İyi arkadaşım Patrice Embry’nin proje yöneticileri ile proje yöneticisi yardımcıları ve aralarındaki temel farklar hakkında, benim çok önemli olduğunu düşündüğüm yazıyı kaleme almasından bu yana epey zaman geçti.
Yine de tüm idari işleri varsayılan olarak üstlenen proje yöneticisi olgusu, her yerde karşılaştığım yaygın bir durum olmaya devam ediyor.
Hâlâ gözlemlediğim başka bir şey daha var: insanların görevlerini tamamlamasını sağlamaya, üç adım sonrasını görüp önlerini açan kişi olmaktan çok fazla zaman harcanıyor.
Bu yüzden konuyu bir adım daha ileri götürmek istedim: idari işlere ve görev düzeyindeki mikro yönetime saplanıp kaldığınızda, proje yöneticisi olarak NE yapmıyorsunuz?
Bu yazıda, harika bir dijital proje yöneticisinin değerinden ve günlük işlerinizde idari faaliyetlerin dengesiz biçimde fazla olmasının fırsat maliyetinden bahsetmek için Patrice’in yazısındaki bir bölümü biraz daha açacağım. Şunları ele alacağız:
- Algıların gerçek görevlerinizi nasıl etkilediği
- Görev yönetimi ve proje idaresinin değeri
- Dijital bağlamda harika proje yönetiminin değeri
- Dengeyi bulmanın 3 yolu
Algılar Gerçek Görevlerinizi Nasıl Etkiler?
Patrice’in yazısında, aradan 3 yıl geçmesine rağmen hâlâ son derece güncel olan harika ipuçları var; ancak yazısından bir noktayı biraz daha açmak ve üzerine ekleme yapmak istedim. İşte o bölüm:
Herkes not alabilir, ancak herkes kod yazamaz. Herkes bir toplantıdan sonra konferans odasının temizlenmesini sağlayabilir, ancak herkes bir web sitesinin ön yüzünü tasarlayamaz.
Temel olmayan bir işin yapılması gerektiğinde, onu temel olmayan ekip üyesine vermek bazen çok açık bir seçim gibi görünüyor.
Patrice Embry
Burada iki önemli nokta var: Öncelikle, proje yöneticileri genellikle vazgeçilmez olmayan ekip üyeleri olarak görülüyor; ikinci olarak da herkesin yapabileceği işlerin proje yöneticisi tarafından yapılması gerektiği varsayılıyor.
Sonuçta proje yöneticisinin günlük işleri, görünmez beklentiler ve temelsiz algılar tarafından şekillendirilmeye başlıyor. Aslında bu, kendi kendini gerçekleştiren bir kehanet. İnsanlar bir toplantıdan sonra ortalığı topladığınızı bir kez görüyor ve bir sonraki sefer bunu işinizin bir parçası olarak kabul ediyor.
Aynı şeyin görev düzeyindeki mikro yönetim için de geçerli olduğunu düşünüyorum: İlk birkaç seferde, teslim tarihlerini hatırlatmak ve önlerindeki engelleri kaldırmayı teklif etmek için bitiş tarihinden bir hafta önce onların yanına gittiniz. Artık kendi teslim tarihlerini takip etmelerine veya önlerinde bir engel olduğunda bunu belirtmelerine gerek olmadığını düşünüyorlar.
Unutmayın, hayattaki tüm güzel şeylerde olduğu gibi, burada da algılar gerçekliği şekillendiriyor. Bundan kaçış yok.
Görev Yönetimi ve Proje İdaresinin Değeri
Ancak daha fazla ilerlemeden önce, iki konuyu netleştirelim.
Öncelikle, bazen küçük işler sizin görevinizdir. En azından projenin verimli ve sorunsuz biçimde ilerlemeye devam etmesi için. Eğer benim gibiyseniz, teknik mimarınız toplantı odasını hazırlamak için bir saat harcadığında bunu zaman çizelgesinde açıklamak istemezsiniz.
İkinci konu ise görev yönetimi ve proje idaresinin aslında gerçekten önemli ve değerli olduğudur. Bir teslim tarihini kaçırmak projeniz için iyi değildir. Çekingen kişilikleri, bir engeli dile getirmek için kükreyen aslanlara dönüşmeye zorlamak projeniz için iyi değildir.
Aslında, saatte yüzlerce dolar ücret alan birinin müşteri ekibi için kahve hazırlaması da projeniz açısından iyi değildir (evet, bu, Lindsay’nin Patrice’in proje yöneticisi yardımcılarına yatırım yapma hakkındaki yazısına yaptığı yoruma bir gönderme).
Dijital Bağlamda Harika Bir Proje Yöneticisinin Değeri
Yine de denklemin diğer tarafını da değerlendirmemiz gerekiyor: Bir proje yöneticisi, bir dijital proje boyunca, ekipteki hiç kimsenin yapamayacağı en değerli ve en etkili hangi işleri gerçekleştirir?
Evet, bazen her işi üstlenen kişiler olarak görülüyoruz. Hatta bazılarımız bu mesleğe böyle adım attı! Ancak olmadığımız şeyi hatırlamak önemli: Biz uzmanız.
Risk, iletişim, kalite, beklentiler, süreç, maliyet ve zamanı yönetme konusunda uzmanız.
Proje bağlamında güven ve güçlü ilişkiler kurma konusunda uzmanız.Projedeki her şeyi bir arada tutan yapıştırıcı biziz. Tüm hareketli parçaları bağlam içinde ayrıcalıklı bir bakış açısıyla gören kişileriz.
Aslında dışarıdan bakıldığında bizi en değerli kılan özellik, işlerin proaktif tarafıdır: ileriyi görmek ve ters gidebilecek şeyler için bir acil durum planı hazırlamak; sorunlar Korku Dükkânı’ndan çıkmış bir şeye dönüşmeden önce onları tomurcuk hâlindeyken ortadan kaldırmak; başarılı olmak için bilmeleri gereken şeyleri, duymak istedikleri şeyler olmasa bile insanlara anlatmak.
Belki aynı şey her proje yöneticisi için de söylenebilir, ancak dijital projeler söz konusu olduğunda proaktif olmak gerçekten bir seçenek değildir; çünkü sürekli değişen bir zeminde ilerliyoruz. Temel teknoloji ve dijital trendler her gün değişiyor. Bu, oyuncak bir çekiç kullanarak sıvı magma üzerinde gökdelen inşa etmeye benziyor.
İşte bu yüzden, bir proje yöneticisi olmadan *herhangi* bir dijital projeyi üstlenmek istemezdim.
Dengeyi Bulmak + Bunu Yapmanın 3 Yolu
Bu iki tarafı (ayrıntıların yöneticisi olmak ile proaktif proje lideri olmak) perspektifimize yerleştirmeye başladığımızda, bir iş türünün diğerinin “üzerinde” olduğundan artık söz etmiyoruz.
Dengeden söz ediyoruz. İşin iki tarafı var ve siz daha kıdemli hâle gelip daha büyük bütçelere ve daha büyük risklere sahip daha büyük projeler üstlenmeye başladıkça bu denge değişiyor…
Peki bulunması gereken doğru denge nedir ve bu denge nasıl oluşturulur?
Kaçamak cevap, bunun duruma bağlı olduğudur. Ancak samimi olmak gerekirse gerçekten de öyle. Herkesin kendine özgü bir çalışma tarzı vardır. Yine de dengeyi bulmak için en önemli üç önerim şunlar.
1. Geri Adım Atın ve Yaptıklarınızı Kategorilere Ayırın
Yapmayı sevdiğim egzersizlerden biri, yaptığım işleri üç kategoriye ayırmaktır: devret, sistemleştir ve önceliklendir.
Devret / Paylaş
Bazı insanlar bunları kendilerinden aşağı işler olarak görür, ancak bence mesele kesinlikle bu değil. Bence bunlar, görece az eğitim veya yönlendirmeyle başkaları tarafından *yapılabilecek* işlerdir.
Bana göre bunlar, “yükü paylaşma” kültürüne sahip bir ekip oluşturmaya yardımcı olan şeylerdir (başkalarına yardım etmekten ve onların da size yardım etmesini sağlamaktan söz ettiği Patrice’in makalesine de bakın).
Sistemleştir
Bunlar, proje yöneticisi olarak sahip olduğum sağduyudan yararlanan, ancak iş günümün daha azını alacak şekilde muhtemelen sistemleştirilebilecek işlerdir. Aşağıdaki örnekte yer verdiğim şeyler arasında görev takibi yapmak ve çalışma toplantıları etrafında bir süreç oluşturmak gibi işler bulunuyor.
Bunları gerekli mekanizma olarak görüyorum, ancak yüksek düzeyde zihinsel güç gerektiren işler değiller.
Önceliklendir
Yüksek düzeyde zihinsel güç gerektiren işleri buraya koyuyorum; bunlar, ekipte başka hiç kimse bu işleri yapabilecek konumda olmadığı için önceliklendirmem gereken işler. Aşağıdaki örnekte yer verdiğim şeyler arasında paydaşlarla ilişki kurmak, kaynak yönetimi planlaması ve performansı ölçmek gibi işler bulunuyor.
Bunlar en yüksek etkiyi ve değeri sağlayan şeylerdir; projemin başarısına nasıl katkıda bulunduğuma ilişkin anlatıma ekleyebileceğim, yalnızca benim yapabileceğim işlerdir.
İşte kendi kişisel çalışma sayfam böyle görünüyordu:
| Devret | Sistemleştir | Önceliklendir |
|---|---|---|
Yardımlaşma kültürü oluşturarak bunları ekiple paylaşın. | Verimlilik sağlayan sistemler oluşturun. | Bunları yalnızca siz yapabilirsiniz; bu nedenle bunlar için zaman ayırın! |
| Toplantı notlarını alma ve tutanakları dağıtma
Sürelerden kişisel olarak sorumlu hissetme Günlük toplantıyı yönetme Toplantı odalarını hazırlama ve toplantı sonrasında düzenleme Konferans köprüsüne bağlanma #takıntı Dâhili bir toplantıda “paylaşılan ekran” olma | Görev takibi (diğer adıyla dırdır etme)
Bilgilendirici durum güncellemeleri Sağlam görev brifleri oluşturma Toplantılar sırasında işleri tamamlama | Risk yönetimi faaliyetleri
Kaynak planlaması ve öngörü Proje ve ekip performansını ölçme İşletmeyi ve rekabet ortamını daha iyi anlama Paydaşların güvenini kazanma ve ilişkileri derinleştirme (koridorlarda dolaşın) |
2. Net Bir Kimliğiniz Olsun
Bu kulağa bariz geliyor, ancak öyle değil. Kariyerimin başlarında, çalışma kapasitemi hızla tüketen birçok tuhaf işle karşı karşıya kaldım. Bunun nedeni, daha önce sözünü ettiğimiz şeydi: algı. İnsanlar bir şey yaptığımı görüyor ve bunun benim işim olduğunu varsayıyordu.
Kariyerimin ilerleyen dönemlerinde bu sorunu pek yaşamadım. Öncelikle şunu söylemeliyim ki Asya kökenli olmama rağmen, nihayetinde profesyonel bir ortamda dışadönüklüğe meyleden, ana dili İngilizce olan bir erkeğim.
Ancak farklı geçmişlere sahip diğer çalışma arkadaşlarımda da fark ettiğim şey şu oldu: Kim olduğumuzdan ve çalışma şeklimizden emin olduğumuzda, iletişim kurma biçimimiz birilerinin bu anlayışın açıkça dışında kalan bir işi önümüze atmasına çok az yer bırakıyordu.
Proje yöneticileri olarak sunduğumuz değerin, başka hiç kimse müsait olmadığında içerik girişi yapan kişilerin muhtemelen biz olmamamız gerektiği anlamına geldiği o kadar açıktı ki bunu dile getirmeye bile gerek yoktu.
Yani, denge zaten kurulmuş olacak şekilde işe yaklaşımınızı açıkça ortaya koymanın mümkün olduğunu savunuyorum.
3. Fırsat Maliyetini Her Zaman Tartın
Bu, diğer iki konuyla bağlantılıdır: Ne yapmanız gerektiğini kendinize her sorduğunuzda, aynı süreyi alacak ancak çok daha fazla değer ve olumlu etki sağlayacak bir şeyi düşünün.
Örneğin, bir sunumda tüm broşürleri ve gündemi dağıtan, projektörü kuran kişi eskiden ben olurdum. Bunların tümü yalnızca yaklaşık 10 dakikamı alırdı.
Ama bu sunumların başkanlığını çoğu zaman ben yapardım ve ardından katılımcıların birincil iletişim kişisi olurdum. Herkesin elini sıkıp her biriyle güven oluşturmaya, böylece beni bir profesyonel olmanın yanı sıra bir insan olarak da değerlendirmelerini sağlamaya başlamak ne kadar sürerdi? Yaklaşık 10 dakika.
İlk sınıflandırma çalışmamıza dönecek olursak, daha yüksek fırsat maliyeti, dikkat dağıtıcı unsurları sol sütuna, size özgü maddeleri ise sağ sütuna taşıyan itici güç olmalıdır.
Sizin Görüşünüzü Öğrenmek İstiyoruz
Siz ne düşünüyorsunuz? Proje yöneticisinin işi, başkaları tarafından yapılması gereken sorumluluklarla kirlenmiş durumda mı? Yoksa stratejik değer ile taktiksel idare arasındaki bu itme-çekme, işin doğal bir parçası mı?
