Empatik İletişim Yeniliğin Hızla Ortaya Çıkmasını Nasıl Sağlar?

Andrea Goulet: Empatinin yüksek olduğu ve optimize edildiği bir ortamda gözlemlediğimiz şey, konuşmalarımızda daha az sürtüşme yaşanmasıdır. Söylediklerimi anlayabilmeniz için mesajı yeterince yüksek doğrulukta iletiyorum.

Galen Low: Empati, yapay zekâ çağında yenilikçi ve yüksek performanslı ekipler kurarken eksik kalan parça olabilir.

Andrea Goulet: Modelin diğer unsurları eklenmeden önce, faydalı modeli değerlendirme fırsatları oldu. Zarar verme, yalan söyleme veya samimiyetsiz davranma olasılığı yüzde 30 daha yüksekti.

Galen Low: Empatinin yapay zekâ dünyasına nasıl uyduğunu anlatır mısın?

Andrea Goulet: Bunu deneyler yürütmenize yardımcı olacak bir araç olarak kuruluşunuzun hangi alanında kullanabilirsiniz? Yapay zekânın amacı, insanların daha iyi insanlık göstermesine yardımcı olmaktır.

Galen Low: Dijital Proje Yöneticisi Podcast'ine hoş geldiniz — teslimat liderlerinin yapay zekâ çağında daha akıllıca çalışmalarına, daha hızlı teslimat yapmalarına ve daha iyi liderlik etmelerine yardımcı olan program. Ben Galen'im ve her hafta gerçek dünya stratejilerini, yeni araçları, kanıtlanmış çerçeveleri ve proje cephelerinden ara sıra gelen savaş hikâyelerini ele alıyoruz. İster büyük dönüşüm projelerini yönetiyor, ister yapay zekâ iş akışlarıyla uğraşıyor, ister kaosu kontrol altında tutmaya çalışıyor olun, doğru yerdesiniz. Hadi başlayalım.

Bugün empatinin bir kuruluşun iletişim altyapısının temel bir parçası olması fikrini ve empatinin geliştirilip ölçülmesinin, yapay zekâ çağında yenilikçi ve yüksek performanslı ekipler kurarken eksik kalan parça olabileceğini konuşuyoruz.

Bugünkü konuğum, insan dinamiklerinin karmaşıklığını pratik araçlara ve çerçevelere dönüştürme misyonuyla çalışan iletişim sistemleri mimarı Andrea Goulet. Andrea'nın, sıfırdan 4 milyon dolarlık bir yazılım danışmanlığı şirketi kurmak, yüz binden fazla öğrenciye eğitim vermek ve aranan bir açılış konuşmacısı olarak büyük bir küresel kitle oluşturmak da dâhil olmak üzere 25 yılı aşkın profesyonel deneyimi bulunuyor.

Andrea, bugün burada olduğun için teşekkürler.

Andrea Goulet: Asıl ben teşekkür ederim. Burada olmaktan çok heyecanlıyım. Beni davet ettiğin için çok teşekkürler.

Galen Low: Bu konuşma için gerçekten heyecanlıyım çünkü Agile 2025 konferansında tanıştık. Empati hakkında zihnimi pek çok fikirle doldurdun ve konuya girmek için sabırsızlanıyorum.

Artık deneyimlerime dayanarak ikimizin de oldukça ilginç yan tartışmalara sapabilecek insanlar olduğumuzu biliyorum. Yine de bugün için çizdiğim yol haritası şöyle. Öncelikle, geleneğimi sürdürüp aklımdaki en büyük ve yakıcı soruyu aradan çıkarmak istiyorum.

Bence herkesin yanıtını bilmek istediği, rahatsız edici ama belki de acil olan soru bu. Ardından biraz uzaklaşıp üç konuyu ele almak istiyorum. Öncelikle empatinin aslında neyin ölçüsü olduğunu ve bir ekip ya da kuruluş hakkında ne gösterdiğini konuşmak istiyorum.

Sonra empatinin uyum sağlama kültürü oluşturmak ve bunu güçlendirmek, bilgi aktarımını kolaylaştırmak ve nihayetinde bir işletmenin performansı ölçme biçimini değiştirmek için nasıl kullanılabileceğine dair birkaç örneğe bakabiliriz. Son olarak da yapay zekâ çağında empatinin rolünü ve insan zekâsı ile empatinin geri planda kalıp kalmayacağını ya da belki de her zamankinden daha önemli hâle gelip gelmeyeceğini konuşmak istiyorum.

Sence nasıl?

Andrea Goulet: Evet, kulağa harika geliyor.

Galen Low: Başta da söylediğim gibi, birkaç ay önce Denver'da düzenlenen Agile 2025'te bir açılış konuşması yaptın. Konuşmanın başlığı Empati Altyapıdır ve ben bunu tamamen kaçırma gibi eşsiz bir ayrıcalığa sahip oldum; ancak kahvaltıda bana kısa özetini anlattın.

Empatiyi altyapı olarak nitelendirirken ne demek istediğini ve bunun neden sadece bir tür modaya uygun, içi boş bir söylem olmadığını anlatır mısın?

Andrea Goulet: Buna bayıldım. Aldığım en büyük iltifat şu oldu: En popüler açılış konuşmalarımdan birinin adı Empati Teknik Bir Beceridir. Bunu pek çok yazılım mühendisliği konferansında anlatıyorum.

Aldığım en büyük iltifat, konuşmaya gelen birinin sonrasında yanıma gelip şunu söylemesiydi: “Buraya yalnızca ne kadar yanıldığını söylemek için geldim; ama artık bunu yapamıyorum. Düşünme biçimimi değiştirdin.” Ben de “Evet!” dedim, çünkü bu tür bir izleyiciden alınabilecek son derece büyük bir övgüydü.

Sorunu yanıtlamak için bu konuya nasıl yöneldiğime biraz bağlam kazandırayım. Kariyerime satış ve stratejik iletişim alanında başladım. Eğitimin bir parçası temelde insanları nasıl anlayacağınızla ilgilidir. Tüketici psikolojisi gibi alanlar vardır; empatinin ne olduğuna, başka bir kişinin bakış açısını nasıl tahmin edeceğinize ve nasıl yanıt vereceğinize dair oldukça teknik bir anlayış kazanırsınız.

Yazılım şirketini birlikte kurduğum iş ortağım Scott'la lisede tanıştık. Şirketi birlikte büyüttük. Birkaç yıl sonra evlendik; bu da oldukça eğlenceliydi. Bunun sonucunda, birbirimizi insanların genellikle elde edemediği kadar derin bir biçimde anlama yönünde güçlü bir motivasyon oluştu.

Çoğu zaman oldukça geleneksel satış-yazılım mühendisliği dinamiğini yaşıyorduk. Gerçekten işi bırakıp öfkeyle uzaklaşmak istediğim zamanlar oluyordu, ancak fazladan bir motivasyonum vardı. O da bana sürekli “İnsanlarla aslında çok iyisin. Neden kendine teknik olmayan biri diyorsun?” derdi.

Bu konuları anlayabilirsin. Belki şimdi bilmiyorsun ve bilgisayar bilimi diploman yok ama kesinlikle öğreniyorsun. Bense bunu bir kimlik meselesi hâline getirmiştim. Onun da bunun tam tersini düşündüğünü fark ettim: Makineler konusunda iyiyim ama insanlarla iyi değilim.

Bunu ona söylemişlerdi. Açıkçası, işi bırakıp öfkeyle uzaklaşmak istememin pek çok nedeni yanlış iletişimdi. Onun belirli bir biçimde yanıt vermesini bekliyordum. O ise genel olarak insanların verdiği türden yanıtlar vermiyordu. Bu da beni hayal kırıklığına uğratıyordu. O sırada şu kimliği benimsemiştim: “Ben teknik değilim, insanlarla iyiyim, empatım.”

Ama aslında yaptığım şey kibirdi; insanların ne düşündüğünü onlardan daha iyi bildiğime dair yanlış bir inanca sahiptim. Yaklaşık on yıl boyunca araştırmalara derinlemesine daldıktan sonra bunu fark ettim. Şimdi geçmişteki hâlime dönüp özür dilemek istiyorum.

Bunun çok yaygın bir dinamik olduğunu düşünüyorum. Kendini insanları iyi anlayan biri olarak tanımlayan kişiler var: “Ben empatım, insanların ne yaptığını anlarım.” Ancak Scott'ı yanlış anladığımda yapmadığım şey onun bakış açısını dinlemekti. Çok yargılayıcıydım ve “Neden böyle yapamıyorsun?” diye düşünüyordum.

Birine davranmanın korkunç bir yolu bu, ama hayal kırıklığı yaşıyordum. Daha somut bir örnek vereyim. “İşte benim büyük fikrim, büyük stratejim” derdim. O da konuşmanın ortasında sözümü kesip belirli bir noktayı seçer ve “Bu işe yaramaz” derdi.

Ben de “Ama...” derdim. O, hayatı boyunca kendisine “profesyonel balon patlatıcı” dendiğini söylüyordu. Gerçek bir hayal kırıklığı vardı. “Neden heyecanlandığımı göremiyorsun, neden sözümü kesiyorsun?” diye düşünüyordum. Ancak bunu derinlemesine incelediğimizde, birbirimize gerçekten önem verdiğimiz ve birbirimizin hayatını daha da zorlaştırmak istemediğimiz için sahip olduğumuz şefkat düzeyi bize yardımcı oldu.

Bu, konuyu gerçekten çözmek için fazladan motivasyon sağladı. Bana şöyle dedi: “Kurduğun şeye büyük bir şefkat duyuyorum ve zarar vereceğini bildiğim bir yöne gitmeni istemiyorum.” Ben de “Peki, bunu yaptığında akışımı kaybediyorum ve ne düşündüğümü hatırlayamıyorum” dedim.

Empatik konuşmalar yapabildiğinizde, özellikle farklı bakış açılarına sahip olduğunuzda insanların birbirinden uzaklaşmasına neden olan sürtüşme noktaları yerine yenilik ortaya çıkar. Biz de çok sayıda iletişim çerçevesi geliştirdik. Hatta bazılarını çift terapisi çalışmalarından alıp doğrudan işletmeye uyguladık.

Galen Low: Harika.

Andrea Goulet: Bu özel etkileşimden doğan çerçeve şuydu: “Scott, bana anlatmak istediğin bir ayrıntı olduğunda, ‘Bir açıklama için konuşmayı kesebilir miyim?’ de.”

Galen Low: Araya girmeden önce yani.

Andrea Goulet: Çünkü bu bana küçük bir işaret veriyor. Eğer konuya kendimi kaptırmışsam “Hayır, dur, düşüncemi tamamlamama izin ver” diyebiliyorum. Sonra “Tamam, ne oldu?” diyorum. Bir sonraki adım da şu: “Ne tür geri bildirim istiyorsun? Makro geri bildirim mi, mikro geri bildirim mi, yoksa hiç geri bildirim istemiyor musun?”

Bazen yalnızca büyük resmi dinlemesini, fikrin tamamını duymasını ve bunun kaynak ayırmaya, daha fazla araştırma yapmaya ya da uygulamaya başlanacak doğru stratejik yön olup olmadığını düşünmesini istiyorum.

Bazen de “Bu gönderilmeye hazır. Dehanı kullanmanı ve bunu didik didik etmeni istiyorum” diyorum. Birlikte geliştirdiğimiz bu küçük ayrıntılar, bakış açılarımız tamamen farklı olsa da çalışma biçimimizi sürtüşmesiz hâle getirdi.

Scott Page'in bu konuda çok iyi çalışmaları var. Çeşitlilik Primi adında bir kitabı bulunuyor. “Bu fazla moda olmuş bir yaklaşım” diye düşünenler için söyleyeyim: Bu çalışma matematiğe dayanıyor. Gerçekten farklı bakış açılarına sahip insanlar birbirlerini etkilemenin ve birlikte çalışarak bir şey üretmenin yollarını bulduğunda, kurumsal anlamda bire artı bir eşittir üç sonucunu elde ediyorsunuz.

Bizim deneyimimiz buydu. Empati geçmişine, yazılım alanında çalışma ve karmaşık yazılım sistemlerinin nasıl işlediğini öğrenme geçmişine sahip olduğumda, “Bu, sosyal sistemlerle aynı şey. Bunun arkasında matematik var. Burada dayanabileceğimiz altyapı, mimari ve ilkeler bulunuyor” diye düşündüm.

Bu beni çok heyecanlandırdı. Amacım, Scott'ın empatiyi onun için anlamlı olacak bir biçimde anlamasına yardımcı olmaktı. Bunun neden önemli olduğunu ya da nasıl uygulanacağını anlatmaya çalıştığımda “Bana sadece empati kurmamı söylüyorsun” diyordu. Ona anlamlı gelecek şekilde açıklamaya çalışırken bunları kamuya açık biçimde yazmaya başladım. Düşündüklerimi ve bulduklarımı paylaşmam gerçekten karşılık buldu.

Bütün bunlar buradan çıktı ve birlikte çalışma, birlikte yaşama ve birlikte ebeveynlik yapma biçimimizi dönüştürdü. Geçen yıl şirketimizi sattık, dolayısıyla şimdi dinamikler biraz farklı. Bunun sadece moda bir söylem olmamasının iki nedeni var.

En temel neden, kültürel olarak anlaşılan empati ile hesaplama yoluyla anlaşılan empati arasında fark olmasıdır. Kendimi “empat” olarak tanımlamam ve “Ne anlama geldiğini biliyorum” demem; empatinin sürekli nazik olmak, hiç sınır koymamak, insanların üzerinize basıp geçmesine izin vermek ya da psişik bir süper kahraman olmak anlamına geldiğini düşünmem kültürel sinyaller ve kimlik unsurlarıyla ilgilidir.

Benim amacım hesaplama, analiz ve nöroloji tarafını anlamak; bilimin bunun ne olduğu ve nasıl işlediği konusunda ne söylediğini öğrenmek ve bunu bir mekanizma, bir altyapı olarak kavrayarak kurumsal sistemleri tasarlayabilmektir.

Empatinin en soyut düzeyde ne olduğuna bakarsak, empati evrimsel bir mekanizmadır. Beynimizde ve bedenimizde, empati olarak ifade edilen şeyi dinamik biçimde etkileyen pek çok farklı sistem bulunur.

Biraz sonra nörobiyologların belirlediği dört bileşene değineceğim. Bu özelliğe sahip olmamızın nedeni, aşırı sosyal bir tür olmamızdır. Empati, türün hayatta kalması için iletişim kurmamızı, iş birliği yapmamızı ve karmaşık sorunları daha etkili biçimde çözmemizi sağlar.

Bu açıdan baktığımızda “Neden doğamıza karşı çalışalım?” diye soruyoruz. İşin içinde olanları anladığımızda, kullanabileceğimiz pek çok farklı kaldıraç olduğunu fark ediyoruz. Çevremizi, kendi bakış açılarımızı ve iletişim kurma biçimimizi değiştirebiliriz.

Empatiyi optimize etmek için yapabileceğimiz pek çok şey var. Bu yüzden empatiyi kişisel ilişkilerden çok sistemik bir biçimde düşünüyorum. “Ben empatım” demek, “Ben bir dolaşım sistemiyim” demeye benzer.

Galen Low: Evet. Bunu bu noktaya taşıdığına çok memnunum çünkü söylediklerin bende karşılık buluyor.

Biz sosyal bir türüz ve evrimsel olarak empati, başkasının bakış açısını tahmin etmeyle ilgili bir hayatta kalma becerisidir. Zihin okumakla, insanların düşüncelerini kendilerinden daha iyi bilmekle ya da iletişim kurmamayla ilgili değildir. “Empatiksin, anlıyorsun” deyip hiçbir şey söylememek değildir.

Tam tersine, insanların ne hissettiği veya ne düşündüğü konusunda varsayımda bulunmamak; bunları konuşabilmek için gerekli altyapısal dili geliştirmektir. Çünkü bu, insan olarak varlığımızın ve nasıl evrildiğimizin temel bir parçasıdır.

Dediğin gibi, bu kelimenin nerede yanlış anlaşıldığını geriye dönüp izlemek isterim. Bunu kendi ifadelerimle söylüyorum ama benim yorumum şu: Bu çok büyüleyici çünkü dil beni büyülüyor. Empati, hiç amaçlanmamış kadar çok anlam yüklenen kelimelerden biri.

Bunu belirli şekillerde kullandık. Süper kahraman empat ve bu karakterin hangi özelliklere ya da süper güçlere sahip olacağı hakkında konuştuk. Bu, zihin okumaktır; hatta duygu okumak gibidir. Ancak empatinin gerçekte ne olduğu bu değildir. Empati, iş birliği yapmamıza yardımcı olan sosyal dokudur.

Bunu bu şekilde açıkladığında itiraz edemem. Senin sözünü ettiğin kişi benim: Açılış konuşmana seni haksız çıkarmak için gelen, yanıldığını söylemek isteyen kişi. Ancak bunu böyle parçalara ayırdığında tamamen anlamlı hâle geliyor ve ekiplerin yapması gereken de bu. Uzun zamandır söylediğimiz şey bu ama nedense empati kelimesi belirli bir anlam çerçevesine hapsediliyor.

Oysa kastettiğimiz şey hesaplamalı empati geliştirmek; hepimizin aynı şeyleri düşünmediğini ve olayları aynı şekilde görmediğini bilerek etkili iletişim kurmak için altyapıya ve bir çerçeveye sahip olmak.

Andrea Goulet: Bu iyi bir şey.

Galen Low: Yani en başta Scott var.

Scott hata düzeltmeyi ve kodu yeniden yapılandırmayı seviyor. Genel nüfusun ortalama bir üyesi değil.

Andrea Goulet: Hayır, değil.

Galen Low: O farklı bir insan.

Andrea Goulet: Kültürümüzü oluştururken yaptığımız şey şuydu: “Empatinin diğer sektörlerde işe yaradığını gördüm. Tüm kültürümüzü empati üzerine kuracağız.” Bu 2009 veya 2010 yıllarıydı. Danışmanlar bize açıkça “Bunu yapamazsınız. Empati ve yazılım kelimelerini aynı cümlede kullanırsanız sektörden kovulursunuz” dediler.

Ben de “Peki, şimdi daha da kararlı olacağım” diyen türden bir insanım.

Aslında burada iki katına çıkmaya karar verdim.

Galen Low: Evet, meydan okuma kabul edildi.

Andrea Goulet: Scott'ın yaşadığı hayal kırıklığını öğrenerek ve onu dinleyerek ilerledik. Kendisini, muhtemelen yaşımdan dolayı göndermede bulunduğum, Office Space filmindeki Milton gibi hissediyordu. Bodruma gönderilmişti; küçük zımbası vardı ve kimse onun değerini görmüyordu.

Kuruluşlarda çok değer katan ama katkısı her zaman görünür olmayan pek çok insan olduğunu düşünüyorum. Bu yüzden gözden kaçırılıyorlar. Scott nasıl hissettiğini anlatıyordu. Barnes & Noble'daydık ve kitaplar için bir masa vardı. “Maker Fest” yazıyordu. Scott da “Benim masam nerede?” dedi.

Bu tür bir şey, birdenbire tüm kimyasalları ve biyolojik süreçleri anlamamı sağladı. Şimdi empatinin dört farklı unsuruna geçeyim. Önceden soyut düzeyde ne söylediğini anladığımı sanıyordum. Ancak kendimi üretici olarak gördüğüm için “Bu sadece benim için yapılmış bir şeyi görmek harika; bütün bu kitapları almak, tüm hackathonlara gitmek istiyorum” diye düşündüm.

Sonra Scott'ın sesindeki hayal kırıklığını ve kendisine ait bir yer bulamama hissini duydum. Benim ait olduğum bir yer vardı ve o da bunun için heyecanlıydı. Ancak kendisiyle aynı tutkuyu paylaşan başka insanları bulmakta zorlanıyordu.

Empati sistemine giren dört farklı unsur var. Beyinde ve bedende gerçekleşen tüm süreçlere girmemize gerek yok. Chicago Üniversitesi'nden bilişsel sinirbilimci Jean Decety'nin insan empatısının işlevsel mimarisi adını verdiği modelini çok beğeniyorum.

Makalelerini okurken şu farkındalığı yaşadım: Empati kelimesini çıkarıp yerine yazılım kelimesini koyabilirsiniz.

Galen Low: İlginç.

Andrea Goulet: Evet. Örneğin bir monolitin daha küçük ve ayrı kavramlara bölünmesi gerektiğini söylüyor. Bu da sağlıklı bir sistem mimarisi oluşturmanın temel ilkelerinden biri.

Empatinin parçalarına dönersek, şefkat acıyı fark etmek, bunu önemsemek ve acıyı azaltmak için bir şey yapmak istemektir. Öz-şefkat ise bunu kendinize uygulamaktır. Kristin Neff'in öz-şefkat üzerine çok iyi çalışmaları var.

Scott'ı önemsiyorum. Onun acısını fark ettiğimde şefkat devreye girdi ve başka pek çok şey de o sırada gerçekleşti.

Benim için şaşırtıcı ama duyduğumda çok anlamlı gelen diğer unsur düzenlemedir. Kendi bedensel durumumuzu ve duygularımızı fark edebilmek ve bunları bilinçli biçimde değiştirebilmek.

Öfkelenip işi bırakmak istediğimde başkasının bakış açısını dinleyemem çünkü o anda kendime odaklanırım. Bunun nedeni bencil bir manyak olmam değil, insan olmamdır. Duygularımız çok yoğunlaştığında dinleyemeyiz.

Bir sonraki unsur duygulanımdır; yani duygu paylaşımı. Tek başına empati olarak düşündüğümüz şey genellikle budur, ancak gerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Birinin duygusuna uyumlanabilmek, “Hayal kırıklığına uğradığını hissediyorum. Ben de hayal kırıklığı yaşadım; bunun nasıl hissettirdiğini biliyorum” diyebilmektir.

Son unsur bilişsel empatidir. Bu, başka bir kişinin bakış açısını anlayabilmek ve nasıl yanıt vermemiz gerektiğini tahmin edebilmek için akılcı düşünme ve muhakemeyi kullanmaktır.

Bu unsur kritik önem taşır çünkü yalnızca diğerlerine dayanırsak bilgiyi yeterince değerlendiremeyiz, etki yaratamayız ve maliyetleri ile faydaları göz önünde bulunduramayız.

Örneğin acil serviste çalışan doktorları düşünün. Korkunç bir kaza olmuştur ve triyaj yapmaları gerekir. Bir odada bir saat geçirirlerse daha fazla insan zarar görür. Buna şefkatin azalması denir.

Bu dört unsura baktığımızda Scott'ın üzgün olduğunu ve farklı bakış açılarına sahip olduğumuzda yeniliğin nasıl ortaya çıktığını anlayabiliriz. Sorunu nasıl çözeriz? Ona bu aidiyet duygusunu nasıl kazandırırız? O masayı nasıl kurarız? Biz de çok sayıda konuşma yaptık, kimlik üzerine düşündük ve işimizi nasıl yürüttüğümüzü modelledik.

Üreticiler ve onarıcılar arasında bir ayrım yaptık. Eğer beyaz bir alanda çalışıyor ve hızlıca bir şey yapmanız gerekiyorsa hızlı prototip oluşturan insanlara ihtiyacınız olur. Ancak görev veya güvenlik açısından kritik bir sistem üzerinde çalışıyorsanız ve donanım eskidiği için sistemi yeniden platforma taşımak istiyorsanız, işi aceleye getirmeyecek kadar titiz birine ihtiyacınız vardır.

Empatiyle çalışabildiğinizde, farklı bakış açılarıyla etkileşim kurabildiğinizde ve insanların getirdiği güçlü yönleri takdir edebildiğinizde şirket kurmanızı sağlayan şey de bu olur.

Galen Low: Buna bayıldım. Bunu başka bir işletmeye uyarlayabilir miyiz? Bu dört unsur çok ilgimi çekti. Bunları alıp kullanabilmek isterim. Bilişsel empati özellikle ilginç. Duygulanım, empatinin popüler anlayışı. Duygusal yoğunluğun sihirli karesinde bir şeyin yerini belirleyip konuşmanızı buna göre yönlendirmek. Şefkat, öz-şefkat ve düzenleme var.

Bütün bunları bir araya getirmek istiyorum çünkü topluluktan, evrimsel sosyal davranıştan ve empatinin bu dört unsurundan söz etmene sevindim. Bir işletme bunu nasıl alıp fayda sağlayabilir? Sonra da işe yarayıp yaramadığını nasıl anlayabilir? Çünkü çok fazla konuşma ve derinlemesine inceleme var gibi görünüyor. Bu temel çalışma. Büyüme aşamasındaki pek çok kuruluş sadece hızlı hareket etmek ve üretmek istiyor. Bunu nasıl kullanabilirler?

Andrea Goulet: Empatiniz daha fazlaysa daha iyi büyüyebilir, ilerleyebilir ve üretebilirsiniz.

Galen Low: Bunu biraz daha anlat.

Andrea Goulet: Empati motordur, iletişim ise arabadır. Motoru olmayan yalnızca bir araba gövdeniz varsa hiçbir yere gidemezsiniz. İtebilirsiniz, çekici çağırabilirsiniz ama çok hızlı ilerleyemezsiniz. Yüksek performanslı bir motorunuz varsa çok hızlı gidebilirsiniz. Böyle düşünün. Bir bahçede duran motor da sizi gitmek istediğiniz yere götürmez. Bu iki unsura da ihtiyacınız var.

İletişim, empatinin dışa vurumudur. Empatinin yüksek olduğu ve optimize edildiği bir ortamda konuşmalarımızda daha az sürtüşme gözlemleriz. Çünkü bu öngörü sağlayan bir ölçüttür. Görece yüksek bir doğrulukla ne söylemek istediğimi tahmin edebilirim ve mesajı ilk seferde, ne demek istediğimi anlayacağınız yeterli doğrulukta iletebilirim.

Bunu interneti çalıştıran üç aşamalı el sıkışma gibi düşünün. İnternette bu HTTP protokolüdür. Güvenliği de eklediğimizde sunucu benim. Bilgi göndermek istiyorum: “İşte paketlerim; istediğim şey bu ve bunları bu sırayla göndermek istiyorum.”

Galen, sen bilgisayarsın. “Bu paketleri aldım ve bu sıradalar” diyorsun. Bunu bana geri gönderiyorsun. Ben de “Evet, gönderdiğim paketler bunlar ve sıraları doğru” diyorum. Bu çok zaman ve kaynak gerektiriyor ama doğru.

Bu, aktif dinlemeye benzer. Özellikle bakış açılarınız arasında fazla ortaklık yoksa veya duygular yoğunlaşmışsa gidip gelen bu iletişime ihtiyaç duyarsınız. Sistemde ek karmaşıklık ya da belirsizlik olduğunda yavaşlamanız ve doğruluğu iki kez kontrol etmeniz gerekir.

Ancak bu her duruma uygulanmaz. Yayın için kullanılan UDP adlı başka bir internet protokolü vardır. Şu anda kullandığımız şey buna benziyor. Bunu dinleyen herkesle ses ve video paketlerinin ulaşıp ulaşmadığını tek tek doğrulamıyoruz.

Sadece içeriğimizi gönderiyoruz. Andrea konuşmayı sürdürüyor ve bunun ulaşması gereken yere ulaşacağına güveniyoruz. Buna kaynak ayırmamız gerekmiyor. İnsan dünyasında bu, sessiz sinema oynamaya benzer. Çevik bir durumda yapışkan notları duvara atmaya benzer.

Notları duvara yerleştirin, daha sonra gözlemleyin. Çünkü sessiz sinema oyununda biri her konuştuğunda durup “Bununla gerçekten ne demek istiyorsun?” diye sorarsam ilerleyemeyiz. UDP protokolünde mümkün olduğunca çok bilgi parçasını dışarı çıkarmaya çalışırız. Ancak aynı zamanda bu kadar çok yanlış iletişim yaşanmasının nedeni de budur.

Galen Low: Evet.

Andrea Goulet: Bence arabayı anlıyoruz ama motoru anlamıyoruz. İkisine de ihtiyacınız var. Yalnızca empatiniz varsa ama hiçbir şey söylemiyor ve kimseyle etkileşime girmiyorsanız yenilik ortaya çıkmaz.

Galen Low: Ne söyleyeceğini sanıyordum biliyor musun? UDP yayın demek; bunu yapmayın. Bu, “Ofise dönün. İki kişinin işini yapay zekâyla yaptırın. Teşekkürler, hoşça kalın” diyen kurumsal duyuru gibi olurdu. Bu bir diyalog değil.

Ama senin götürdüğün yer şu: Bazen fikirleri dışarı çıkarmak ve sonra konuşmalara dönmek gerekir. Scott'la yaptığın konuşmalarda olduğu gibi, hangi protokolü kullandığımızı konuşmak. İnsanlara bu sosyal bağlamda fazla mekanik gelebilir ama mesele şu: Amacımız panoya çok sayıda yapışkan not koyup sonra bunları konuşmak mı, yoksa bir not koyup konuşarak aynı noktada olduğumuzdan emin olmak mı?

İletişimde hangi doğruluk düzeyini hedefliyoruz? Bu, işletme açısından bakıldığında daha verimli iletişime dönüşür.

Veri odaklı bir açıdan baktığımızda, empatik iletişim çerçevesine yatırım yapmamın nedeni yanlış iletişimlerin azalmasıdır. İletişimin kusurlu olduğunu kabul etmiş durumdayız. Bunu sistemin içine yerleştirdik. Oysa iletişimde daha yüksek doğruluk sağlayabilir ve daha verimli olabiliriz.

Bunu işletme olarak nasıl ölçebilirim? Protokollerimizin ve altyapımızın ne olduğunu belirlemek için harcadığımız zamanın karşılığını aldığımızı nasıl anlayabilirim?

Andrea Goulet: İki farklı şeye bakabiliriz: gecikmeli göstergeler ve öncü göstergeler. Öncü göstergeler, istediğimiz sonuçlardır ve kullanabileceğimiz kaldıraçlardır. Bunlardan biri psikolojik güvenliktir.

İnsanların bir grup içinde, cahil, sorumsuz veya utanmış görünme korkusu yaşamadan sosyal bir ortamda konuşabilmesi gerekir. Hataları yakalamak, “Hayır, bu öyle değil; ya şöyle yapsak?” diyebilmek ve birbirimizin fikirleri üzerine inşa edebilmek için buna ihtiyacımız var.

Toplantıların ne kadar etkili olduğunu ölçebiliriz. Herkesin 15 dakika sürmesi gereken ama sürekli bir saat devam eden toplantılara katıldığını düşünün. Bu, durum güncellemesiyle başka bir toplantı türünün birbirine karıştırılmasıdır.

Biz durum güncellemeleri için ayrı bir kanal kullandık. Herkes eş zamanlı olmayan biçimde ne üzerinde çalıştığını yazdı. Bir engel varsa ilgili kişiyi etiketledi. İnsanların ne yaptığını okuyabildik. Böylece herkes 15 dakika yerine beş dakika harcadı.

Önceliklendirme toplantısında ve geriye dönük değerlendirmede ise daha derin bir diyaloğa, üç aşamalı el sıkışmaya ihtiyaç duyduk. Toplantılarınız etkili çalışıyor mu? Ekibinizde kin veya düşmanlık var mı? İnsanlar iyi geçiniyor mu?

Galen Low: Bu büyüleyici. Çok sevdim.

Andrea Goulet: Düşmanlık son derece bulaşıcıdır ve ekip dinamiğini çok hızlı, hatta katlanarak bozabilecek en büyük etkenlerden biridir.

Galen Low: Buna inanıyorum.

Andrea Goulet: Yanlış iletişimlerin sayısını nicel olarak ölçebilirsiniz. Niteliksel anketler de yapabilirsiniz. Ancak insanlar anketlerden biraz yorulmuş olabiliyor. Başka yollar da var.

Gecikmeli göstergelere de bakabiliriz: Üretim hızımız nedir? Kaç yeni fikir geliştiriyoruz? Çalışanları elde tutma oranımız nedir? İnsanlar istifa ediyor mu?

Galen Low: İlginç. Evet, mantıklı.

Andrea Goulet: Kurumsal sağlıkla ilgili hemen her ölçütün bir şekilde empatiye bağlanabileceğini düşünüyorum. Empati çok temel olduğu için onu optimize etmeye zaman ayırdığımızda büyük bir kaldıraç noktası elde ederiz. Daha düşük yatırımla katlanarak büyüyen faydalar kazanırız.

Ancak bunun için empatinin ne olduğunu net biçimde tanımlamamız gerekir. İnsanlara “Daha empatik olun” demek veya “Ben empatım, sen değilsin” türü erdem gösterileri yapmak işleri daha da kötüleştirir.

Empatiyi ayrıntılı ve teknik biçimde ele almak; onu altyapı ve iletişim sistemi olarak düşünmek gerekir. Matematik ve bilim bizi bu yöne işaret ediyor. İnsanların en iyi yaptığı şeyi yapabiliriz: Sorunları birlikte çözebilir, etkili iletişim kurabilir, aidiyet ve topluluk duygusu yaratabiliriz. Bunlar hayatta kalmak için ihtiyaç duyduğumuz şeylerdir.

Galen Low: Dinleyicilerimin ilişki kurabileceği birkaç şey söyledin. Verimli olmayan toplantılar, yanlış iletişimler, takım moralini bozan düşmanlık ve endişeleri dile getirme konusunda güvenlik eksikliği. Bunu pratik bir biçimde ele alsaydık ve ekibinde çok fazla düşmanlık olduğunu söyleyen biri “Andrea, ne yapmalıyım?” diye sorsaydı, ne önerirdin?

Andrea Goulet: Küçük deneyler yürütün. Durum toplantılarını değiştirmemizin nedeni, durup “Bu işe yaramıyor” dememizdi. Bir şey gözlemledik, ne olduğunu sorduk ve “Ya şöyle yapsak?” dedik. Bunu birkaç hafta test ettik.

Bazı şeyler hiç işe yaramadı. Bir test yürüttüğünüzde onu değiştirebilir veya terk edebilirsiniz. Mükemmel çözümü başka bir yerde aramayın çünkü hiç kimse sizin bağlamınız, mevcut koşullarınız, karmaşıklıklarınız ve ekip dinamikleriniz için mükemmel bir çözüm yaratamaz.

Empati, farklı bakış açıları hakkında veri toplamamıza ve yenilik üretmemize olanak tanır. “Ya bunu yapsak?” diye sorarız. Durum toplantılarında “Ya bunu bir iletişim kanalında paylaşsak?” dedik. Denedik ve on yıldan uzun süre kullandık çünkü işe yaradı.

Daha sonra bunu geriye dönük değerlendirmelerde denedik ama önemli bilgileri kaybettiğimizi fark ettik. Bu nedenle durum toplantısında harcadığımız zamanı geriye dönük değerlendirmeye ekledik. Her iki toplantı da yaklaşık 30 dakika sürdü. Durum toplantısını kaldırıp geriye dönük değerlendirmeyi uzattık.

Galen Low: Farklı bir protokole ihtiyacımız vardı. Durum toplantısı, geriye dönük değerlendirmeden farklı bir protokoldür. Deneyler yaptık ve bunun daha etkili olduğunu gördük.

Andrea Goulet: Bunu, “Yapmanız gereken mükemmel şey budur” diyen bir yazı okuduğum için yapmadım. Hatta önerilen şeylerin çoğu bunu yapmamam gerektiğini söylüyordu. Ben de “Bence yanılıyorsunuz” dedim.

Galen Low: Çayımı tut.

Andrea Goulet: Sistemde ne kadar boşluk ve yedeklilik olduğunu da inceleyin. Takviminiz, bir sorunu incelemek için kendiliğinden ve eş zamanlı olmayan oturumlara hiç zaman bırakmayacak kadar dolu mu?

Eleanor Ostrom ortak kaynakların trajedisi üzerine çalıştı. İnsanlar sınırlı bir kaynağı en iyi nasıl yönetebilir? Örneğin sınırlı miktarda balık bulunan bir bölgede balıkçıların hepsi kendi çıkarını gözetirse balıklar tükenir ve herkes kaybeder.

Bu nedenle faaliyetlerimizi nasıl koordine edeceğimizi düşünmeliyiz. Onun en önemli bulgularından biri sohbet etme fırsatının önemiydi.

Galen Low: İlginç.

Andrea Goulet: Bu, yerel düzeyde bilgi aktarımı ve koordinasyondur. “İnsanların sohbet etmesine zaman ayırmalısınız” dediğimde verimsiz bulunabilir. Oysa sohbet üretkendir; koordinasyon sağlar.

Bu zorunlu eğlence değildir. Herkesin ekip bowlingine katılmasını istemek gibi bir şey değildir. İç toplantılara beş dakikalık bir esneklik süresi tanımak kadar basit olabilir.

Galen Low: Bu süre sohbet için mi, yoksa açık mı bırakıyordunuz?

Andrea Goulet: Açık bırakıyorduk. Önceki toplantınız uzadıysa kısa bir mola verin, tuvalete gidin ve ihtiyacınız olanı yapın. Bedeninize özen göstermeniz önemlidir. Sağlıklı sistemler oluşturmak için sağlıklı insanlara ihtiyacımız var.

Amaç sohbet etmekti. İnsanlar gayriresmî biçimde bir araya geliyor ve bilgi alışverişi yapıyordu. “Ne üzerinde çalışıyorsun?” diye soruyordunuz. “Başka bir müşterim için bununla ilgili araştırma yaptım, öğrendiklerimi paylaşabilirim” cevabını alıyordunuz.

Bu son derece yerel ve spesifik bir bilgi aktarımıdır. Gündemi hiç esnetmeseydik bu iki kişi muhtemelen böyle bir fırsat bulamayacaktı. Sistemde etkili boşluklar yaratın ve ekibin deney yapmasına izin verin. Ekibin bir miktar özerklik duygusuna ihtiyacı vardır. Bu, hesap verebilirlikten vazgeçmek anlamına gelmez.

Galen Low: Bunun hoşuma giden yanı, her şeyin iş dünyasından daha doğal ve insani bir şeye dayanması. Sohbeti verimsiz sanıyoruz. Oysa türümüzü sohbet üzerine kurduk: yerel koordinasyon, çapraz eğitim ve bilgi paylaşımı. Gündemde yazdığı için değil, böyle yenilik yaptığımız için.

Andrea Goulet: İnsanlar aşırı sosyal olan tek tür değil. Karıncalar yağmur yağmaya başladığında feromonlar gönderir. Bir karınca diğerine kimyasal sinyaller gönderir ve tüm koloni yer değiştirebilir.

Arılar da çiçek aramak için keşfe çıkar. İyi bir alan bulduklarında geri döner ve dans ederler. Dansın yönü ve miktarı hakkında özel bilgileri vardır. Karıncalar kimyasal sinyal gönderir, arılar dans eder; insanlar ise dili ve empatiyi kullanır.

Bu, etkileşim kurma ve bilgi aktarma mekanizmamızdır. Sohbeti tamamen ortadan kaldırırsanız bilgi aktarımını da kesersiniz. Ancak kuruluş yalnızca sohbetten oluşmamalıdır. Önemli olan bütün bu unsurlar arasında doğru dengeyi bulmaktır.

Galen Low: Altyapıyı oluşturan şey bu protokoller. Bu, konuşmanın başındaki benlik, topluluk ve başkalık fikirlerine kadar uzanıyor. Kendinizi aynı topluluğun parçası olarak görmezseniz feromon göndermezsiniz. Arı olduğunuzu düşünmezseniz iyi bir çiçekten döndüğünüzde dans etmezsiniz ve bütün bundan faydalanamaz.

Andrea Goulet: Ben bunu yanlış iletişim ve iletişimsizlik olarak düşünüyorum. Sizinle etkileşim kurmaya çalıştım ama bilgi etkili biçimde alışveriş edilmedi; bu yanlış iletişimdir. İletişimsizlik ise izole olmam ve kimseyle etkileşime girmememdir.

Günümüzde çok fazla iletişimsizlik var. Bunlar yankı odaları ve sosyal medya algoritmalarının bizi böldüğü adalardır.

Galen Low: Katıldığımız konferansta bile bazı insanların “Bu konferansa gitmeyeceğim çünkü tek başıma çalışmak benim için daha iyi” dediğini gördüm. İnsanlarla değerler hakkında konuşmak yerine işimi yapmayı tercih ederim diyorlar.

Sosyal yaratıklarız. İzole olmayı tercih eden insanların yanlış yaptığını söylemiyorum, ancak konuştukça bunun ne kadar doğal olmayan bir şey gibi göründüğünü fark ediyorum.

Andrea Goulet: Doğru çevresel koşullara ve iç kaynaklara sahip değilseniz bu zor olabilir. Bir politika veya adaletsizlik konusunda duygularımı düzenleyemiyorsam, kendimi haksızlığa uğramış hissediyorsam öfkelendiğim insanlardan doğal olarak uzaklaşırım.

Empati bazen bir kas olarak tanımlanır. Her zaman “evet” demeyen biriyle konuşmak rahat olmadığında, yine de iletişim kurmaya çalışmak gerekir. Yapay zekâ konusuna geçmek için bu iyi bir bağlantı olabilir.

Galen Low: Evet, oradan devam edelim. Yapay zekâ odadaki büyük fil gibi. Bazıları yapay zekânın empatiye, sosyalliğe ve insanlara eskisi kadar odaklanmamız gerekmediği anlamına geldiğini savunabilir. Bazılarıysa bunun tedarikçileri, üreticileri ve aradaki herkesi aynı masaya getirdiğini söyleyebilir.

Birlikte çalışabileceğimizi ve çalışmamız gerektiğini hissediyoruz ama henüz aynı noktada değiliz. Sence empati yapay zekâ dünyasına nasıl uyuyor?

Andrea Goulet: Bu alan çok yeni olduğu için bazı konularda başkaları kadar kendinden emin yanıtlar veremem. Bunlar gerçekler değil, sezgilerim. Söylediklerimi ihtiyatla değerlendirin.

Yapay empati gibi alanlar var; modelleri daha empatik olacak şekilde eğitmeye çalışıyoruz. Buradaki zorluk empatinin ne olduğunu ve empatik bir yanıtın nasıl göründüğünü anlamak.

Yapay zekâda empatik yanıt gibi görünen şeyin teknik adı dalkavukluktur. Yapay zekâ her söylediğinize katılır ve sizi dünyanın en parlak insanı olduğunuza inandırır. Bunu yumuşatmak bile zor olabilir.

Yapay zekânın neden olduğu zararları inceleyen bir ekip, modelleri oluşturan insanların modellerin doğru, dürüst ve zararsız olmasını istediğini ortaya koydu. Ancak programcılar yardımcı olmak istedikleri için önce modelin faydalı olmasına odaklandılar; zararsız olmasını ve diğer özellikleri daha sonra eklediler.

Yararlı modeli diğer unsurlar eklenmeden önce değerlendirme fırsatı bulduklarında, modelin zarar verme olasılığının yüzde 30 daha yüksek olduğunu gördüler.

Galen Low: Vay canına.

Andrea Goulet: Ayrıca yalan söyleme veya samimiyetsiz olma olasılığı da daha yüksekti. Bu son derece sorunlu. Yapay zekâ çağında empatiyi konuştuğumuzda, modelleri oluşturan insanlar, eğitim verileri, politika, yönetişim, düzenlemeler ve geleceğe ilişkin korkuların ya da umutların tümü işin içine giriyor.

Ancak etkili iletişimi ve insan düzeyinde iş birliğini mümkün kılan mekanizmaları anlamanın işleri daha kötü hâle getireceğini düşünmüyorum. Sistemi daha olumlu bir sonuca yönlendirmek için sahip olduğum en iyi savunma bu.

Empatiyi teknik düzeyde anlarsanız başka bir şey daha fark edersiniz: Bilim bazen sezgilerimize aykırı sonuçlar verir. “Önce yardımcı olmayı sağlayalım” dediğimizde, iyi hissettiren ama sistemik zarara neden olan bir göstergeyi optimize ediyor olabiliriz.

Bilişsel empati burada önemlidir çünkü bu ölçütlerin nasıl işlediğini değerlendirmemiz gerekir. Yapay zekânın bir ekip arkadaşı değil, bir araç olduğunu hatırlamak da önemlidir. İnsan gibi konuşabilir ve bunu çok ikna edici biçimde yapabilir.

Ben profesyonel bir iletişimciyim ve 25 yıldır profesyonel olarak yazıyorum. Bir modeli benim gibi yazacak şekilde eğittiğimde bazen benden daha iyi yazabiliyor. Bu korkutucu.

Bu aracı nasıl kullanabiliriz? Ben artık onu daha fazla nüans yakalamak ve düşüncelerimi geliştirmek için daha çok diyalog kurmak amacıyla kullanıyorum. Ondan şüpheci bir açıdan düşünmeme yardım etmesini istiyorum. İyimserlik eğilimim olduğu için eleştirel sorular sormasını istiyorum. Böylece anlamsız içerik üretmek yerine derinliğe odaklanıyorum.

Galen Low: Yapay zekâdan bir araç olarak söz etmişken, hazırlık yaparken bana söylediğin bir cümle vardı: Yapay zekânın amacı insanların daha iyi insanlık göstermesine yardımcı olmaktır.

Andrea Goulet: Evet, bunu söyledim. Bence misyon bu. Bu modelleri geliştiren kişiler faydalı olmak istiyor. Neden faydalı olmak istiyorlar? Çünkü insanların daha iyi insanlık göstermesini istiyorlar.

Bir kuruluşta bu, yapay zekânın insanları büyük bir kriz anında bir sohbet botuyla karşı karşıya bırakmak yerine çalışanların müşterilerin yanında daha fazla zaman geçirmesini sağlaması anlamına gelebilir.

Yapay zekâyı, çalışanlarımızın müşterilerimizin her biriyle daha fazla zaman ve şefkat ayırmasının önündeki engelleri ortadan kaldırmak için nasıl kullanabiliriz? Bu, yapay zekânın insanların daha iyi insanlık göstermesine yardımcı olmasına iyi bir örnektir.

Galen Low: Bu ekip çalışmasına da uyuyor.

Andrea Goulet: Yapay zekâyı deneyler yürütmek, beyin fırtınası yapmak veya düşünceleri geliştirmek için nerede kullanabileceğinizi araştırın. Yapay zekâ okuryazarlığı, onun ne olduğunu ve bir çalışanın yerine geçecek bir unsur değil araç olduğunu anlamayı gerektirir.

Çoğu işletme veya kuruluşun tamamen sohbet botlarından oluşan bir orduyla yönetilebileceğini düşünmüyorum. Yapay zekânın amacı insanların daha iyi insanlık göstermesine yardımcı olmaktır. Bunu yapmak için içgüdülerimizi izlemek iyi bir başlangıç olabilir ama birbirimizle nasıl etkili iletişim kuracağımız konusunda bilimi izlememiz gerekir.

Bu da birbirimizle nasıl etkili empati kuracağımız sorusuna dönüşür.

Galen Low: Buna bayıldım. Aslında empati için alan açıyor.

Andrea Goulet: Empati zaten var. Bu, kalbinizin atması için alan açmayı söylemek gibi.

Galen Low: İşletme açısından bakıldığında mesele bu. Değerler hakkında konuşmaya, iletişim biçimimizi ve etkili iletişim kurup kurmadığımızı değerlendirmeye zamanımız olmadığını söylüyoruz. Oysa bu, kalbinizin atması için yeterli alan bırakmamakla aynı şey.

Andrea Goulet: Beni farklı bir şey düşündürdü. Nefes almak hem istemli hem istemsizdir. Günün büyük bölümünde nefes alıp verdiğimi düşünmem. Ancak meditasyon yaparken veya koşarken bedensel sistemlerimi nasıl düzenleyeceğimi bilirim.

Kalp atışınızı ve nefesinizi dinlemek, kendinizi sakinleştirmek veya daha fazla hava almak için alan açmanız gerekir. Empati de benzer biçimde zaten var olan öngörü sağlayan bir araçtır. Onu farklı şekillerde kullanıyor ve farklı biçimlerde ifade ediyoruz.

Ancak onu gerçekten gözlemlemek ve kuruluşlarımız için nasıl daha iyi kullanabileceğimizi düşünmek üzere zaman ayırıyor muyuz? Bir grup insanı bir araya getirip belirli bir görevi gerçekleştirmek istediğimizde, bu soruyu sormamız gerekir.

Galen Low: Bunu sevdim. Andrea, bugün zaman ayırdığın için çok teşekkürler. Çok eğlenceliydi. Masaya getirdiğin fikirleri çok seviyorum. Araştırmacıların isimlerini ve çalışmaları derleyip program notlarına ekleyeceğim. Seninle konuşmak, merkezden her yöne uzanan bir bağlantı ağı gibi.

Andrea Goulet: Empati kelimesinin tarihinden söz etmiştin. LinkedIn bültenimde yayımladığım ilk yazı, empatinin duvara jöle çivilemeye çalışmak gibi olduğunu anlatıyordu.

Galen Low: Evet.

Andrea Goulet: Empatiyi nasıl tanımlayacağımı öğrenmek istiyordum. “Empati nedir?” sorusuyla başlamam gerektiğini düşündüm. Literatürde çok fazla fikir birliği yok. Sinirbilim son on yılda geliştiği için yeni veriler elde ediyoruz.

Daha önce yalnızca insanların davranışsal çıktılarına bakıyorduk. Empatik doğruluk gibi pek çok konuyu bugün ele almadık ama burada sonsuz bir merak alanı olduğunu düşünüyorum. Aynı zamanda olumlu etkisi olabilecek bir konu olması beni çok heyecanlandırıyor.

Galen Low: Buna bayıldım. İnsanlar senin hakkında daha fazla bilgiyi nereden edinebilir?

Andrea Goulet: Web sitem andreagoulet.com. Orada bir iletişim formu var. Kendimi iletişim sistemleri mimarı olarak tanımlıyorum. Kuruluşlarla çalışarak insanların daha iyi insanlık göstermesine ve böylece işletme hedeflerine ya da kurumsal misyonlarına ulaşmalarına yardımcı oluyorum.

LinkedIn'de de bulunuyorum. Oradan beni takip edebilirsiniz; bir bültenim de var. Başka bir sosyal platformda değilim. Bluesky hesabım var ama orada yalnızca birkaç paylaşım görebilirsiniz. Bana ulaşmak için LinkedIn ve web sitem en iyi yerler.

Galen Low: Bağlantıları program notlarına ekleyeceğim.

Andrea, tekrar teşekkürler. Gerçekten minnettarım.

Andrea Goulet: Ben teşekkür ederim.

Galen Low: Dijital Proje Yöneticisi Podcast'inin bugünkü bölümü burada sona eriyor. Bu konuşmayı beğendiyseniz dinlediğiniz platformdan abone olmayı unutmayın. Daha fazla pratik içgörü, örnek olay ve uygulama rehberi istiyorsanız thedigitalprojectmanager.com adresini ziyaret edin.

Bir sonraki bölüme kadar, dinlediğiniz için teşekkürler.