Hebben projectmanagers echt technische vaardigheden nodig?
Hebben projectmanagers echt technische vaardigheden nodig?
Het definitieve antwoord is ja.
Mooi, dan kunnen we dit bericht dus inpakken en verdergaan, toch?
Continue Reading for Free
Create a free account to finish this article, plus get ongoing access to timely insights and practical resources.
Have an account? Log In
Oké, maar wacht even. Hier wordt het iets ingewikkelder:
- Hoe definieer je “technische” vaardigheden?
- Over welke bedrijven en sectoren hebben we het?
- Maakt de omvang van het team en bedrijf van een PM uit?
Na gesprekken met negen ervaren projectmanagers, reflectie op mijn eigen ervaring, en met de bovenstaande overwegingen in gedachten, kom ik bij je met een objectief en toekomstgericht perspectief op wat projectmanagers nodig hebben om in 2025 en daarna succesvol te zijn.
Wat bedoelen we met technische vaardigheden?
Laten we dus bij het begin beginnen. Als we het over technische vaardigheden hebben, hebben we het niet over eenvoudige invoer in Excel of vertrouwdheid met het ecosysteem van Google. Als je in de 21e eeuw met een laptop en wifi werkt, valt dit onder digitale basisvaardigheden.
Ik sprak met Karen Chong, senior programmamanager bij Stellar Elements, en volgens haar zijn “technische vaardigheden vaardigheden op technische gebieden, zoals programmeren en databases.”
Een technische vaardigheid is dus bijvoorbeeld weten hoe je code schrijft in talen als Python, Java, C++ enzovoort, om software, applicaties of websites te maken. Of begrijpen hoe je databases ontwerpt, beheert en gebruikt met hulpmiddelen zoals SQL.
Hoewel weten hoe je code schrijft een waardevolle technische vaardigheid is, is het niet de enige. Denk aan de vaardigheden die nodig zijn om gegevens te analyseren, cloudplatforms zoals AWS of Azure te gebruiken of cyberbeveiligingsrisico’s te begrijpen.
Dit zijn vaardigheden die sommige mensen “harde” vaardigheden zouden noemen—anders dan “zachte” vaardigheden zoals communicatie, leiderschap, teamwork en timemanagement.
Het is ook belangrijk om te onthouden dat technische vaardigheden er anders uitzien afhankelijk van de sector waarin een projectmanager werkt. Een PM bij een softwareontwikkelingsbedrijf heeft bijvoorbeeld andere technische vaardigheden nodig dan een PM bij een bouwbedrijf.
Het argument dat “nee” zegt
Volgens het Project Management Institute besteedt een projectmanager tot 90% van zijn of haar tijd aan communicatie.
Dat kan ik bevestigen—een groot deel van mijn tijd als projectmanager (specifiek in mijn rol als schrijfleider bij een start-up in de geestelijke gezondheidszorg) ging op aan teamleden om updates vragen, feedback doorgeven aan de CEO, ervoor zorgen dat we als team alle deadlines haalden en, het allerbelangrijkst, alle belanghebbenden realistische verwachtingen geven over de haalbare resultaten.
PMI hecht bovendien veel belang aan “krachtvaardigheden”—communicatie, probleemoplossing, samenwerkend leiderschap en strategisch denken. De behoefte aan deze vaardigheden wordt ondersteund door harde gegevens—met dank aan PMI, dat je gerust behoorlijk enthousiast mag noemen over zijn geesteskind van krachtvaardigheden.
Uit hun onderzoek blijkt dat organisaties die zich richten op krachtvaardigheden beter presteren bij het voltooien van projecten die bedrijfsdoelen behalen. Ook verspillen ze minder geld door slechte projectprestaties in vergelijking met het wereldwijde gemiddelde (4,8% tegenover 5,2%), en veel minder dan bedrijven die krachtvaardigheden negeren (8,8%).
Fred Baker, hoofdconsultant en oprichter van Integrated Human, stelt dat het vermogen om als projectmanager te leren en je aan te passen belangrijker is dan welke specifieke technische vaardigheid dan ook.
En hij heeft inderdaad een punt:
Je kunt koning van PowerBI worden en de klant stapt over op Tableau. Er zijn overdraagbare vaardigheden tussen de twee, maar het belangrijkste is je vermogen om te leren en je aan te passen aan wat nodig is.
Kortom, er is een sterk argument dat overdraagbare, niet-technische vaardigheden een grotere rol spelen in het succes van een projectmanager dan technische expertise. Maar voordat we de dag afsluiten, bekijken we ook de andere kant van het argument.
Het argument dat "ja" zegt
Om deze kant van het argument uit te pluizen, wil ik iets meer delen over mijn ervaring als projectmanager.
Ik heb eerder verteld dat ik de schrijfcoördinator was bij een start-up op het gebied van geestelijke gezondheid. En natuurlijk bleef mijn rol, zoals dat nu eenmaal gaat binnen een klein start-upteam, niet beperkt tot content. Ik begeleidde schrijvers, beantwoordde tickets voor de klantenservice, hielp ontwerpers met de gebruikersinterface van de app en fungeerde als communicatieve schakel tussen schrijven, onderzoek en bedrijfsvoering. Je begrijpt het: het is niet ongebruikelijk dat projectmanagers veel verschillende petten dragen.
Het was een zware rol. Een digitale extravert zijn hielp zeker, net als mijn schriftelijke en mondelinge communicatieve vaardigheden. Maar wat mij echt succesvol maakte, was een fundamenteel begrip van technologie. Ik ben geen programmeur. En ik ben ook geen SQL-expert.
Toch nam ik de tijd om vertrouwd te raken met Figma voor de gebruikersinterface, Intercom voor klantenservice en Mixpanel voor analyses—om intelligent over ons product te kunnen praten en snel in te springen om kleine fouten te herstellen, zoals een verkeerd opgemaakt Figma-bestand, zonder hulp van de ontwerpers.
Daardoor kon ik met meer vertrouwen richting geven aan de content. Via Intercom wist ik bijvoorbeeld dat onze klanten vaak klaagden over de plotselinge overstap naar een betaalde versie. Hoe kunnen we hen via berichten in de app hierop voorbereiden, zodat het niet als een schok komt? Of Mixpanel laat zien dat veel mensen afhaken na het derde scherm van een van onze cursussen. Wat is er aan de hand? Is het een probleem met de gebruikersinterface, de content of de code?
Ik slaagde in mijn rol omdat ik, als dingen misliepen, wist waar ik moest kijken, hoe ik de gegevens moest interpreteren en aan wie ik ze moest doorgeven.
Het is echter belangrijk om mijn voorbeeld in de juiste context te zien: ik werkte in een team van twaalf mensen, bij een softwareontwikkelingsbedrijf en volledig op afstand. Ik hoefde geen diepgaande technische vaardigheden te hebben—alleen de vaardigheden die de processen rond goedkeuringen en oplevering soepeler maakten.
Megha Sharda, destijds hoofd Gedragswetenschappen bij mijn voormalige bedrijf, die nauw samenwerkte met schrijvers, onderzoekers, en ingenieurs, onderschrijft dit gevoel: “Ik reken MS Office en Googelen niet als vaardigheden. Maar de basis van de software en tools die het betreffende project vereist, is wel belangrijk.”
De moraal van het verhaal: PM's hebben wel degelijk technische vaardigheden nodig die specifiek zijn voor hun rol en bedrijf, vooral wanneer ze in kleine teams werken. Zelfs een beperkte beheersing van belangrijke technische vaardigheden kan je helpen processen die essentieel zijn voor het algehele succes van een project sneller te laten verlopen.
Melody MacKeand, een gecertificeerd projectmanager en oprichter van haar eigen adviesbureau, voegt daaraan toe dat "technische expertise vaker vereist is bij kleinere organisaties, omdat hun teamleden doorgaans meerdere petten dragen. Hoe groter de organisatie, hoe duidelijker iemand binnen een specifieke rol zou vallen.”
Ze raadt aspirant-PM's aan om "meer breedte van kennis te ontwikkelen in plaats van diepte van kennis" en zich te richten op gebieden zoals UX/UI, de basis van QA en contentmanagementsystemen.
Voor deze vraag sprak ik ook met Katy Flatt—directeur Cultuur en Bedrijfsvoering bij een collectief van freelancers, Optimist—en een van mijn huidige projectmanagers.
Ze kan het bos door de bomen zien en mij een antwoord geven waarbij ze sterk rekening houdt met de op afstand gerichte aard van 21e-eeuwse werkomgevingen:
“Ik bedoel, het doel van de rol is echt om projecten op tijd en binnen budget te houden en de raderen gesmeerd te laten lopen. Een proces met weinig technische kennis introduceert simpelweg veel wrijving en een grote kans op fouten.”
Ze erkent dat sommige projecten misschien met weinig technische vaardigheden kunnen worden beheerd, maar dat "het niet bijzonder efficiënt is tenzij je maar een klein aantal projecten beheert. Het is zeker minder waarschijnlijk in de wereld waarin we nu leven, waarin we zoveel op afstand en hybride werkende mensen hebben. Een PM moet een zekere mate van technische kennis toepassen om systemen te creëren en te onderhouden die de overdracht van projecten, de opvolging en feedback met belanghebbenden, presentaties aan klanten en andere betrokkenen vergemakkelijken.”
Ze voegt eraan toe:
“Ik ken ten minste één persoon die een geweldige projectmanager zou zijn, maar die weinig technische vaardigheden heeft en dat is echt de enige belemmering om uit te blinken.”
En dat klopt: 46% van de projecten bij bedrijven met gebrekkige technologie voor projectmanagement overschrijdt het budget.
Dus, wie heeft er gelijk?
Iedereen! (Nou ja, bijna iedereen.)
Hoewel je als PM in onze digital-first wereld enige technische vaardigheden nodig hebt, is de waarheid dat er geen eenduidig juist antwoord is op het niveau van technische vaardigheden dat projectmanagers nodig hebben.
Dat hangt af van verschillende factoren:
- Branche: Een PM in de bouw moet mogelijk bedreven zijn in CAD-software, AI-tools voor projectmanagement in de bouw, bouwvoorschriften begrijpen en bouwtekeningen interpreteren. Een PM in de gezondheidszorg moet daarentegen mogelijk vertrouwd zijn met elektronische patiëntendossiersystemen (EHR), medische beeldvormingstechnologie en regelgeving voor gegevensprivacy.
- Omvang en structuur van het bedrijf: Bij een kleine start-up kan een PM verantwoordelijk zijn voor alles, van het instellen van projectmanagementsoftware tot het oplossen van problemen met websites. Bij een groot bedrijf heeft een PM echter mogelijk een speciale IT-afdeling en kan die zich in plaats daarvan richten op de coördinatie met gespecialiseerde technische teams.
- Type project: Een PM die leiding geeft aan een project voor het vernieuwen van een website heeft grondige kennis nodig van front-endontwikkeling en UX/UI-principes. Maar een PM die toezicht houdt op de implementatie van een nieuw CRM-systeem moet gegevensmigratie, systeemintegratie en gebruikerstraining begrijpen.
- Individuele sterke en zwakke punten: Een PM met een achtergrond in data-analyse kan uitblinken in het volgen van projectstatistieken en het identificeren van potentiële risico's. En een PM met sterke communicatieve vaardigheden is mogelijk beter geschikt voor het managen van verwachtingen van belanghebbenden en het faciliteren van samenwerking tussen verschillende functies.
Hoe je technische aspecten van projecten benadert als je geen technisch persoon bent
Dus, wat als je geen technisch persoon bent?
Je moet de “taal” van de vaardigheid kunnen spreken om te vertalen wat er gecommuniceerd moet worden, aldus Laura Sliva, een interdisciplinair grafisch ontwerper.
Melody noemt dit technisch aangrenzend zijn: “PM's moeten een basiskennis van de technische taal hebben, zodat ze doordacht kunnen communiceren in technische omgevingen.”
Zo pak je de technische kant van zaken aan, zelfs als je geen “techneut” bent:
Experimenteer met tools zonder code
Tools zonder code maken gebruik van visuele interfaces en elementen die je kunt slepen en neerzetten, zodat je dingen kunt bouwen zonder code te schrijven. Het is een geweldige manier om een idee te krijgen van hoe software wordt gebouwd en hoe verschillende onderdelen samenwerken.
Als projectmanager kan dit enorm nuttig zijn, zelfs als je geen programmeur bent. Je krijgt een beter inzicht in het ontwikkelingsproces, waardoor communicatie en samenwerking soepeler kunnen verlopen.
Bovendien zijn tools zonder code fantastisch om ideeën uit te proberen en te testen.
Wil je zien hoe een nieuwe functie werkt? Maak snel een prototype met een tool zonder code en verzamel feedback voordat je enorm veel tijd en middelen in de ontwikkeling investeert.
Lees schriftelijke communicatie opnieuw
Veel belangrijke informatie wordt schriftelijk uitgewisseld, of het nu gaat om een gesprek in Slack, updates in GitHub of documentatie in Notion (of een alternatief voor Notion). Dit geldt vooral voor teams op afstand die niet de luxe hebben om regelmatig persoonlijk bijeen te komen.
Technische discussies kunnen bijzonder moeilijk te volgen zijn. Ze staan vol jargon en complexe details. Het klinkt eenvoudig, maar herinner jezelf eraan om het rustig aan te doen en opnieuw te lezen. Zo kun je:
- In je eigen tempo informatie verwerken: Geen gehaast scannen meer. Neem de tijd, zoek die vreemde acroniemen op en begrijp daadwerkelijk wat er wordt gezegd.
- Mogelijke problemen signaleren: Door opnieuw te lezen merk je die momenten van “wacht, wat?” op voordat ze uitgroeien tot grote obstakels.
- Iedereen op één lijn houden: Zorg ervoor dat het hele team op dezelfde golflengte zit, zelfs wanneer jullie niet in dezelfde ruimte zijn.
Samenwerken
Samenwerken met iemand—wie dan ook—kan enorm helpen wanneer je een probleem moet oplossen of iets gedaan moet krijgen. Vraag je techlead om kort af te stemmen. Neem een ontwikkelaar 10 minuten apart. Die directe samenwerking is van onschatbare waarde.
Zo ontwikkelde ik mijn gevoel voor UI—door “samen te werken” met een UX-ontwerper om te begrijpen hoe mobiele bruikbaarheid de leesbaarheid van onze content kan beïnvloeden.
Gebruik analogieën en metaforen
De taal van technische concepten kan vreemd klinken. Maak ze begrijpelijker met analogieën en metaforen.
Cloudcomputing is bijvoorbeeld als een kluis bij de bank voor je gegevens. Veilig, beveiligd en overal toegankelijk met een internetverbinding. Je hoeft je geen zorgen te maken over het onderhoud van de kluis—de bank (cloudprovider) regelt dat allemaal.
Vind een technisch aanspreekpunt
Elk project heeft een technisch expert—iemand die echt weet waar die het over heeft. Het is jouw taak om die persoon te vinden! Dit is degene bij wie je terechtkunt voor alles wat met techniek te maken heeft. Die persoon kan je vragen beantwoorden, je helpen het jargon te begrijpen en in feite je reddingslijn zijn wanneer dingen ingewikkeld worden.
Zo ontwikkel je toekomstbestendige projectmanagementvaardigheden
Ik stelde mijn groep experts de vraag: Als je ÉÉN technische vaardigheid voor de toekomst van projectmanagement moest kiezen, welke zou dat dan zijn?
Twee vaardigheden kwamen als beste uit de bus:
Technische probleemoplossing
Chong benadrukt dat projectmanagers technologisch flexibel moeten zijn. Dit betekent dat ze verder moeten gaan dan alleen kennis hebben van verschillende technologieën en het vermogen moeten ontwikkelen om snel nieuwe hulpmiddelen en systemen te leren gebruiken en toe te passen naarmate het project vordert.
“Als het een ontwerpbureau is, zou ik zeggen: leer Keynote en PowerPoint, of Figma. Als het AWS is, zou ik misschien cloudcomputing zeggen. Dus als ik er ECHT maar één moest kiezen, zou het het vermogen zijn om problemen op technisch gebied op te lossen. Dat betekent dat je die technologie tot op zekere hoogte zult moeten leren, wat die technologie ook is.”
Bernard Marr, bestsellerauteur en vaste bijdrager aan het World Economic Forum en Forbes, plaatste deze peiling op zijn LinkedIn-profiel, waar probleemoplossing duidelijk als winnaar uit de bus komt voor een toekomst die door technologie wordt aangedreven:
Toepassing van AI
Elk jaar wordt er wereldwijd ongeveer $48 biljoen geïnvesteerd in projecten. Toch wordt volgens de Standish Group slechts een schrikbarend laag percentage van 35% van die projecten als succesvol beschouwd. Het is duidelijk dat er iets moet veranderen. En AI lijkt de sleutel te zijn.
Gartner voorspelt dat tegen 2030 maar liefst 80% van de projectmanagementtaken door AI zal worden uitgevoerd. Aangedreven door big data, machinaal leren (ML) en natuurlijke taalverwerking.
Matthew Fox, een expert uit de DPM-community, zegt dat projectmanagers inzicht moeten hebben in de "toepassing van kunstmatige intelligentie" en dat het voor hen van cruciaal belang zal zijn om "praktische kennis te hebben van wat het doet voor zowel projecten als individuen.”
Dit is geen futuristische fantasie—het gebeurt nu al.
In een artikel van Harvard Business Review, "Hoe AI projectmanagement zal veranderen," benadrukken de auteurs hoe AI-aangedreven hulpmiddelen routinetaken automatiseren, realtime statusupdates bieden en naadloze communicatie tussen teamleden mogelijk maken.
De digitale assistenten analyseren historische gegevens, projectplannen en interacties met gebruikers, leggen cruciale projectinformatie vast en bieden ondersteuning op maat. De onlangs aangekondigde digitale Oracle-assistent voor projectmanagement is een voorbeeld van deze trend.
Met al deze veranderingen aan de horizon—van AI tot wat er daarna komt—is het tijd om onze oorspronkelijke vraag te beantwoorden. (Alweer.)
Het laatste woord
De echte vraag is niet óf je technische vaardigheden nodig hebt—het gaat erom welke je nodig hebt en hoe diep je erin moet duiken.
Technisch onderlegd zijn zonder specialist te zijn, dát is waar het om draait—je hoeft geen volwaardige technisch projectmanager te zijn, maar je moet genoeg weten om te begrijpen wat er gebeurt, mogelijke problemen te signaleren en te weten wanneer je de experts moet inschakelen. Dit geldt des te meer nu velen van ons op afstand werken en met digitale hulpmiddelen leven.
Zoals Fred Baker het verwoordde (en ik vind dit geweldig): De echte kracht ligt in het vermogen om te leren en je aan te passen.
In een wereld waarin de nieuwste populaire tool van vandaag morgen alweer oud nieuws is, is dat misschien wel de meest technische vaardigheid van allemaal.
