiler için stajyer arar. İlanları şubat ve mart aylarından başlayarak nisan ve mayıs aylarına kadar takip edin. Başvurabileceğiniz ilanlar LinkedIn'de de bulunur.

Galen Low: Etiket listen için teşekkürler. Bunu küçük bir kitap hâline getirip satabiliriz. Herkes bunu ücretsiz aldı. Harika.

Jean, stajlar hakkında senin düşüncelerin neler?

Jean Kang: Mukhtar'ın söylediklerine katılıyorum. Ben de çok fazla staj rolü görmedim ama hızlı bir Google araması yaptım. ZipRecruiter ve Indeed gibi platformlarda birkaç ilan görüyorum. Bu etiketleri veya anahtar kelimeleri kullanarak LinkedIn'de de ilan bulabilirsiniz. #Hiring etiketini kullanmak iyi bir öneri.

Bu alana girmek için insanların rotasyon programlarını değerlendirdiğini de görüyorum. Google, Meta ve Amazon gibi büyük şirketlerin buna benzer programları var.

Bu başvuruyu yapamayacağınız anlamına gelmez.

Ordonna Sargeant: Bir şey ekleyebilir miyim? Handshake'i aramayı deneyin. Handshake'te de proje yönetimi stajları olabilir.

Galen Low: Bu iyi bir öneri. Teşekkürler.

Mukhtar, daha önce söylediğin bir şeyi hatırlattı. İnsanlar bazen bana gelip staj aradıklarını söylüyor. Nerede olduklarını sorduğumda proje yönetimi yaptıklarını anlatıyorlar. Ben de “Belki doğrudan işe başvurmalısınız” diyorum. Jean'in söylediği gibi, şansınızı deneyin. Bazı roller zaten girebileceğiniz düzeyde olabilir.

Her zaman staj aramanız gerekmiyor. Görünüşe göre stajlar geri döndü. Harika.

Panelistlerimize çok teşekkür ederim. Jean, Ordonna ve Mukhtar, bugün zamanınızı ayırdığınız ve uzmanlığınızı paylaştığınız için teşekkürler. Çok eğlenceliydi.

Her zaman olduğu gibi, binden fazla benzer düşüncedeki proje yönetimi savunucusuyla sohbete katılmak isterseniz topluluğumuza katılın. Daha fazla bilgi için thedigitalprojectmanager.com/membership adresini ziyaret edin. Bugün duyduklarınızı beğendiyseniz lütfen abone olun ve thedigitalprojectmanager.com üzerinden iletişimde kalın. Bir dahaki sefere kadar, dinlediğiniz için teşekkürler.